Όπως “πελαγοδρομεί”[1] ο έλληνας στην Αρχιτεκτονική και στις Καλές Τέχνες δεν αναγνωρίζει την πραγματικότητα αλλά το ότι τελικά καταφέρνει και προσανατολίζεται – βγαίνει από τα διλήμματα και δημιουργεί "....το οφείλει στην Ελληνική φύση και την Ακρόπολη" …. και όχι κάποια από τις συνήθεις ερμηνείες τους….
Α, και μια και είπαμε για Ακρόπολη αναρωτιέμαι αν σε βάθος χρόνου αναμένεται να μείνει γυμνός ο βράχος – να “λυθεί” και να μεταφερθεί ο Παρθενώνας και φυσικά να ξαναδοθεί στην κυκλοφορία η Διον. Αρεοπαγίτου και βέβαια να …κατεδαφιστούν όλα τα διατηρητέα νεοκλασικά σε Αθήνα και επαρχία – να ρυμοτομηθούν και να κατατμηθούν τα οικόπεδα και να πουληθούν για να κλείσει η τρύπα του ….ενιαίου ασφαλιστικού, να επιστρέψει ο Σ.Δ. αφού μετά από τόσες βόλτες δεν έχει βρεθεί ούτε μία μη-κορεσμένη ζώνη υποδοχής κ.ο.κ. ….συγνώμη με ένα πληκτρολόγιο στις άκρες των δάχτυλων …παραφέρομαι… …συγνώμη… ….το θέμα είναι πρακτικό όχι εθνικό…
Από αύριο ..βουρ ποδαρόδρομος με την ψηφιακή μου μηχανή παρέα, ότι καιρό και να κάνει – η εμπειρία είναι αυτή που μετράει και φυσικά, είμαι σίγουρος πως έχετε όλοι απόλυτο δίκιο, από την εμπειρία στα πορίσματα - από τα πορίσματα στις δικαιολογίες από εκεί στις αποφάσεις και από εκεί στην πράξη… στην εφαρμογή, το κοινό, την παρουσίαση, την πολιτική αποδοχή – την κοινωνική αναγνώριση, την σωτηρία κάποιων κτηρίων και φυσικά σε νέες κατασκευές με την ….εμπειρία ξανά και την μνήμη ..ξανά να δοκιμάζεται από δικαιολογίες και αποφάσεις που πρέπει να παρθούν ….γρήγορα – όλο και πιο γρήγορα…. και μετά ξανά στην πράξη….λίγο πιο σιγά τώρα, πιο σταθερά…. ναι χρειάζεται διάλογος – διάλογος θεραπευτικός και με όλους και με όλα….
…θα το δω πιο πρακτικά… ούτως ή άλλως θα αποζημιωθούμε από το Επιμελητήριο για τον χρόνο μας και τα Χανιά μας σήμερα αξίζουν ότι το καλύτερο….
Ευχαριστώ ειλικρινά!
[1] Αυτό το ρήμα χρησιμοποιεί ο Λ. Καυτάντζογλου – έργο του είναι το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - και ο ίσως φανταστικός Ιταλός καθηγητής του ….Βαρτολίνος όπως μας το μεταφέρει ο κ.Δ.Φ. στην Νεοελληνική Αρχιτεκτονική της Μέλισσας 1984
Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 2007
Στην πόλη των Χανίων έχουν ήδη κηρυχθεί ως διατηρητέα 147, κυρίως νεοκλασικά, κτήρια.....
Η ιστορία ξεκίνησε μετά από κινητοποίηση του τοπικού τμήματος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων για τη διάσωση και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς στην εκτός των τειχών πόλης των Χανίων αλλά και παραδοσιακών κτηρίων - συνόλων και οικισμών της ευρύτερης περιοχής του Νομού Χανίων. Το ΤΕΕ-Τμ. Δυτ. Κρήτης προχώρησε στην σύσταση επιτροπής με κατεύθυνση μεταξύ άλλων, την καταγραφή και ταξινόμηση αυτών των παραδοσιακών κτηρίων - συνόλων και οικισμών.
Στην πόλη των Χανίων έχουν ήδη κηρυχθεί ως διατηρητέα 147, κυρίως νεοκλασικά, κτήρια που βρίσκονται εκτός των ενετικών τειχών, (δείγματα της τοπικής αστικής αρχιτεκτονικής, μοναδικά στην νότια Ελλάδα) ενώ παραμένουν σε εκκρεμότητα για κήρυξη και διάσωση τους μεγάλος αριθμός επιπλέον σημαντικών κτηρίων με αρχιτεκτονικό και ιστορικό ενδιαφέρον, που έχουν απλά χαρακτηριστεί “δεσμευμένα”, χωρίς να εξασφαλίζεται έτσι η διατήρησής τους.
Παράλληλα έχει γίνει η διαπίστωση ότι υπάρχει ένας ικανός αριθμός κτηρίων ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος του μεσοπολέμου καθώς και της νεώτερης αρχιτεκτονικής ιστορίας του τόπου που έχουν μέχρι σήμερα αγνοηθεί.
Δεν είναι η πρώτη φορά που γίνεται προσπάθεια να καταγραφούν αυτά τα νεώτερα μνημεία, η αρχιτεκτονική του μεσοπολέμου μέχρι και την δεκαετία του ’60 αλλά έρχομαι αντιμέτωπος με δύο χαρακτηριστικά αυτής της προσπάθειας που την κάνουν ιδιαίτερα επίπονη….
Πρώτον, δεν μιλάμε για την Αθήνα που η προηγούμενες γενιές των Αρχιτεκτόνων έχουν κάνει μάλλον όλη την δουλειά και φτάνει – για αρχή – μια καλή προσπέλαση της πολύ πλούσιας βιβλιογραφίας, αλλά για τα Χανιά – την γενέτειρα μου – μια ελληνική επαρχιακή πόλη όπου η νεοκλασική, πάντα, αρχιτεκτονική γνώρισε το απόγειο της – αργά σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα - κυρίως μετά την πολιτική ένωση της Κρήτης και την ακμή της πόλης τα πρώτα μόλις χρόνια του 20ου αιώνα – αυτό συνεχίστηκε για δύο το πολύ τρεις δεκαετίες μετά για να τερματιστεί με τον πόλεμο….. δείγματα αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου και της νεώτερης ελληνικής αρχιτεκτονικής; Σίγουρα υπάρχουν…. αλλά στα Χανιά όλα είναι ακόμα συνδεδεμένα με ένα νεοκλασικισμό – και φυσικά μια τοπική αρχιτεκτονική (τούρκικη κυρίως) – στον οποίο εμπεριέχονται, και αυτό είναι ξεκάθαρο, στοιχεία ξενόφερτα – κεντροευρωπαϊκά κυρίως – λόγω των προξενείων και της ευρωπαϊκής παροικίας των αρχών του 20ου αιώνα, και στην συνέχεια παρουσιάζονται μόνο μεταβατικά στοιχεία προς έναν “ατελή” – αν επιτρέπεται η έκφραση – εκμοντερνισμό και ελάχιστα “καθαρόαιμα” δείγματα ….που εμφανίζονται – αν εμφανίζονται – στην πόλη των Χανίων με καθυστέρηση ενός ή δυο δεκαετιών….
Δεύτερον: για πρώτη φορά ακούγεται η λέξη …κήρυξη …σαν διατηρητέα για κτήρια στα Χανιά που μπορεί να είναι και μεταπολεμικά! Ή τουλάχιστον μέχρι εκεί φτάνουν οι ελπίδες και η προοπτική αυτής της προσπάθειας…..
Το αντικείμενο της προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς έχει διευρυνθεί και πέραν των μνημείων και επαναπροσδιορίζεται από ιδιότητες όπως α) πρωτοτυπία ή γνησιότητα β) ιστορικότητα γ) ποιότητα και δ) συμβολισμός.
Η διεύρυνση του αντικειμένου προστασίας, επιφέρει νέα αξιολογική αντιμετώπιση για κτήρια που δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικά αλλά αντιμετωπίζονται σαν τμήμα ευρύτερων συνόλων πράγμα που επηρεάζει τα κριτήρια αξιολόγησης.
Θεωρείται ότι απαιτείται η καταγραφή τετρακοσίων περίπου (400) κτηρίων ή συνόλων στα όρια της πόλης των Χανίων.
Για το κάθε κτήριο ή σύνολο θα συντάσσεται καρτέλα στο πρότυπο παλιότερων καταγραφών ή σύμφωνα με το παράδειγμα του Αρχείου Παραδοσιακών οικισμών & Διατηρητέων κτιρίων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.- Δ/νση Πολεοδομικού Σχεδιασμού – Τμήμα Παραδοσιακών Οικισμών, στο δικτυακό τόπο: http://estia.minenv.gr/.
Τα προβλήματα με τις καρτέλες, τα δελτία που πρέπει να συμπληρωθούν – για κάθε κτήριο – είναι πολλά… ένα παράδειγμα: αναφέρεται η επωνυμία σε ξεχωριστή στήλη, προφανώς εννοεί το αν είναι επώνυμη ή όχι αρχιτεκτονική – η πρόκληση για κάτι που εύκολα μπορεί να γραφτεί περιγραφικά ή σαν παρατήρηση στο κείμενο που απαραίτητα συνοδεύει την φωτογραφία του κτηρίου βρίσκεται στο να συμπληρώσεις ένα κουτάκι με ένα σημάδι, τικ, χι ή με ρήματα όπως το έχει (επωνυμία) ή το είναι …(επώνυμο). Ή φυσικά με ένα όνομα, ψέματα, με ένα επώνυμο…
Το θέμα της επωνυμίας δεν είναι απλό, όχι μόνο γιατί ο ορισμός επεκτείνεται, στο εταιρικό δίκαιο για παράδειγμα…αλλά και γιατί στα Χανιά, όπως και σε κάθε άλλη πόλη, πολλά από αυτά τα διατηρητέα νεοκλασικά είναι γνωστά με το όνομα των πρώτων ιδιοκτητών τους, αυτών που έζησαν εκεί, αυτών που άνηκαν, που τα έχτισαν εν τέλει, τα διατήρησαν και τα κληροδότησαν στους απογόνους τους ή που τα πούλησαν κάποια στιγμή σαν προσωπική τους περιουσία – χωρίς να είναι οι τεχνίτες ή οι επιβλέποντες μηχανικοί ή ακόμα και οι αρχιτέκτονες αυτών των κατασκευών… Παραδείγματα υπάρχουν πολλά …οικία Καλούτση, οικία Μπλούμ, το σπίτι του Βενιζέλου, το σπίτι της Βαρόνης κ.λπ. – ακόμα υπάρχουν παραδείγματα που το κτήριο ονομάζεται από την ιστορική του χρήση σαν …Παλατάκι, Προξενείο κ.α. – και οι δύο περιπτώσεις μπορούν να θεωρηθούν επωνυμία…. …ή όχι;
Το θέμα της επωνυμίας πράγματι δεν είναι απλό, όχι μόνο γιατί ο ορισμός έχει και τις νομικές προεκτάσεις που αναφέραμε και γενικά μπορεί και στέκεται σαν μια νομική ή εμπορική έννοια αλλά και γιατί όταν μιλάμε για αρχιτεκτονική και χωρίς καν να αναφέρουμε το κοινό περιεχόμενο που έχει αυτή με την τέχνη, με τις καλές τέχνες γενικότερα…. ειδικά όταν μιλάμε για αστική αρχιτεκτονική, όχι για αρχιτεκτονική της πόλης αλλά για… μια αρχιτεκτονική στην πόλη, το έργο είναι που ανήκει στον… …πελάτη, αλλά όχι μόνο για τον ρόλο του στην χρηματοδότηση της προσπάθειας – και όχι μόνο λόγο του είναι ο τελικός αποδέκτης των ωφελειών από την χρήση του κτηρίου - και ίσως ο …αρχικός και ο …μόνος “λειτουργός” αυτού που δημιουργήθηκε μετά από μια κατά τα άλλα συλλογική προσπάθεια….
Αλλά γιατί μιλάμε για την αρχιτεκτονική της κατοικίας, φτιάχνοντας την κατοικία σου δεν θα μπορούσες να απομακρυνθείς από την πραγματικότητα της και την εξέλιξη της αφού εσύ είσαι ο ίδιος, γεννήθηκε από εσένα, είναι η δική σου αρχιτεκτονική, άλλο αν απευθύνεται και σε όλους τους υπόλοιπους. (από άρθρο σε γνωστή αθηναϊκή εφημερίδα)
"μετά το ...έχειν το είναι ...μετά το φαίνεσθαι"
Ή θεωρείται επώνυμη ή αλλιώς επίσημη αρχιτεκτονική μια πρωτότυπη και ουσιαστικά μοναδική(;) αρχιτεκτονική της οποίας η συνήθως ….σωζόμενη(;) από τις επισκευές και τις συνεχείς αναπλάσεις μορφή, συνηγορεί και αποδεικνύει μια συνειδητή όσο και συλλογική πάντα, εργασία επαγγελματιών μηχανικών; Των οποίων το ...επώνυμο ή η εταιρική επωνυμία – ακόμα και οι αρχιτεκτονικές τους τάσεις, μένει γνωστό στην μνήμη και στην κοινωνική συνείδηση – σαν να είναι ακριβώς το αποτέλεσμα της επιτυχίας αυτή η υστεροφημία…. ...ή ακόμα είναι γνωστό από πριν ….ή στην αντίθετη περίπτωση καταστρέφεται από την κριτική ή τον …χρόνο σαν να μην ακολουθήθηκαν οι σωστές επιλογές σαν να μην ήταν καν δόκιμη αρχιτεκτονική φυσικά ούτε και ακαδημαϊκή.
Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ισχύει το αντίθετο και τα επώνυμα αυτά δεν περιλαμβάνονται στις προαναφερθείσες ιστορικές πηγές και στα ίχνη στον χρόνο ή ακόμα και στο σήμερα – το παρόν, όταν αναφερόμαστε σε μια αρχιτεκτονική που πληρεί μια σειρά από παρόμοιες με τις παραπάνω προϋποθέσεις μιλάμε για επώνυμη αρχιτεκτονική;
Είναι βέβαια επώνυμη αρχιτεκτονική η ριζοσπαστική αρχιτεκτονική πρωτοπορία αλλά και το λαμπερό κατεστημένο των αρχιτεκτόνων του σύγχρονου δυτικού κόσμου που τώρα πια έχει ανανεωθεί ακόμα και με αρχιτέκτονες που υπογράφουν βιοκλιματικά έργα απαραίτητα και αυτά για να γνωρίσουν οι μητροπόλεις ένα ακόμα θρίαμβο….
Θεωρείται δηλαδή επώνυμη η αρχιτεκτονική αυτή για την οποία τα πάντα (τα χαρακτηριστικά και τα μορφολογικά στοιχεία ή ακόμα και τα λειτουργικά στοιχεία) συνηγορούν και δείχνουν την συμμετοχή στην κατασκευή Αρχιτεκτόνων ή Μηχανικών; …γνωστών κατά την εποχή τους ή γνωστών μέχρι και σήμερα, ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ισχύει το αντίθετο και τα ονόματα αυτά δεν περιλαμβάνονται σε προαναφερθείσες πηγές και και φυσικά στην ιστορία της αρχιτεκτονικής και της τέχνης;
Το σίγουρο είναι ότι στην περίπτωση της πόλης των Χανίων και συγκεκριμένα της γειτονιάς της Χαλέπας τα πιο πολλά από τα παραδείγματα που ήδη συγκεντρώσαμε και φωτογραφίσαμε σαν ομάδα εργασίας, είναι δείγματα ανώνυμης - λαϊκής αρχιτεκτονικής - "μιας αρχιτεκτονικής" - που όπως είναι χιλιοειπωμένο - είναι αρχιτεκτονική χωρίς αρχιτέκτονες - η παραδοσιακή αρχιτεκτονική είναι μια αρχιτεκτονική χωρίς αρχιτέκτονες! ή κάνω ακόμα ένα τραγικό λάθος;
Τέλος, μιλάμε για μια τέτοια ιστορική γειτονιά, όπως η Χαλέπα ή για άλλες περιοχές της πόλης των Χανίων μόνο όταν ανακαλύπτουμε παλιότερα ίχνη ή αντίθετα από τον προορισμό τους σαν τωρινή, δική μας, αλλά και μελλοντική κληρονομιά; Μάλλον όχι αλλά ένα ερώτημα είναι αν μπορούμε σήμερα, οπουδήποτε εκτός των ενετικών τειχών των Χανίων, να αναγνωρίσουμε ξανά τα κτήρια αλλά και σύνολα κτηρίων, με ιδιαίτερη σημασία για την αρχιτεκτονική, αποδίδοντας τους πρωτότυπα και ποιοτικά χαρακτηριστικά – εκτός από την ιστορικότητα και γνησιότητα και τοπικότητα και ιδιαίτερους συμβολισμούς σε ότι αφορά την τοποθεσία, την παρουσία τους στην λογοτεχνία και την τέχνη, τις κοινωνικές συνθήκες και τα πρότυπα για αυτά τα κτήρια, διατηρητέα και μη, την χρήση τους τις τελευταίες δεκαετίες, τις οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες συνυπάρχουν με την αρχιτεκτονική, τις λατρείες - την αρχιτεκτονική των εκκλησιών, σημαντικά πρόσωπα και ημερομηνίες για την πόλη, την ολοκλήρωση της σήμανσης στον τόπο και τον χρόνο – ένα παράδειγμα θα ήταν το τοπίο και τελικά όπως ελπίζω να είναι δυνατόν και από τις μέχρι τώρα προσπάθειες καταγραφής όλων όσων αναφέρονται παραπάνω και ιδιαίτερα της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου και της νεώτερης ελληνικής αρχιτεκτονικής αλλά και των τεχνικών και των υπόλοιπων μέσων που χρησιμοποιεί.
Με αυτήν την προσπάθεια για την ένταξη αρχιτεκτονικών έργων σε ένα τοπικό δίκτυο ανάδειξης, αξιοποίησης και διατήρησης τους, τα κριτήρια μας πολλαπλασιάζονται και προστίθενται και άλλα εκτός από όλα όσα αναφέρουμε παραπάνω, ακόμα και για τα μεμονωμένα έργα και κατασκευές, λόγω του πλήθους τους, της ομαδοποίησης και της εσωτερικής ομοιότητας τους που επηρεάζει όχι μόνο τα αρχιτεκτονικά σύνολα αλλά και την πόλη στο σύνολο της.
Αναρωτιέμαι ακόμα αν η νέα γενιά Αρχιτεκτόνων και οι μεθοδολογίες που ακολουθεί ακόμα και αν η νέα-επαγγελματική πειθαρχία του μηχανικού πλαισιώνει την πόλη και την αρχιτεκτονική προς όφελος μιας κοινής προοπτικής – αν επιβεβαιώνεται η αλληλεξάρτηση τους και αν αυτό γίνεται ορατό στον δημόσιο χώρο σήμερα.
Στην πόλη των Χανίων έχουν ήδη κηρυχθεί ως διατηρητέα 147, κυρίως νεοκλασικά, κτήρια που βρίσκονται εκτός των ενετικών τειχών, (δείγματα της τοπικής αστικής αρχιτεκτονικής, μοναδικά στην νότια Ελλάδα) ενώ παραμένουν σε εκκρεμότητα για κήρυξη και διάσωση τους μεγάλος αριθμός επιπλέον σημαντικών κτηρίων με αρχιτεκτονικό και ιστορικό ενδιαφέρον, που έχουν απλά χαρακτηριστεί “δεσμευμένα”, χωρίς να εξασφαλίζεται έτσι η διατήρησής τους.
Παράλληλα έχει γίνει η διαπίστωση ότι υπάρχει ένας ικανός αριθμός κτηρίων ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος του μεσοπολέμου καθώς και της νεώτερης αρχιτεκτονικής ιστορίας του τόπου που έχουν μέχρι σήμερα αγνοηθεί.
Δεν είναι η πρώτη φορά που γίνεται προσπάθεια να καταγραφούν αυτά τα νεώτερα μνημεία, η αρχιτεκτονική του μεσοπολέμου μέχρι και την δεκαετία του ’60 αλλά έρχομαι αντιμέτωπος με δύο χαρακτηριστικά αυτής της προσπάθειας που την κάνουν ιδιαίτερα επίπονη….
Πρώτον, δεν μιλάμε για την Αθήνα που η προηγούμενες γενιές των Αρχιτεκτόνων έχουν κάνει μάλλον όλη την δουλειά και φτάνει – για αρχή – μια καλή προσπέλαση της πολύ πλούσιας βιβλιογραφίας, αλλά για τα Χανιά – την γενέτειρα μου – μια ελληνική επαρχιακή πόλη όπου η νεοκλασική, πάντα, αρχιτεκτονική γνώρισε το απόγειο της – αργά σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα - κυρίως μετά την πολιτική ένωση της Κρήτης και την ακμή της πόλης τα πρώτα μόλις χρόνια του 20ου αιώνα – αυτό συνεχίστηκε για δύο το πολύ τρεις δεκαετίες μετά για να τερματιστεί με τον πόλεμο….. δείγματα αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου και της νεώτερης ελληνικής αρχιτεκτονικής; Σίγουρα υπάρχουν…. αλλά στα Χανιά όλα είναι ακόμα συνδεδεμένα με ένα νεοκλασικισμό – και φυσικά μια τοπική αρχιτεκτονική (τούρκικη κυρίως) – στον οποίο εμπεριέχονται, και αυτό είναι ξεκάθαρο, στοιχεία ξενόφερτα – κεντροευρωπαϊκά κυρίως – λόγω των προξενείων και της ευρωπαϊκής παροικίας των αρχών του 20ου αιώνα, και στην συνέχεια παρουσιάζονται μόνο μεταβατικά στοιχεία προς έναν “ατελή” – αν επιτρέπεται η έκφραση – εκμοντερνισμό και ελάχιστα “καθαρόαιμα” δείγματα ….που εμφανίζονται – αν εμφανίζονται – στην πόλη των Χανίων με καθυστέρηση ενός ή δυο δεκαετιών….
Δεύτερον: για πρώτη φορά ακούγεται η λέξη …κήρυξη …σαν διατηρητέα για κτήρια στα Χανιά που μπορεί να είναι και μεταπολεμικά! Ή τουλάχιστον μέχρι εκεί φτάνουν οι ελπίδες και η προοπτική αυτής της προσπάθειας…..
Το αντικείμενο της προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς έχει διευρυνθεί και πέραν των μνημείων και επαναπροσδιορίζεται από ιδιότητες όπως α) πρωτοτυπία ή γνησιότητα β) ιστορικότητα γ) ποιότητα και δ) συμβολισμός.
Η διεύρυνση του αντικειμένου προστασίας, επιφέρει νέα αξιολογική αντιμετώπιση για κτήρια που δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικά αλλά αντιμετωπίζονται σαν τμήμα ευρύτερων συνόλων πράγμα που επηρεάζει τα κριτήρια αξιολόγησης.
Θεωρείται ότι απαιτείται η καταγραφή τετρακοσίων περίπου (400) κτηρίων ή συνόλων στα όρια της πόλης των Χανίων.
Για το κάθε κτήριο ή σύνολο θα συντάσσεται καρτέλα στο πρότυπο παλιότερων καταγραφών ή σύμφωνα με το παράδειγμα του Αρχείου Παραδοσιακών οικισμών & Διατηρητέων κτιρίων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.- Δ/νση Πολεοδομικού Σχεδιασμού – Τμήμα Παραδοσιακών Οικισμών, στο δικτυακό τόπο: http://estia.minenv.gr/.
Τα προβλήματα με τις καρτέλες, τα δελτία που πρέπει να συμπληρωθούν – για κάθε κτήριο – είναι πολλά… ένα παράδειγμα: αναφέρεται η επωνυμία σε ξεχωριστή στήλη, προφανώς εννοεί το αν είναι επώνυμη ή όχι αρχιτεκτονική – η πρόκληση για κάτι που εύκολα μπορεί να γραφτεί περιγραφικά ή σαν παρατήρηση στο κείμενο που απαραίτητα συνοδεύει την φωτογραφία του κτηρίου βρίσκεται στο να συμπληρώσεις ένα κουτάκι με ένα σημάδι, τικ, χι ή με ρήματα όπως το έχει (επωνυμία) ή το είναι …(επώνυμο). Ή φυσικά με ένα όνομα, ψέματα, με ένα επώνυμο…
Το θέμα της επωνυμίας δεν είναι απλό, όχι μόνο γιατί ο ορισμός επεκτείνεται, στο εταιρικό δίκαιο για παράδειγμα…αλλά και γιατί στα Χανιά, όπως και σε κάθε άλλη πόλη, πολλά από αυτά τα διατηρητέα νεοκλασικά είναι γνωστά με το όνομα των πρώτων ιδιοκτητών τους, αυτών που έζησαν εκεί, αυτών που άνηκαν, που τα έχτισαν εν τέλει, τα διατήρησαν και τα κληροδότησαν στους απογόνους τους ή που τα πούλησαν κάποια στιγμή σαν προσωπική τους περιουσία – χωρίς να είναι οι τεχνίτες ή οι επιβλέποντες μηχανικοί ή ακόμα και οι αρχιτέκτονες αυτών των κατασκευών… Παραδείγματα υπάρχουν πολλά …οικία Καλούτση, οικία Μπλούμ, το σπίτι του Βενιζέλου, το σπίτι της Βαρόνης κ.λπ. – ακόμα υπάρχουν παραδείγματα που το κτήριο ονομάζεται από την ιστορική του χρήση σαν …Παλατάκι, Προξενείο κ.α. – και οι δύο περιπτώσεις μπορούν να θεωρηθούν επωνυμία…. …ή όχι;
Το θέμα της επωνυμίας πράγματι δεν είναι απλό, όχι μόνο γιατί ο ορισμός έχει και τις νομικές προεκτάσεις που αναφέραμε και γενικά μπορεί και στέκεται σαν μια νομική ή εμπορική έννοια αλλά και γιατί όταν μιλάμε για αρχιτεκτονική και χωρίς καν να αναφέρουμε το κοινό περιεχόμενο που έχει αυτή με την τέχνη, με τις καλές τέχνες γενικότερα…. ειδικά όταν μιλάμε για αστική αρχιτεκτονική, όχι για αρχιτεκτονική της πόλης αλλά για… μια αρχιτεκτονική στην πόλη, το έργο είναι που ανήκει στον… …πελάτη, αλλά όχι μόνο για τον ρόλο του στην χρηματοδότηση της προσπάθειας – και όχι μόνο λόγο του είναι ο τελικός αποδέκτης των ωφελειών από την χρήση του κτηρίου - και ίσως ο …αρχικός και ο …μόνος “λειτουργός” αυτού που δημιουργήθηκε μετά από μια κατά τα άλλα συλλογική προσπάθεια….
Αλλά γιατί μιλάμε για την αρχιτεκτονική της κατοικίας, φτιάχνοντας την κατοικία σου δεν θα μπορούσες να απομακρυνθείς από την πραγματικότητα της και την εξέλιξη της αφού εσύ είσαι ο ίδιος, γεννήθηκε από εσένα, είναι η δική σου αρχιτεκτονική, άλλο αν απευθύνεται και σε όλους τους υπόλοιπους. (από άρθρο σε γνωστή αθηναϊκή εφημερίδα)
"μετά το ...έχειν το είναι ...μετά το φαίνεσθαι"
Ή θεωρείται επώνυμη ή αλλιώς επίσημη αρχιτεκτονική μια πρωτότυπη και ουσιαστικά μοναδική(;) αρχιτεκτονική της οποίας η συνήθως ….σωζόμενη(;) από τις επισκευές και τις συνεχείς αναπλάσεις μορφή, συνηγορεί και αποδεικνύει μια συνειδητή όσο και συλλογική πάντα, εργασία επαγγελματιών μηχανικών; Των οποίων το ...επώνυμο ή η εταιρική επωνυμία – ακόμα και οι αρχιτεκτονικές τους τάσεις, μένει γνωστό στην μνήμη και στην κοινωνική συνείδηση – σαν να είναι ακριβώς το αποτέλεσμα της επιτυχίας αυτή η υστεροφημία…. ...ή ακόμα είναι γνωστό από πριν ….ή στην αντίθετη περίπτωση καταστρέφεται από την κριτική ή τον …χρόνο σαν να μην ακολουθήθηκαν οι σωστές επιλογές σαν να μην ήταν καν δόκιμη αρχιτεκτονική φυσικά ούτε και ακαδημαϊκή.
Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ισχύει το αντίθετο και τα επώνυμα αυτά δεν περιλαμβάνονται στις προαναφερθείσες ιστορικές πηγές και στα ίχνη στον χρόνο ή ακόμα και στο σήμερα – το παρόν, όταν αναφερόμαστε σε μια αρχιτεκτονική που πληρεί μια σειρά από παρόμοιες με τις παραπάνω προϋποθέσεις μιλάμε για επώνυμη αρχιτεκτονική;
Είναι βέβαια επώνυμη αρχιτεκτονική η ριζοσπαστική αρχιτεκτονική πρωτοπορία αλλά και το λαμπερό κατεστημένο των αρχιτεκτόνων του σύγχρονου δυτικού κόσμου που τώρα πια έχει ανανεωθεί ακόμα και με αρχιτέκτονες που υπογράφουν βιοκλιματικά έργα απαραίτητα και αυτά για να γνωρίσουν οι μητροπόλεις ένα ακόμα θρίαμβο….
Θεωρείται δηλαδή επώνυμη η αρχιτεκτονική αυτή για την οποία τα πάντα (τα χαρακτηριστικά και τα μορφολογικά στοιχεία ή ακόμα και τα λειτουργικά στοιχεία) συνηγορούν και δείχνουν την συμμετοχή στην κατασκευή Αρχιτεκτόνων ή Μηχανικών; …γνωστών κατά την εποχή τους ή γνωστών μέχρι και σήμερα, ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ισχύει το αντίθετο και τα ονόματα αυτά δεν περιλαμβάνονται σε προαναφερθείσες πηγές και και φυσικά στην ιστορία της αρχιτεκτονικής και της τέχνης;
Το σίγουρο είναι ότι στην περίπτωση της πόλης των Χανίων και συγκεκριμένα της γειτονιάς της Χαλέπας τα πιο πολλά από τα παραδείγματα που ήδη συγκεντρώσαμε και φωτογραφίσαμε σαν ομάδα εργασίας, είναι δείγματα ανώνυμης - λαϊκής αρχιτεκτονικής - "μιας αρχιτεκτονικής" - που όπως είναι χιλιοειπωμένο - είναι αρχιτεκτονική χωρίς αρχιτέκτονες - η παραδοσιακή αρχιτεκτονική είναι μια αρχιτεκτονική χωρίς αρχιτέκτονες! ή κάνω ακόμα ένα τραγικό λάθος;
Τέλος, μιλάμε για μια τέτοια ιστορική γειτονιά, όπως η Χαλέπα ή για άλλες περιοχές της πόλης των Χανίων μόνο όταν ανακαλύπτουμε παλιότερα ίχνη ή αντίθετα από τον προορισμό τους σαν τωρινή, δική μας, αλλά και μελλοντική κληρονομιά; Μάλλον όχι αλλά ένα ερώτημα είναι αν μπορούμε σήμερα, οπουδήποτε εκτός των ενετικών τειχών των Χανίων, να αναγνωρίσουμε ξανά τα κτήρια αλλά και σύνολα κτηρίων, με ιδιαίτερη σημασία για την αρχιτεκτονική, αποδίδοντας τους πρωτότυπα και ποιοτικά χαρακτηριστικά – εκτός από την ιστορικότητα και γνησιότητα και τοπικότητα και ιδιαίτερους συμβολισμούς σε ότι αφορά την τοποθεσία, την παρουσία τους στην λογοτεχνία και την τέχνη, τις κοινωνικές συνθήκες και τα πρότυπα για αυτά τα κτήρια, διατηρητέα και μη, την χρήση τους τις τελευταίες δεκαετίες, τις οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες συνυπάρχουν με την αρχιτεκτονική, τις λατρείες - την αρχιτεκτονική των εκκλησιών, σημαντικά πρόσωπα και ημερομηνίες για την πόλη, την ολοκλήρωση της σήμανσης στον τόπο και τον χρόνο – ένα παράδειγμα θα ήταν το τοπίο και τελικά όπως ελπίζω να είναι δυνατόν και από τις μέχρι τώρα προσπάθειες καταγραφής όλων όσων αναφέρονται παραπάνω και ιδιαίτερα της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου και της νεώτερης ελληνικής αρχιτεκτονικής αλλά και των τεχνικών και των υπόλοιπων μέσων που χρησιμοποιεί.
Με αυτήν την προσπάθεια για την ένταξη αρχιτεκτονικών έργων σε ένα τοπικό δίκτυο ανάδειξης, αξιοποίησης και διατήρησης τους, τα κριτήρια μας πολλαπλασιάζονται και προστίθενται και άλλα εκτός από όλα όσα αναφέρουμε παραπάνω, ακόμα και για τα μεμονωμένα έργα και κατασκευές, λόγω του πλήθους τους, της ομαδοποίησης και της εσωτερικής ομοιότητας τους που επηρεάζει όχι μόνο τα αρχιτεκτονικά σύνολα αλλά και την πόλη στο σύνολο της.
Αναρωτιέμαι ακόμα αν η νέα γενιά Αρχιτεκτόνων και οι μεθοδολογίες που ακολουθεί ακόμα και αν η νέα-επαγγελματική πειθαρχία του μηχανικού πλαισιώνει την πόλη και την αρχιτεκτονική προς όφελος μιας κοινής προοπτικής – αν επιβεβαιώνεται η αλληλεξάρτηση τους και αν αυτό γίνεται ορατό στον δημόσιο χώρο σήμερα.
Τετάρτη 28 Νοεμβρίου 2007
το νέο Μουσείο της Ακρόπολης......μέρος 2ον
Αυτή η δημοσίευση θα μπορούσε να τιτλοφορείται: "Η Αθηνά και ο Λύκος" στα βήματα της "Κοκκινοσκουφίτσας", στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για ένα άλλο έργο, το: "Η Γοργώ και ο Λυκάνθρωπος", παλιότερα είχα δει και άλλα με κοινά στοιχεία στο σενάριο αλλά με πιο πρωτότυπους τίτλους: το "Οι Πειρατές του Ξινού Νερού" και το αριστούργημα "Εφιάλτης στον Δρόμο με τις Λευκές" .Ποια ήταν η Γοργώ; πρόκειται για την μυθική Γοργόνα, αυτή που λίγες εκατοντάδες χρόνια αργότερα στόλιζε τα ακρόπρωρα των πλοίων, αδερφή της Μέδουσας – που σε ένα από τα άλλα μας σενάρια παίζει το ρόλο μιας ακόμα “αδερφής”, αυτόν της αδερφής του Μεγαλέξανδρου, Θεσσαλονίκης - που ο Περσέας είχε κάνει δώρο το κεφάλι της – της Γοργώς (της το 'χε κόψει χρησιμοποιώντας την ασπίδα του για καθρέπτη (!) στην Μικρά Ασία όπου η κυρία - τελευταία από τις αδερφές της, λιμεύοταν τον τόπο) στην Αθηνά, την γνωστή Αιγίδα – σήμερα υπερσύχρονο αμυντικό σύστημα με Radar και πυραύλους θαλάσσης – αέρος των καταδρομικών της ομώνυμης κλάσης Aegis - που όποιος την βλέπει - έτσι που την έχει τοποθετήσει η θεά στην ασπίδα της [1]- μένει μαρμαρωμένος - πέτρα ακούνητη.Περιμένω ανυπόμονα να μάθω λεπτομέρειες για την σημασία και την ετοιμολογία των λέξεων γοργόνειο ή γοργόνιο [2]– αν πρόκειται για κοινή ρίζα ή αν έχουν την ίδια σημασία και απλά διαφορετική γραμματική. Πιθανόν να σημαίνει, να αναφέρεται κάπου με παρόμοια έννοια με αυτή που έχει το “δαίδαλον” το εμπνευσμένο εφεύρημα, το πολύπλοκο έργο - δείγμα μηχανικής και έργο υψηλής τεχνικής, μιας μεγαλοφυΐας στον τομέα του - του γλύπτη – ναυπηγού – επιπλοποιού και αρχιτέκτονα (και όχι μόνο) Δαίδαλου (που προηγείται του Φειδία δημιουργού των γλυπτών του Παρθενώνα και μεγάλου απατεώνα αφού καταχράστηκε δημόσιο χρήμα - η έρευνα συνεχίζεται.... μέχρι και σήμερα) - και φυσικά μερικές εκατοντάδες χρόνια μετά θυμόμαστε την Μέδουσα στον πολεμικό θώρακα του ίδιου μεγάλου .....φιλέλληνα, του Αλέξανδρου του Μακεδόνα στην μάχη της Ισσού, στο διάσημο ψηφιδωτό της Πομπηίας που σήμερα φιλοξενείται στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάπολης.
Προηγούνται ξύλινα γλυπτά της θεάς, που φυλάσσονται σε κρύπτες του ναού που από την ίδρυση της πόλης βρίσκονταν πάνω στον ιερό βράχο, “ξόανα” χρωματισμένα και ντυμένα με λεπτεπίλεπτα υφασμένους χιτώνες, έτσι που να σε κάνουν να νομίζεις πως κινούνται με το θρόισμα του αέρα και ότι φεγγοβολούν απόκοσμη μπλε(;) ή κόκκινη αύρα. Έτσι που οι θεοί της Κοσμογονίας διαδέχονται ο ένας τον άλλο – αυτοί που βρίσκονται από την πλευρά του Κρόνου μοιάζουν με τα απόκοσμα τέρατα μιας διαφορετικής, “ξένης”(;) μυθολογίας – άλλης από αυτής του Ησίοδου…. Αντιπροσωπεύονται εδώ από τους αχνούς, σχεδόν εξαερωμένους κάτοικους μιας διαφορετικής – πληγωμένης πόλης που έχει ήδη γνωρίσει την αποκάλυψη. Άλλωστε υπάρχουν παραστάσεις – σε άλλες ηπείρους – της Θεάς Κάλι παρόμοιες με αυτές γοργόνας, με το κεφάλι στολισμένο με νεκροκεφαλές και φίδια και άλλες που την δείχνουν να αυτοαποκεφαλίζεται και να τρέφει με το αίμα της ζευγάρια βρικολάκων που αγκαλιάζονται σαν εραστές….…..
θα συνεχίσει να διορθώνεται – και να εμπλουτίζεται και θα συνεχιστεί.........Υ.Γ. ...θα γίνουν και αναφορές 1ον στην Ελληνική Μυθολογία του κ. ΚΑΚΡΙΔΗ - της ΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2ον Στο έργο "Ο Δαίδαλος" της Φροντιζι-Ντικρού και 3ον σε βιβλία με Επικά ποιήματα της Μεσσοποταμίας και φυσικά - το υπόσχομαι - θα προσπαθήσω να συνδέσω αυτήν την ακατάσχετη φλυαρία για πράγματα που δεν προκαλούν τρόμο πια - σε κανέναν - με το νέο Μουσείο... ποιός θα είναι ο τρόπος; μάλλον μια μεταμεσονύχτια βόλτα στον πιο ακριβό πεζόδρομο της Ελλάδας με φόντο μια γυμνή Ακρόπολη και μερικά ακόμη ερείπια.....
[1] Η ασπίδα και η Αιγίδα – η ασπίδα είναι η αιγίδα – αυτή είναι η ετοιμολογία της λέξης μια και κατασκευαζόταν αρχικά από αλλεπάλληλες στρώσεις δερμάτων από αίγες = κατσίκες… ότι και να υπονοεί αυτό…. – με την προσθήκη μεταλλικών ελασμάτων και πολύτιμων μετάλλων έχουμε άλλο ένα αστραφτερό και …μάλλον καθρεπτίζον…. “δαιδαλον” …. Απλά Αιγίδα είναι και προσωνύμιο της θεάς Αθηνάς ..έτσι έγινε αυτή η παρεξήγηση….
[2] Άγνωστο ακόμα αν τα Γοργόνεια αποτελούν Δαίδαλα….. είναι συνήθως λεπτεπίλεπτα κοσμήματα για διάφορα μέρη του σώματος – σε μετώπες – λίθινα ή πήλινα ανάγλυφα – για θέμα σε Μάσκες – σε καρφίτσες – κολιέ – περίαπτα ή για να συγκρατούν τους χιτώνες στους ώμους (περόνες), σκουλαρίκια (ενώπια), ακόμα στο στήθος – στον πολεμικό θώρακα ή ανάγλυφο σε περικνημίδες, λαβές κ.ο.κ. που αναπαριστούν κεφάλια Μεδουσών ή απλά γυναικών ή ίσως “….το πρώτο κομμένο μου κεφάλι εχθρού…” δείγμα ενηλικίωσης και πολεμικής ανδρείας ή απλά φυλακτό από το κακό…..
Προηγούνται ξύλινα γλυπτά της θεάς, που φυλάσσονται σε κρύπτες του ναού που από την ίδρυση της πόλης βρίσκονταν πάνω στον ιερό βράχο, “ξόανα” χρωματισμένα και ντυμένα με λεπτεπίλεπτα υφασμένους χιτώνες, έτσι που να σε κάνουν να νομίζεις πως κινούνται με το θρόισμα του αέρα και ότι φεγγοβολούν απόκοσμη μπλε(;) ή κόκκινη αύρα. Έτσι που οι θεοί της Κοσμογονίας διαδέχονται ο ένας τον άλλο – αυτοί που βρίσκονται από την πλευρά του Κρόνου μοιάζουν με τα απόκοσμα τέρατα μιας διαφορετικής, “ξένης”(;) μυθολογίας – άλλης από αυτής του Ησίοδου…. Αντιπροσωπεύονται εδώ από τους αχνούς, σχεδόν εξαερωμένους κάτοικους μιας διαφορετικής – πληγωμένης πόλης που έχει ήδη γνωρίσει την αποκάλυψη. Άλλωστε υπάρχουν παραστάσεις – σε άλλες ηπείρους – της Θεάς Κάλι παρόμοιες με αυτές γοργόνας, με το κεφάλι στολισμένο με νεκροκεφαλές και φίδια και άλλες που την δείχνουν να αυτοαποκεφαλίζεται και να τρέφει με το αίμα της ζευγάρια βρικολάκων που αγκαλιάζονται σαν εραστές….…..
θα συνεχίσει να διορθώνεται – και να εμπλουτίζεται και θα συνεχιστεί.........Υ.Γ. ...θα γίνουν και αναφορές 1ον στην Ελληνική Μυθολογία του κ. ΚΑΚΡΙΔΗ - της ΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2ον Στο έργο "Ο Δαίδαλος" της Φροντιζι-Ντικρού και 3ον σε βιβλία με Επικά ποιήματα της Μεσσοποταμίας και φυσικά - το υπόσχομαι - θα προσπαθήσω να συνδέσω αυτήν την ακατάσχετη φλυαρία για πράγματα που δεν προκαλούν τρόμο πια - σε κανέναν - με το νέο Μουσείο... ποιός θα είναι ο τρόπος; μάλλον μια μεταμεσονύχτια βόλτα στον πιο ακριβό πεζόδρομο της Ελλάδας με φόντο μια γυμνή Ακρόπολη και μερικά ακόμη ερείπια.....
[1] Η ασπίδα και η Αιγίδα – η ασπίδα είναι η αιγίδα – αυτή είναι η ετοιμολογία της λέξης μια και κατασκευαζόταν αρχικά από αλλεπάλληλες στρώσεις δερμάτων από αίγες = κατσίκες… ότι και να υπονοεί αυτό…. – με την προσθήκη μεταλλικών ελασμάτων και πολύτιμων μετάλλων έχουμε άλλο ένα αστραφτερό και …μάλλον καθρεπτίζον…. “δαιδαλον” …. Απλά Αιγίδα είναι και προσωνύμιο της θεάς Αθηνάς ..έτσι έγινε αυτή η παρεξήγηση….
[2] Άγνωστο ακόμα αν τα Γοργόνεια αποτελούν Δαίδαλα….. είναι συνήθως λεπτεπίλεπτα κοσμήματα για διάφορα μέρη του σώματος – σε μετώπες – λίθινα ή πήλινα ανάγλυφα – για θέμα σε Μάσκες – σε καρφίτσες – κολιέ – περίαπτα ή για να συγκρατούν τους χιτώνες στους ώμους (περόνες), σκουλαρίκια (ενώπια), ακόμα στο στήθος – στον πολεμικό θώρακα ή ανάγλυφο σε περικνημίδες, λαβές κ.ο.κ. που αναπαριστούν κεφάλια Μεδουσών ή απλά γυναικών ή ίσως “….το πρώτο κομμένο μου κεφάλι εχθρού…” δείγμα ενηλικίωσης και πολεμικής ανδρείας ή απλά φυλακτό από το κακό…..
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ;...... 8 ερωτήσεις στον κ. NΙ.ΚΑ.
1.Κατάγεσαι από τον
Αποκόρωνα και
γνωρίζω ότι έχεις ζων-
τανά, εν ενεργεία αισθή-
ματα, γι’ αυτόν τον τόπο.
Και λόγω της καταγωγής
και λόγω μιας διαμονής
μία μικρή περίοδο εκεί
αλλά και λόγω της “συ-
ναναστροφής” σου με αυτό τον
τόπο. Πώς θα περιέγραφες τον
Αποκόρωνα.
Ο Αποκόρωνας χαρακτηρίζεται
από το “υγρό στοιχείο” του. Δεν
το βλέπεις ως ρυάκι, ως ποταμό
αλλά το βλέπεις στη βλάστηση.
Είναι ασφαλώς και ο τόπος κατα-
γωγής μου. Από παλαιότερη δια-
μονή μου και από τις επισκέψεις
μου σε αυτόν έχω διαπιστώσει ότι
ορισμένες περιοχές του παρου-
σιάζουν ένα έλλειμμα ανάπτυξης,
μία εγκατάλειψη παρά το ότι
έχουν γίνει αρκετά για την ποι-
ότητα ζωής. Έχει αναπτυχθεί στην
περιοχή και μια ξεχωριστή δρα-
στηριότητα με τους πολιτιστικούς
συλλόγους και τις εταιρείες, τις
μη κερδοσκοπικές και τις αγρο-
τουριστικές. Οι δράσεις αυτές
αναπτύσσονται σε μικρή κλίμακα
και γι’ αυτό τα αποτελέσματα είναι
αβέβαια. Χρειάζεται να είναι πιο
μαζικοί οι φορείς αυτοί ή πιο κεν-
τρικοί. Διαφορετικά χάνονται ευ-
καιρίες.
2.Μεγάλωσες μέσα σε μια οι-
κογένεια έντονης πολιτικο-
ποίησης. Αυτό σε επηρέασε;
Ίσως περισσότερο από οτιδήποτε
άλλο...
3.Σπούδασες αρχικά στη Γαλ-
λία και μετά στο Εθνικό Με-
τσόβιο Πολυτεχνείο στην Αθήνα.
Κατόπιν μεταπτυχιακό δίπλωμα
στη χωροταξία - πολεοδομία,
καθώς και τώρα μεταπτυχιακό στη
περιβαλλοντική - υγειονομική μη-
χανική. Αλήθεια Νικόλα, η αρχιτε-
κτονική είναι τέχνη;
Είναι τέχνη και επιστήμη μαζί.
Στην πραγματικότητα η αρχιτεκτο-
νική έχει ευρύ περιεχόμενο.
Αφορά όλους τους μηχανικούς και
όλους τους ανθρώπους. Ταυτό-
χρονα, όμως, μπορεί να γίνει εξαι-
ρετική, ειδική.
4.Η παγκοσμιοποίηση έχει επι-
πτώσεις στην αρχιτεκτονική;
Η παγκοσμιοποίηση είναι μία κοινή
διήγηση και ο χώρος της είναι η
πόλη, οι περιαστικές περιοχές και
συχνά και η περιφέρεια. Το απο-
τέλεσμά της στην αρχιτεκτονική
είναι η ομοιογένεια και η επανά-
ληψη. Επίσης, οι διακρίσεις σε
προνομιούχους και μη και ο έλεγ-
χος της καθημερινότητας.
5.Πες μου πέντε λέξεις που σε
καθορίζουν;
“Καλοπιστία”, “διαφάνεια”, “προ-
οδευτικότητα”, “φαντασία”, λίγη
“τεμπελιά”.
6.Είχα διαβάσει ένα πολύ εν-
διαφέρον άρθρο σου στην
εφημερίδα μας για τα ενετικά
τείχη των Χανιών.
Ναι, πρόκειται για τα συμπερά-
σματά μου από την εργασιακή εμ-
πειρία μου στο γραφείο τειχών της
28ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαι-
οτήτων. Το έργο ανάδειξης των
τειχών είναι φιλόδοξο αλλά πρέ-
πει -κατά τη γνώμη μου- να κατα-
βληθεί προσπάθεια προκειμένου
το έργο αυτό να ενταχθεί σε ένα
ευρύτερο σχεδιασμό με στόχο
οφέλη για τα Χανιά και ειδικά την
παλιά πόλη. Τα αποτελέσματα θα
αργήσουν να φανούν αλλά χρει-
άζεται προσοχή στην εικόνα που
δίνουν οι ανολοκλήρωτες αποχω-
ματώσεις.
7.Είσαι δεινός χρήστης του
υπολογιστή. Αλήθεια το
“σερφάρισμα” είναι καλό, είναι
μειονέκτημα, είναι αναγκαίο;
Δεν είναι αλήθεια ότι είμαι δεινός
χρήστης, αλλά ο υπολογιστής έχει
γίνει δεύτερη φύση μας!
8.Τι θα ήθελες να σ’ έχω ρω-
τήσει και δεν το έκανα;
Για το αυριανό παιχνίδι του Πανα-
θηναϊκού.
* Ο Ν. Κ. είναι αρχιτέκτονας
μηχανικός και κατάγεται
από το Νίππος Αποκορώνου.
ΗΤΑΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΤΟΥ 2007 - ΨΕΜΑΤΑ - ΠΑΛΙ - ΗΤΑΝ ΤΡΙΤΗ 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΟΤΑΝ ΕΔΙΝΑ ΑΥΤΗΝ - ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - ΑΠΛΑ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΜΕΡΑ - "ΜΕΘΑΥΡΙΟ" ΕΠΑΙΖΕ ΚΑΙ Ο ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΑ ΟΤΙ ΕΦΑΓΕ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΔΥΟ ΓΚΟΛ....
ΑΣΧΕΤΟ: ΟΣΟ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ, "ΕΙΔΙΚΗ" "ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ" ΑΛΛΑ ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΙ ΑΚΡΙΒΗ!.....
Αποκόρωνα και
γνωρίζω ότι έχεις ζων-
τανά, εν ενεργεία αισθή-
ματα, γι’ αυτόν τον τόπο.
Και λόγω της καταγωγής
και λόγω μιας διαμονής
μία μικρή περίοδο εκεί
αλλά και λόγω της “συ-
ναναστροφής” σου με αυτό τον
τόπο. Πώς θα περιέγραφες τον
Αποκόρωνα.
Ο Αποκόρωνας χαρακτηρίζεται
από το “υγρό στοιχείο” του. Δεν
το βλέπεις ως ρυάκι, ως ποταμό
αλλά το βλέπεις στη βλάστηση.
Είναι ασφαλώς και ο τόπος κατα-
γωγής μου. Από παλαιότερη δια-
μονή μου και από τις επισκέψεις
μου σε αυτόν έχω διαπιστώσει ότι
ορισμένες περιοχές του παρου-
σιάζουν ένα έλλειμμα ανάπτυξης,
μία εγκατάλειψη παρά το ότι
έχουν γίνει αρκετά για την ποι-
ότητα ζωής. Έχει αναπτυχθεί στην
περιοχή και μια ξεχωριστή δρα-
στηριότητα με τους πολιτιστικούς
συλλόγους και τις εταιρείες, τις
μη κερδοσκοπικές και τις αγρο-
τουριστικές. Οι δράσεις αυτές
αναπτύσσονται σε μικρή κλίμακα
και γι’ αυτό τα αποτελέσματα είναι
αβέβαια. Χρειάζεται να είναι πιο
μαζικοί οι φορείς αυτοί ή πιο κεν-
τρικοί. Διαφορετικά χάνονται ευ-
καιρίες.
2.Μεγάλωσες μέσα σε μια οι-
κογένεια έντονης πολιτικο-
ποίησης. Αυτό σε επηρέασε;
Ίσως περισσότερο από οτιδήποτε
άλλο...
3.Σπούδασες αρχικά στη Γαλ-
λία και μετά στο Εθνικό Με-
τσόβιο Πολυτεχνείο στην Αθήνα.
Κατόπιν μεταπτυχιακό δίπλωμα
στη χωροταξία - πολεοδομία,
καθώς και τώρα μεταπτυχιακό στη
περιβαλλοντική - υγειονομική μη-
χανική. Αλήθεια Νικόλα, η αρχιτε-
κτονική είναι τέχνη;
Είναι τέχνη και επιστήμη μαζί.
Στην πραγματικότητα η αρχιτεκτο-
νική έχει ευρύ περιεχόμενο.
Αφορά όλους τους μηχανικούς και
όλους τους ανθρώπους. Ταυτό-
χρονα, όμως, μπορεί να γίνει εξαι-
ρετική, ειδική.
4.Η παγκοσμιοποίηση έχει επι-
πτώσεις στην αρχιτεκτονική;
Η παγκοσμιοποίηση είναι μία κοινή
διήγηση και ο χώρος της είναι η
πόλη, οι περιαστικές περιοχές και
συχνά και η περιφέρεια. Το απο-
τέλεσμά της στην αρχιτεκτονική
είναι η ομοιογένεια και η επανά-
ληψη. Επίσης, οι διακρίσεις σε
προνομιούχους και μη και ο έλεγ-
χος της καθημερινότητας.
5.Πες μου πέντε λέξεις που σε
καθορίζουν;
“Καλοπιστία”, “διαφάνεια”, “προ-
οδευτικότητα”, “φαντασία”, λίγη
“τεμπελιά”.
6.Είχα διαβάσει ένα πολύ εν-
διαφέρον άρθρο σου στην
εφημερίδα μας για τα ενετικά
τείχη των Χανιών.
Ναι, πρόκειται για τα συμπερά-
σματά μου από την εργασιακή εμ-
πειρία μου στο γραφείο τειχών της
28ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαι-
οτήτων. Το έργο ανάδειξης των
τειχών είναι φιλόδοξο αλλά πρέ-
πει -κατά τη γνώμη μου- να κατα-
βληθεί προσπάθεια προκειμένου
το έργο αυτό να ενταχθεί σε ένα
ευρύτερο σχεδιασμό με στόχο
οφέλη για τα Χανιά και ειδικά την
παλιά πόλη. Τα αποτελέσματα θα
αργήσουν να φανούν αλλά χρει-
άζεται προσοχή στην εικόνα που
δίνουν οι ανολοκλήρωτες αποχω-
ματώσεις.
7.Είσαι δεινός χρήστης του
υπολογιστή. Αλήθεια το
“σερφάρισμα” είναι καλό, είναι
μειονέκτημα, είναι αναγκαίο;
Δεν είναι αλήθεια ότι είμαι δεινός
χρήστης, αλλά ο υπολογιστής έχει
γίνει δεύτερη φύση μας!
8.Τι θα ήθελες να σ’ έχω ρω-
τήσει και δεν το έκανα;
Για το αυριανό παιχνίδι του Πανα-
θηναϊκού.
* Ο Ν. Κ. είναι αρχιτέκτονας
μηχανικός και κατάγεται
από το Νίππος Αποκορώνου.
ΗΤΑΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΤΟΥ 2007 - ΨΕΜΑΤΑ - ΠΑΛΙ - ΗΤΑΝ ΤΡΙΤΗ 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΟΤΑΝ ΕΔΙΝΑ ΑΥΤΗΝ - ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - ΑΠΛΑ ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΜΕΡΑ - "ΜΕΘΑΥΡΙΟ" ΕΠΑΙΖΕ ΚΑΙ Ο ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΑ ΟΤΙ ΕΦΑΓΕ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΔΥΟ ΓΚΟΛ....
ΑΣΧΕΤΟ: ΟΣΟ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ, "ΕΙΔΙΚΗ" "ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ" ΑΛΛΑ ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΙ ΑΚΡΙΒΗ!.....
της Ακρόπολης το νέο Μουσείο.....και άλλα α - σχετικά-άσχετα
Θυμάστε πριν λίγο καιρό την ψηφοφορία για την ανάδειξη των ...νέων θαυμάτων του κόσμου; με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων - που δεν περιλαμβάνουν τον ιερό λόφο της Ακρόπολης και τον ναό του Παρθενώνα - φάνηκε πόσο μικρή είναι η Ελλάδα και ειδικά στο διαδίκτυο - εκεί, ψέματα, εδώ, στον διαδικτυακό κόσμο φαίνεται πως είναι ακόμα μικρότερη. Αναρωτιέμαι ποια είναι τα μεγέθη στα οποία αναμετριόμαστε σε αυτές τις περιπτώσεις.... έκταση; μάλλον όχι! αριθμό χρηστών; ενημερωμένων και ενεργών πολιτών της κοινωνίας της πληροφορίας; είναι το διαδίκτυο δημοκρατικό - αξιοκρατικό και ελεύθερο; και αν όχι γιατί πάνω του στηρίζονται τόσες και τόσες ευχές και ελπίδες για μια καλύτερη παγκόσμια διακυβέρνηση; άσχετο!
Το νέο Μουσείο έχει να επιδείξει ένα πλήθος από σχεδιαστικά και μορφολογικά - λειτουργικά χαρακτηριστικά! κατ' αρχήν όσοι από εμάς, ψέματα, εσάς, τους κατοίκους της Πρωτεύουσας και των περιοίκων της Διον. Αρεοπαγίτου κυκλοφορούν το βράδυ θα πρέπει να προσέχουν! γιατί; Οι αρχές της σύλληψης αυτού του, κατά τα άλλα μεγαλεπήβολου έργου, μιλάνε από μόνες τους.... και φυσικά αναφέρονται στον ιερό ναό του Παρθενώνα και το ορθογώνιο σχήμα του, το οποίο - προφανώς για να φιλοξενήσει τα ιερά κειμήλια στις ίδιες αναλογικά αλλά αντίστροφες θέσεις τους - αντιστρέφεται με την σειρά του, με μια κίνηση από έξω προς τα μέσα ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε "ανάποδα" και προσφέρει - δημιουργεί ένα σύγχρονο, επίσης παραλληλόγραμμο εκθεσιακό χώρο... η μεθοδολογία με το οποίο γίνεται δυνατόν αυτό είναι από μόνη της ένας πολύ δυνατός διάλογος αλλά αναμφισβήτητα γίνεται σε βάρος του μνημείου... δεν φτάνει δηλαδή που κανείς πια δεν το θεωρεί θαύμα ...του κόσμου αλλά γίνεται κομμάτια και "αναπαρίσταται" σαν αίθουσα μουσείου....
Δεν φτάνει αυτό... αυτή η κίνηση από έξω προς τα μέσα έχει και θύματα τα δύο πολύ αξιόλογα, δυστυχώς προστατευμένα ήδη, διατηρητέα για τα οποία τον τελευταίο καιρό ξαναχύθηκε πολύ μελάνι! η δικαιολογία βέβαια είναι πως "διακόπτουν" τον διάλογο του μουσείου με το μνημείο... μπούρδες... καμιά Ακρόπολη και κανείς Παρθενώνας - ακόμα δηλαδή και αν θεωρήσουμε πως δεν είναι μοναδικός ο συνδυασμός του βράχου με τον ναό και η ιστορία - οι μνήμες και οι συμβολισμοί τους, τόσους αιώνες τώρα, δεν αξίζει απλά να καθρεπτίζεται στο τεχνικό και τεχνολογικό θαύμα που αντιπροσωπεύουν οι γυάλινες επιφάνειες - αν και μόνο το επιτρέπουν οι αντανακλάσεις - της όψης του έργου του κ.Bernard Chumi! τι; νομίζεται πως αστειεύομαι; χρόνια πριν ένας καθηγητής μου, αρχιτέκτονας, στο τέλος μιας συζήτησης στο εργαστήριο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης είχε πει, με πολύ νόημα: "....μιλάνε για κάτι καινούργια τζάμια....." ή "...έχουν έρθει κάτι τζάμια...."
Το νέο Μουσείο έχει να επιδείξει ένα πλήθος από σχεδιαστικά και μορφολογικά - λειτουργικά χαρακτηριστικά! κατ' αρχήν όσοι από εμάς, ψέματα, εσάς, τους κατοίκους της Πρωτεύουσας και των περιοίκων της Διον. Αρεοπαγίτου κυκλοφορούν το βράδυ θα πρέπει να προσέχουν! γιατί; Οι αρχές της σύλληψης αυτού του, κατά τα άλλα μεγαλεπήβολου έργου, μιλάνε από μόνες τους.... και φυσικά αναφέρονται στον ιερό ναό του Παρθενώνα και το ορθογώνιο σχήμα του, το οποίο - προφανώς για να φιλοξενήσει τα ιερά κειμήλια στις ίδιες αναλογικά αλλά αντίστροφες θέσεις τους - αντιστρέφεται με την σειρά του, με μια κίνηση από έξω προς τα μέσα ή διαφορετικά μπορούμε να πούμε "ανάποδα" και προσφέρει - δημιουργεί ένα σύγχρονο, επίσης παραλληλόγραμμο εκθεσιακό χώρο... η μεθοδολογία με το οποίο γίνεται δυνατόν αυτό είναι από μόνη της ένας πολύ δυνατός διάλογος αλλά αναμφισβήτητα γίνεται σε βάρος του μνημείου... δεν φτάνει δηλαδή που κανείς πια δεν το θεωρεί θαύμα ...του κόσμου αλλά γίνεται κομμάτια και "αναπαρίσταται" σαν αίθουσα μουσείου....
Δεν φτάνει αυτό... αυτή η κίνηση από έξω προς τα μέσα έχει και θύματα τα δύο πολύ αξιόλογα, δυστυχώς προστατευμένα ήδη, διατηρητέα για τα οποία τον τελευταίο καιρό ξαναχύθηκε πολύ μελάνι! η δικαιολογία βέβαια είναι πως "διακόπτουν" τον διάλογο του μουσείου με το μνημείο... μπούρδες... καμιά Ακρόπολη και κανείς Παρθενώνας - ακόμα δηλαδή και αν θεωρήσουμε πως δεν είναι μοναδικός ο συνδυασμός του βράχου με τον ναό και η ιστορία - οι μνήμες και οι συμβολισμοί τους, τόσους αιώνες τώρα, δεν αξίζει απλά να καθρεπτίζεται στο τεχνικό και τεχνολογικό θαύμα που αντιπροσωπεύουν οι γυάλινες επιφάνειες - αν και μόνο το επιτρέπουν οι αντανακλάσεις - της όψης του έργου του κ.Bernard Chumi! τι; νομίζεται πως αστειεύομαι; χρόνια πριν ένας καθηγητής μου, αρχιτέκτονας, στο τέλος μιας συζήτησης στο εργαστήριο της αρχιτεκτονικής σύνθεσης είχε πει, με πολύ νόημα: "....μιλάνε για κάτι καινούργια τζάμια....." ή "...έχουν έρθει κάτι τζάμια...."
Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2007
Α.Π.Ε. μέρος δεύτερον.....
Πρέπει να υπάρχουν πολλά παραδείγματα στα οποία αναφέρεται το ζήτημα της κυριότητας των ενεργειακών πηγών, κυρίως των ορυκτών πόρων - καυσίμων αλλά και όπως παλιότερα ξυλείας και καρπών - και βέβαια τοποθεσιών όπου είναι προσβάσιμη εύκολα και εκμεταλλεύσιμη η ενέργεια από τα νερά, τον αέρα, και την γη - γεωθερμική ενέργεια - τι γίνεται όμως στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών συστημάτων; όλη η ενέργεια στον πλανήτη μπορεί να θεωρηθεί ότι προέρχεται από τον ήλιο! είναι αυτό δυνατόν; μάλλον είναι! Όσο δημοκρατικές και αν φαίνεται ότι είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το ζήτημα είναι μάλλον ....θεολογικό....
Ο πηγάζων ενέργεια Βασιλιάς Ήλιος λοιπόν μπορεί να είναι ο κυρίαρχος των ενεργειακών αγορών, της προσφοράς ενέργειας - της κατανάλωσης και της φυσικά της παραγωγής της - δεν παύει όμως να είναι το πιο κοντινό από τα άπειρα αστέρια του στερεώματος μια βόμβα σύντηξης ...και κάτι παραπάνω βέβαια... σε διαρκή έκρηξη.....
μια απορία μου ....το turbo στα αυτοκίνητα και γενικότερα στις μηχανές εσωτερικής καύσης - και γενικά η παραγωγή ιπποδύναμης (άρα και ενέργειας) από τα καυσαέρια μπορεί να θεωρηθεί "ανανεώσιμο"; βέβαια είναι περίπου σαν να βάζεις ένα απλό φωτοβολταϊκό κάτω από μια λάμπα! Είναι ή δεν είναι σίγουρο ότι αυτό ζητάμε; δεν έχει σημασία... απλά δουλεύει....
Ο πηγάζων ενέργεια Βασιλιάς Ήλιος λοιπόν μπορεί να είναι ο κυρίαρχος των ενεργειακών αγορών, της προσφοράς ενέργειας - της κατανάλωσης και της φυσικά της παραγωγής της - δεν παύει όμως να είναι το πιο κοντινό από τα άπειρα αστέρια του στερεώματος μια βόμβα σύντηξης ...και κάτι παραπάνω βέβαια... σε διαρκή έκρηξη.....
μια απορία μου ....το turbo στα αυτοκίνητα και γενικότερα στις μηχανές εσωτερικής καύσης - και γενικά η παραγωγή ιπποδύναμης (άρα και ενέργειας) από τα καυσαέρια μπορεί να θεωρηθεί "ανανεώσιμο"; βέβαια είναι περίπου σαν να βάζεις ένα απλό φωτοβολταϊκό κάτω από μια λάμπα! Είναι ή δεν είναι σίγουρο ότι αυτό ζητάμε; δεν έχει σημασία... απλά δουλεύει....
όλο και μας κακομαθαίνουν ...οι μη κυβερνώντες....
.....λοιπόν πρωτότυπη και ωραία η επιλογή του ΠΑΣΟΚ να κάνει εκλογές για την ανάδειξη του προέδρου του.... όλο και μας κακομαθαίνουν ...οι μη κυβερνώντες.... βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που γίνεται αυτό, το 2004 όμως ο κύριος Γ.Παπανδρέου δεν είχε αντίπαλο....ενώ τώρα οι υποψήφιοι είναι τρεις... Παπανδρέου - Βενιζέλος - Σκανδαλίδης.....
Λοιπόν τι θα οφείλουμε στον καθένα για την εμπειρία που θα έχουμε αύριο: στον νύν πρόεδρο του κινήματος την πρωτοβουλία για την διεξαγωγή των εκλογών αυτών αφού αυτό το πνεύμα πολιτικής πρεσβεύει και αυτήν την νοοτροπία διακυβέρνησης έφερε, στον κυριότερο του αντίπαλο ότι γνωρίζοντας σαν συνταγματολόγος την βαρύτητα ενός τέτοιου επιχειρήματος και την σημασία του, δείχνει και πολύ μαχητικός και τόσο "....εξουσιολάγνος" που θυμίζοντας σε όλους μας την ήττα του Σεπτέμβρη, προκαλεί όσους δεν ξεγελιούνται από αυτές τις αλλαγές, τα "γυρίσματα" των καιρών και τις τόσο "νεωτεριστικές" πολιτικές μεθοδολογίες, να συμμετάσχουν στην διαδικασία υποστηρίζοντας τον και …φαντάζομαι ότι τους φέρνει αντιμέτωπους με μια στάσιμη πραγματικότητα που θα απαιτεί στο μέλλον και τις εκλογές σχεδόν καθημερινές και την δική μας ανοχή σε προειλημμένες αποφάσεις και πάγια μεγέθη που δεν θα είναι δυνατόν να μειωθούν.......
όσο για τον τρίτο υποψήφιο ....την λεγόμενη μειοψηφία, θα μας έδινε την ευκαιρία να δούμε και ένα δεύτερο γύρο εκτός από άλλο ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην ανεπιθύμητη αλληλογραφία μας.....
Λοιπόν τι θα οφείλουμε στον καθένα για την εμπειρία που θα έχουμε αύριο: στον νύν πρόεδρο του κινήματος την πρωτοβουλία για την διεξαγωγή των εκλογών αυτών αφού αυτό το πνεύμα πολιτικής πρεσβεύει και αυτήν την νοοτροπία διακυβέρνησης έφερε, στον κυριότερο του αντίπαλο ότι γνωρίζοντας σαν συνταγματολόγος την βαρύτητα ενός τέτοιου επιχειρήματος και την σημασία του, δείχνει και πολύ μαχητικός και τόσο "....εξουσιολάγνος" που θυμίζοντας σε όλους μας την ήττα του Σεπτέμβρη, προκαλεί όσους δεν ξεγελιούνται από αυτές τις αλλαγές, τα "γυρίσματα" των καιρών και τις τόσο "νεωτεριστικές" πολιτικές μεθοδολογίες, να συμμετάσχουν στην διαδικασία υποστηρίζοντας τον και …φαντάζομαι ότι τους φέρνει αντιμέτωπους με μια στάσιμη πραγματικότητα που θα απαιτεί στο μέλλον και τις εκλογές σχεδόν καθημερινές και την δική μας ανοχή σε προειλημμένες αποφάσεις και πάγια μεγέθη που δεν θα είναι δυνατόν να μειωθούν.......
όσο για τον τρίτο υποψήφιο ....την λεγόμενη μειοψηφία, θα μας έδινε την ευκαιρία να δούμε και ένα δεύτερο γύρο εκτός από άλλο ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην ανεπιθύμητη αλληλογραφία μας.....
Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου 2007
επιστροφή στο σήμερα....
έγινε από μέρους μου μια προεκλογική κριτική στην Περιβαλλοντοκεντρικό προγραμματισμό του ΠαΣοΚ και κυρίως του Προέδρου του Γιώργου Παπανδρέου, η αλήθεια είναι πως δεν γνωρίζω λεπτομέρειες για τι ακριβώς περιλαμβάνει αυτός ο προγραμματισμός αλλά από ότι φαίνεται το αειφορικό μοντέλο είναι πιθανόν να επαναληφθεί και φυσικά ο πακτωλός χρημάτων που μας ...περιμένει ...θα προέρχεται από τις ...επόμενες - εξίσου προγραμματισμένες πολεμικές συρράξεις - εκτός αν τα "παγκόσμια οικονομικά επιτελεία" αποφασίσουν διαφορετικά.... πάντως η αποπομπή άλλων πολιτικών προσώπων και πρακτικών - βλ. το παράδειγμα του σοσιαλιστή κ. Μπλερ - δεν ευνοούν τουλάχιστον προς το παρόν την επανάληψη των πολέμων στην μέση Ανατολή και το Ιρακ - όσα παιχνίδια γίνουν λοιπόν με την τιμή του πετρελαίου θα είναι μέσα στα πλαίσια της διπλωματίας! μακάρι να εισακουστώ! και να μην έχουμε - λόγω και της αναθεώρησης του Συντάγματος, χειμώνα με εκλογές και πόλεμο με το Ιραν - είναι συνδυασμός που σκοτώνει.
.....και βέβαια είναι γεγονός πως μόνο οι υποσχέσεις μιας οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας δεν αρκούν για να λύσουν ούτε τα προβλήματα των αναπτυγμένων οικονομιών ούτε να βοηθήσουν πραγματικά τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν την φτώχεια όπως μας έκανε να πιστέψουμε πριν λίγα χρόνια η έκταση που είχαν πάρει παρόμοιες πρακτικές σε χώρες του τρίτου κόσμου.....σκέφτεσαι πως μπορείς να οδηγήσεις ένα κράτος της Αφρικής και της Ασίας στον 21ο αιώνα με παραγωγή βασισμένη στην οικιακή οικονομία; ή πως είναι δυνατόν να παραμείνει νυν και αεί η Ελλάδα ο ειδυλλιακός προορισμός για αγροτουριστικές και παρόμοιες δήθεν ήπιες δραστηριότητες.... γιατί πότε ήταν;
αντίθετα μια ανάπτυξη πιο γραμμική που ακολουθεί τα πρότυπα των Δυτικών κρατών και των δεκαετιών πριν το '70 - όπως στο κράτος του Ιραν με εκείνο τον κοντοστούπη πρόεδρο - και επιβαρύνει το περιβάλλον και προκαλεί αν μη τι άλλο τον "φθόνο" όλων όσων έχουν λόγο να κρύβουν τόσα χρόνια τώρα, τις επιπτώσεις που έχουν οι αναπτυξιακοί τους ρυθμοί και "η συσσώρευση αγαθών, μέσων παραγωγής και πλούτου...."
.....θυμηθείτε το διαχρονικό ρόλο της "νεοσύστατης" αγροφυλακής....φανταστείτε το βλέμμα του Αετού...
.....Ο Αετός ψάχνει για θηράματα και για το λόγο αυτό χρησιμοποιεί την όραση του και φυσικά το διευρημένο οπτικό πεδίο που του προσφέρει το γεγονός ότι πετάει..... εκτός βέβαια αν ο κύριος Πολύδωρας εννοούσε τα λαϊκά άσματα του Μαζωνάκη και τους Κρητικούς .....αετούς χωρίς φτερά.... το ίδιο βέβαια και ο μέσος αγροφύλακας 30 με 40 χρόνια - το λιγότερο - πριν... ....ψάχνει για να φάει ...για πλιάτσικο... ...καμιά κότα, κάνα κουνέλι... αυγά... φρούτα... κάνα πορτοκάλι...
"αυτή η αντιμετώπιση οδηγεί σε εναλλακτικές επιλογές που αν γίνουν πραγματικές θα έχουν αποτέλεσμα μια τριτοκοσμική - "ανατολίτικη" και φτωχότερη Ελλάδα κάτι μάλλον που δεν συμβαδίζει με την "Ολυμπιακή" εικόνα της ίδιας χώρας!" ....που ταιριάζει πιο πολύ;
.....και βέβαια είναι γεγονός πως μόνο οι υποσχέσεις μιας οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας δεν αρκούν για να λύσουν ούτε τα προβλήματα των αναπτυγμένων οικονομιών ούτε να βοηθήσουν πραγματικά τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν την φτώχεια όπως μας έκανε να πιστέψουμε πριν λίγα χρόνια η έκταση που είχαν πάρει παρόμοιες πρακτικές σε χώρες του τρίτου κόσμου.....σκέφτεσαι πως μπορείς να οδηγήσεις ένα κράτος της Αφρικής και της Ασίας στον 21ο αιώνα με παραγωγή βασισμένη στην οικιακή οικονομία; ή πως είναι δυνατόν να παραμείνει νυν και αεί η Ελλάδα ο ειδυλλιακός προορισμός για αγροτουριστικές και παρόμοιες δήθεν ήπιες δραστηριότητες.... γιατί πότε ήταν;
αντίθετα μια ανάπτυξη πιο γραμμική που ακολουθεί τα πρότυπα των Δυτικών κρατών και των δεκαετιών πριν το '70 - όπως στο κράτος του Ιραν με εκείνο τον κοντοστούπη πρόεδρο - και επιβαρύνει το περιβάλλον και προκαλεί αν μη τι άλλο τον "φθόνο" όλων όσων έχουν λόγο να κρύβουν τόσα χρόνια τώρα, τις επιπτώσεις που έχουν οι αναπτυξιακοί τους ρυθμοί και "η συσσώρευση αγαθών, μέσων παραγωγής και πλούτου...."
.....θυμηθείτε το διαχρονικό ρόλο της "νεοσύστατης" αγροφυλακής....φανταστείτε το βλέμμα του Αετού...
.....Ο Αετός ψάχνει για θηράματα και για το λόγο αυτό χρησιμοποιεί την όραση του και φυσικά το διευρημένο οπτικό πεδίο που του προσφέρει το γεγονός ότι πετάει..... εκτός βέβαια αν ο κύριος Πολύδωρας εννοούσε τα λαϊκά άσματα του Μαζωνάκη και τους Κρητικούς .....αετούς χωρίς φτερά.... το ίδιο βέβαια και ο μέσος αγροφύλακας 30 με 40 χρόνια - το λιγότερο - πριν... ....ψάχνει για να φάει ...για πλιάτσικο... ...καμιά κότα, κάνα κουνέλι... αυγά... φρούτα... κάνα πορτοκάλι...
"αυτή η αντιμετώπιση οδηγεί σε εναλλακτικές επιλογές που αν γίνουν πραγματικές θα έχουν αποτέλεσμα μια τριτοκοσμική - "ανατολίτικη" και φτωχότερη Ελλάδα κάτι μάλλον που δεν συμβαδίζει με την "Ολυμπιακή" εικόνα της ίδιας χώρας!" ....που ταιριάζει πιο πολύ;
7 μήνες μετά ήταν 03/07/2007....
…τι θα μείνει όταν την θάλασσα θα τη συνοδεύουν απαραίτητα οι ξαπλώστρες και οι ομπρέλες;
Στην επικαιρότητα εδώ και λίγες μέρες βρίσκονται οι καταστροφικές πυρκαγιές σε ολόκληρη την χώρα και η αναλγησία εκ μέρους των υπευθύνων απέναντι στο μέγεθος της καταστροφής.
Στο δίλημμα θάλασσα ή βουνό η επιλογή δεν έχει πια και τόση σημασία μια που και νέες πλημμύρες προλέγονται μετά την αποψίλωση των δασών αλλά και περεταίρω ερημοποίηση της ενδοχώρας και όλο και λιγότερο καθαρός αέρας και υψηλότερες θερμοκρασίες για τους οικισμούς και τις κατοικημένες περιοχές.
Που θα μας οδηγούσε αυτό στο μέλλον; Η μεγάλη κατάκτηση των επιστημών του Περιβάλλοντος και η πρόοδος στις γνώσεις μας για τον Πλανήτη είναι ακριβώς να αναγνωρίζουμε την αλληλεξάρτηση και τις επιδράσεις μεταξύ των οικοσυστημάτων και τον ολιστικό χαρακτήρα που έχουν οι επιπτώσεις των ανθρώπινων δράσεων …παντού και από όλους τους τομείς της ανάπτυξης.
Παρά την ένταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα τα φυσικά οικοσυστήματα, προβλήματα ουσιαστικά βιωσιμότητας και προστασίας από την αυθαιρεσία και την οικονομική εκμετάλλευση, διακρίνουμε σήμερα την μικρότερη δυνατή δεσμευτικότητα – ακόμα και νομικά – για την διατήρηση των φυσικών χαρακτηριστικών τους, ειδικά αυτών των παράκτιων περιοχών. Παραθέτω το παρακάτω κείμενο από την ηλεκτρονική μου αλληλογραφία – για την διεκπεραίωση ακαδημαϊκών υποχρεώσεων – με φίλη δικηγόρο που ασχολείται με το θέμα – αυτό της ελεύθερης πρόσβασης στις παραλίες – από την Αθήνα και τον Πειραιά: “…αυτό σίγουρα δεν οφείλεται στο "ασήμαντον" του θέματος, ούτε στο σχετικά "ανώριμο” και "νέο" του. Δεν είναι ο αιγιαλός ένα εξαιρετικό παράδειγμα που αναδεικνύει το "τοπίο", το εξειδικεύει εκεί που κυριαρχεί ως στοιχείο - Ελληνικό τοπίο είναι σίγουρα θαλασσινό τοπίο - το συνδέει με τον χωροταξικό σχεδιασμό που λαμβάνει υπ' όψη τις περιβαλλοντικές συνιστώσες και τις μελλοντικές συνέπειες – να δηλαδή και η αειφορία - και πάνω απ' όλα θέτει το μήνυμα της δέσμευσης απέναντι στα κοινωνικά και πολιτισμικά αγαθά του τόπου, διαχειριζόμενα με τέτοιο τρόπο ώστε να αποφέρουν οικονομικά οφέλη πιο μακροπρόθεσμα, ίσως με λιγότερα κέρδη, αλλά με κέρδη πιο εκτατικά;
Προς το παρόν, στη χώρα μας τουλάχιστον, οι παραλίες και η θάλασσα αποδομούνται και μάλιστα κατά ένα σχεδόν τραγικό τρόπο που δεν περιέχει καν το δισταγμό, ως στοιχειώδη αρετή της ανθρώπινης φύσης και δράσης. Αποδομούνται όπως αποδομείται ένας άνθρωπος αν του αφαιρέσεις εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον κάνουν ξεχωριστό στη συνείδηση και αργότερα στη μνήμη των άλλων. Τι θα μείνει για τη μνήμη, όταν την εικόνα της θάλασσας θα τη συνοδεύει απαραίτητα σειρά τραπεζοκαθισμάτων, ξαπλώστρες και ομπρέλες;
Ένας λόγος είναι το ότι αποτελεί οικονομική παράμετρο σε αρκετές πολιτικές και παρά τις επίκαιρες εκδηλώσεις για τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των κατοίκων των παραθαλάσσιων αστικών κέντρων και του πληθυσμού τους - που αυξάνεται δραματικά κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, φαίνεται πως ο διαχωρισμός της ενότητας και της συνέχειας στον αιγιαλό θα γίνεται από τώρα και έπειτα με βάση κριτήρια εθνικά, οικονομικά, κοινωνικά και φυλετικά. Το οικονομικό στοιχείο οπωσδήποτε συνδέεται άρρηκτα με το κοινωνικό και το πολιτισμικό στοιχείο, αλλά επίσης οφείλει να συνδέεται με τέτοιο τρόπο ώστε να πείθει για τις αναγκαιότητες που αντιπροσωπεύει…”
Το ζήτημα στην Ελληνική πραγματικότητα δεν είναι νέο και δεν εξαρτάται μόνο από τους κρατικούς λειτουργούς και την διοίκηση αλλά και από την ενημέρωση και την εκπαίδευση του κοινού και κυρίως την καλλιέργεια αλλά και το ενδιαφέρον και την συμμετοχή όλων μας. Σε ένα διαφορετικό κόσμο που, ανεξαρτήτως του πόσο εφικτός ή μη είναι, εμείς ονειρευόμαστε, οι ελληνικές παραλίες, τα μικρά νησιά που – και δεν είναι δυνατόν να λείψει εδώ αυτή η αναφορά – μερικές δεκαετίες τώρα γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης του πολιτισμικού και φυσικού πλούτου τους, σαν εγχώριο προϊόν που “προσφέρεται” στους χιλιάδες επισκέπτες του – τα μέτρα και οι δράσεις για την προστασία τους, την διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους και τελικά την βιωσιμότητα τους θα ήταν αποτελεσματικότερα.
Καλώς λοιπόν ασχολούμαστε και εμείς, γιατί τα προσεχή χρόνια θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα της προσβασιμότητας στις παραλίες και της εκμετάλλευσης του αιγιαλού και κυρίως αυτό της διαχείρισης του με όλες τις δυσκολίες και τις εκπλήξεις που μπορεί να επιφυλάσσει. Για αυτό τον λόγο η μέχρι σήμερα εμπειρία μπορεί να αποδειχτεί πολύτιμη. Η δυσκολία και κατά συνέπεια και η σημερινή απουσία δεσμεύσεων και μέτρων για την αποκατάσταση του αιγιαλού βρίσκεται στις διαφορές ανάμεσα στην "πραγματικότητα" που όλοι εμείς θα θέλαμε να αντικρίσουμε, όταν αποφασίσουμε να επισκεφτούμε κάποια από τις παραλίες του νομού μας, με την τόση σπουδαιότητα τους κοινωνική, αισθητική, πολιτισμική, οικονομική, με μια, “άλλη” αντίληψη για αυτές.
Στην επικαιρότητα εδώ και λίγες μέρες βρίσκονται οι καταστροφικές πυρκαγιές σε ολόκληρη την χώρα και η αναλγησία εκ μέρους των υπευθύνων απέναντι στο μέγεθος της καταστροφής.
Στο δίλημμα θάλασσα ή βουνό η επιλογή δεν έχει πια και τόση σημασία μια που και νέες πλημμύρες προλέγονται μετά την αποψίλωση των δασών αλλά και περεταίρω ερημοποίηση της ενδοχώρας και όλο και λιγότερο καθαρός αέρας και υψηλότερες θερμοκρασίες για τους οικισμούς και τις κατοικημένες περιοχές.
Που θα μας οδηγούσε αυτό στο μέλλον; Η μεγάλη κατάκτηση των επιστημών του Περιβάλλοντος και η πρόοδος στις γνώσεις μας για τον Πλανήτη είναι ακριβώς να αναγνωρίζουμε την αλληλεξάρτηση και τις επιδράσεις μεταξύ των οικοσυστημάτων και τον ολιστικό χαρακτήρα που έχουν οι επιπτώσεις των ανθρώπινων δράσεων …παντού και από όλους τους τομείς της ανάπτυξης.
Παρά την ένταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα τα φυσικά οικοσυστήματα, προβλήματα ουσιαστικά βιωσιμότητας και προστασίας από την αυθαιρεσία και την οικονομική εκμετάλλευση, διακρίνουμε σήμερα την μικρότερη δυνατή δεσμευτικότητα – ακόμα και νομικά – για την διατήρηση των φυσικών χαρακτηριστικών τους, ειδικά αυτών των παράκτιων περιοχών. Παραθέτω το παρακάτω κείμενο από την ηλεκτρονική μου αλληλογραφία – για την διεκπεραίωση ακαδημαϊκών υποχρεώσεων – με φίλη δικηγόρο που ασχολείται με το θέμα – αυτό της ελεύθερης πρόσβασης στις παραλίες – από την Αθήνα και τον Πειραιά: “…αυτό σίγουρα δεν οφείλεται στο "ασήμαντον" του θέματος, ούτε στο σχετικά "ανώριμο” και "νέο" του. Δεν είναι ο αιγιαλός ένα εξαιρετικό παράδειγμα που αναδεικνύει το "τοπίο", το εξειδικεύει εκεί που κυριαρχεί ως στοιχείο - Ελληνικό τοπίο είναι σίγουρα θαλασσινό τοπίο - το συνδέει με τον χωροταξικό σχεδιασμό που λαμβάνει υπ' όψη τις περιβαλλοντικές συνιστώσες και τις μελλοντικές συνέπειες – να δηλαδή και η αειφορία - και πάνω απ' όλα θέτει το μήνυμα της δέσμευσης απέναντι στα κοινωνικά και πολιτισμικά αγαθά του τόπου, διαχειριζόμενα με τέτοιο τρόπο ώστε να αποφέρουν οικονομικά οφέλη πιο μακροπρόθεσμα, ίσως με λιγότερα κέρδη, αλλά με κέρδη πιο εκτατικά;
Προς το παρόν, στη χώρα μας τουλάχιστον, οι παραλίες και η θάλασσα αποδομούνται και μάλιστα κατά ένα σχεδόν τραγικό τρόπο που δεν περιέχει καν το δισταγμό, ως στοιχειώδη αρετή της ανθρώπινης φύσης και δράσης. Αποδομούνται όπως αποδομείται ένας άνθρωπος αν του αφαιρέσεις εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον κάνουν ξεχωριστό στη συνείδηση και αργότερα στη μνήμη των άλλων. Τι θα μείνει για τη μνήμη, όταν την εικόνα της θάλασσας θα τη συνοδεύει απαραίτητα σειρά τραπεζοκαθισμάτων, ξαπλώστρες και ομπρέλες;
Ένας λόγος είναι το ότι αποτελεί οικονομική παράμετρο σε αρκετές πολιτικές και παρά τις επίκαιρες εκδηλώσεις για τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των κατοίκων των παραθαλάσσιων αστικών κέντρων και του πληθυσμού τους - που αυξάνεται δραματικά κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, φαίνεται πως ο διαχωρισμός της ενότητας και της συνέχειας στον αιγιαλό θα γίνεται από τώρα και έπειτα με βάση κριτήρια εθνικά, οικονομικά, κοινωνικά και φυλετικά. Το οικονομικό στοιχείο οπωσδήποτε συνδέεται άρρηκτα με το κοινωνικό και το πολιτισμικό στοιχείο, αλλά επίσης οφείλει να συνδέεται με τέτοιο τρόπο ώστε να πείθει για τις αναγκαιότητες που αντιπροσωπεύει…”
Το ζήτημα στην Ελληνική πραγματικότητα δεν είναι νέο και δεν εξαρτάται μόνο από τους κρατικούς λειτουργούς και την διοίκηση αλλά και από την ενημέρωση και την εκπαίδευση του κοινού και κυρίως την καλλιέργεια αλλά και το ενδιαφέρον και την συμμετοχή όλων μας. Σε ένα διαφορετικό κόσμο που, ανεξαρτήτως του πόσο εφικτός ή μη είναι, εμείς ονειρευόμαστε, οι ελληνικές παραλίες, τα μικρά νησιά που – και δεν είναι δυνατόν να λείψει εδώ αυτή η αναφορά – μερικές δεκαετίες τώρα γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης του πολιτισμικού και φυσικού πλούτου τους, σαν εγχώριο προϊόν που “προσφέρεται” στους χιλιάδες επισκέπτες του – τα μέτρα και οι δράσεις για την προστασία τους, την διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους και τελικά την βιωσιμότητα τους θα ήταν αποτελεσματικότερα.
Καλώς λοιπόν ασχολούμαστε και εμείς, γιατί τα προσεχή χρόνια θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα της προσβασιμότητας στις παραλίες και της εκμετάλλευσης του αιγιαλού και κυρίως αυτό της διαχείρισης του με όλες τις δυσκολίες και τις εκπλήξεις που μπορεί να επιφυλάσσει. Για αυτό τον λόγο η μέχρι σήμερα εμπειρία μπορεί να αποδειχτεί πολύτιμη. Η δυσκολία και κατά συνέπεια και η σημερινή απουσία δεσμεύσεων και μέτρων για την αποκατάσταση του αιγιαλού βρίσκεται στις διαφορές ανάμεσα στην "πραγματικότητα" που όλοι εμείς θα θέλαμε να αντικρίσουμε, όταν αποφασίσουμε να επισκεφτούμε κάποια από τις παραλίες του νομού μας, με την τόση σπουδαιότητα τους κοινωνική, αισθητική, πολιτισμική, οικονομική, με μια, “άλλη” αντίληψη για αυτές.
“Το Λιμενικό ζήτημα” από μια διαφορετική σκοπιά.
Ένα φανταστικό σενάριο που θα απαιτούσε την πόλη μικρή, συμπαγή και συγκεντρωμένη γύρω από τείχη που για άλλη μια φορά θα την όριζαν, με όλες τις υπηρεσίες και τις υποδομές της στο κέντρο του λόφου, του Καστελιού, θέλει την Ανατολική ή/και την Δυτική Τάφρο σε ρόλο λιμανιού για τα καθημερινά δρομολόγια της Α.Ν.Ε.Κ.
Ένα με το μεγαλύτερο σε μέγεθος Ελ.Βενιζέλος και ένα με το δεύτερο μικρότερο καράβι που θα δένουν και θα αποπλέουν εναλλάξ από αυτά τα δύο “άκρα” μιας διαφορετικής πόλης.
Μια τέτοια προσέγγιση θα έβρισκε σήμερα την λύση στα πολλά προβλήματα που αντιμετώπισαν οι κατασκευαστές των τειχών στην σχέση του έργου τους με την γραμμή του αιγιαλού και το υδάτινο μέτωπο.
Στην περίπτωση αυτών των δυο υπερμεγεθών “προβλητών” Ανατολικά και Δυτικά της πόλης θα πρέπει να είσαι σίγουρος για τα καθημερινά δρομολόγια για Πειραιά, που θα παραμείνει σταθερός σαν προορισμός, αυτό που θα εναλλάσσεται θα είναι η “προβλήτα” και τα πλοία.
Βέβαια επιμένω ότι πρόκειται για ένα φανταστικό σενάριο αλλά πρέπει να σκεφτούμε τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μερικές εκατοντάδες χρόνια οι ανθρώπινοι οικισμοί. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για έργα (οι οχυρώσεις) που πραγματοποιήθηκαν αλλά (το κυριότερο) άντεξαν σε μεγάλο βάθος χρόνου σε σχέση πάντα με τα σημερινά δεδομένα.
Αυτό το σενάριο (πάντα φανταστικό το ίδιο) έχει να κάνει με πολλά άλλα σενάρια πολύ πιο “πραγματικά” (ίσως όμως όχι ρεαλιστικά) που διαπραγματεύονται (ιστορικά ή με κάποια άλλη μορφή, διαφορετική στον μελλοντικό χρόνο) την ύπαρξη του υδάτινου στοιχείου στις Τάφρους των Τειχών.
Τέτοιες σκέψεις γίνονται και για την περίπτωση που επαληθευτούν οι καταστροφικές περιβαλλοντικές προβλέψεις για λιώσιμο των πολικών πάγων και μεγάλη αύξηση της στάθμης της θάλασσας. Έτσι και τα αυτοκίνητα που σταθμεύουν εκεί με την σειρά τους θα απομακρυνθούν από πλοία, ταχύπλοα, υδροπλάνα, ελικόπτερα, αερόπλοια, ποδήλατα και ότι άλλο μπορεί να αποτελέσει την αιχμή της τεχνολογίας, τουλάχιστον όσο αφορά τις μεταφορές και τις συγκοινωνίες.
Όσο για τα μικρότερα σε μέγεθος επιβατηγά/οχηματαγωγά (ή ακόμα μικρότερα πλοία, μόνο επιβατηγά) με δύο καρίνες - τα ταχύπλοα νέας τεχνολογίας, αυτά εύκολα, στο ίδιο σενάριο (;) μπορούν να φιλοξενούνται και να αποπλέουν από το παλιό Ενετικό Λιμάνι. Γι’ αυτό φτάνει εκσυγχρονισμός των υποδομών και εκβάθυνση του λιμανιού, έργα που δεν θα είναι η πρώτη φορά που γίνονται. Το Ενετικό Λιμάνι θα πάψει να είναι μόνο κέντρο του τουριστικού ενδιαφέροντος στην πόλη και θα αποκτήσει πάλι τον παλιό του ρόλο για την εξυπηρέτηση πλοίων με εκτόπισμα …μέχρι 300 τόνους.
Δεν παύει βέβαια να έχει βόρειο προσανατολισμό κάτι που αποκλείει την χρησιμοποίηση του μέρες με ισχυρούς Βόρειους ανέμους – ενώ ο κυματισμός από τα μικρά ταχύπλοα επιβατηγά θα προκαλούσε φθορά στις προκυμαίες. Ίσως η χρήση τέτοιου τύπου πλοίων να μην είναι η καλύτερη επιλογή για το ταξίδι στο Κρητικό πέλαγος – από την εφημερίδα της 16/11 μαθαίνουμε για την δρομολόγηση νεότευκτου πλοίου, κλασσικού τύπου όμως, στην γραμμή Χανιά – Πειραιάς. Παρόλα αυτά μια τέτοια “ανανέωση” του λιμανιού θα άξιζε πολλά χρόνια υπομονή και μερικά άσχημα ταξίδια.
Έτσι οι εικόνες - κλεμμένες από τις παλιές φωτογραφίες και μερικές κινηματογραφικές ταινίες θα επαναληφθούν και τα προαναφερθέντα προβλήματα των Τειχών και του ελλιμενισμού των πλοίων στα Χανιά, την Σούδα και αλλού θα ξαναγίνουν επίκαιρα, όπως σχεδόν ένα αιώνα πριν. Αντιγράφω από το ίδιο φύλλο της Πέμπτης 16 Νοεμβρίου των Χ.Ν. για την ημερίδα της 15/11 στο ΤΕΕ/ΔΚ – “το Λιμενικό ζήτημα των Χανίων” για το οποίο η κ.Αιμιλία Κλάδου - Μπλέτσα αναφέρει χρησιμοποιώντας πλούσιο οπτικό υλικό, μελέτες Ευρωπαίων μηχανικών που κατεδαφίζουν τα τείχη και σχεδιάζουν έργα και διώρυγες για τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων λιμένων της Κρήτης: “…ο φυσικός όρμος της Σούδας φαίνεται ότι αποτελεί πλέον και το εμπορικό λιμάνι της πόλης, έστω και εναλλακτικά με το Βενετσιάνικο. Μετά τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο, η χρήση του λιμανιού της Σούδας εδραιώνεται απόλυτα… …με την βοήθεια του σχεδίου Μάρσαλ και την εγκατάσταση του ναυστάθμου της Κρήτης”.
Είναι ξεκάθαρο ότι τέτοιες αλλαγές στις πόλεις που παλιότερα γίνονταν με αφορμή τον εκσυγχρονισμό τους πραγματοποιούνταν πάντα μέσα στα πλαίσια υπερτοπικών πολιτικών και στρατηγικών που έχουν σήμερα προσανατολισμό και επιχείρημα την παγκόσμια ασφάλεια. Έτσι, οι πόλεις (και τα λιμάνια) διερευνούνται μέσω των γεωγραφικών, στρατηγικών (αλλά και των στρατιωτικών) προοπτικών τους που περιλαμβάνουν τη διακυβέρνηση, τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό των έργων.
Τα πρώτα έργα στα λιμάνια των Χανίων που πρέπει να αναφερθούν εδώ έγιναν το πρώτο μισό του 19ου αιώνα κατά την διάρκεια της Αιγυπτιακής διοίκησης – μεταξύ άλλων ήταν η ανακατασκευή του Φάρου και ο αμαξιτός δρόμος για την Σούδα, μάλιστα η αποπληρωμή τους μέσω του φορολογικού συστήματος της εποχής ήταν ανάμεσα στις αιτίες της επανάστασης του 1860.
Πρέπει βέβαια να αναφερθεί πως ότι ακολούθησε έγινε δυνατόν πρώτον λόγο της ύπαρξης του δικτύου των Ενετικών φρουρίων στην ευρύτερη περιοχή της πόλης ήδη από την αναγέννηση αλλά και λόγο της Ευρωπαϊκής επιρροής και του ταυτόχρονου πολιτικού και πολιτιστικού ανοίγματος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα ευρωπαϊκά εκσυγχρονιστικά ρεύματα του 19ου αιώνα.
Πρέπει να αναφέρουμε ακόμα ότι το τοπικό ιδίωμα και η χαρακτηριστική Κρητική “κουζουλάδα” απαιτούσε σε εποχές κρίσεων την συμμετοχή όλων μας στο “μπάζωμα” του όρμου της Σούδας – θα έλυνε κάτι τέτοιο τα προβλήματα; Αμφίβολο, σίγουρα όμως έχει ενδιαφέρον μια ματιά στην παγκόσμια σκηνή, ειδικά σε ότι αφορά μεγάλα έργα όπως η σύζευξη της Μάγχης με το γνωστό Ευρωτούνελ (παλιότερα οι σιδηροδρομικοί συρμοί μεταφερόντουσαν με πλοία!) και το αντίστοιχο έργο στον Βερίγγειο πορθμό στο οποίο ασκείται έντονη περιβαλλοντική κριτική – τούνελ και γέφυρες μεγάλου μήκους (πάνω από 50 km και πάνω από 10 km αντίστοιχα) πολλαπλασιάζονται με ταχύτητα στον πλανήτη! Με τον ίδιο τρόπο θα ήταν, αναρωτιέμαι, δυνατή η σύζευξη της Κρήτης με την Πελοπόννησο, την ηπειρωτική Ελλάδα, σε μια προέκταση του άξονα της Ιόνιας οδού, με ενδιάμεσες στάσεις στα Κύθηρα; Με σιδηροδρομική γραμμή και αυτοκινητόδρομο; Οι πρώτες σιδηροδρομικές γραμμές προτάθηκαν για το νησί μέσα στα ίδια πλαίσια: αυτά των λιμενικών έργων με στόχο (πιστεύω) την μεταφορά της αγροτικής παραγωγής από τον Χανιώτικο κάμπο και την Κίσσαμο στην Σούδα και από την πλούσια Μεσσαρά στο λιμάνι του Ηρακλείου. Ένα τέτοιας κλίμακας έργο ίσως είναι ακόμα ανέφικτο (και με ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές επιπτώσεις) για τα δεδομένα του νησιού αλλά θα άλλαζε την ισορροπία μεταξύ των μεγάλων πόλεων του δίνοντας τους μια εντελώς διαφορετική αναπτυξιακή προώθηση.
Ένα με το μεγαλύτερο σε μέγεθος Ελ.Βενιζέλος και ένα με το δεύτερο μικρότερο καράβι που θα δένουν και θα αποπλέουν εναλλάξ από αυτά τα δύο “άκρα” μιας διαφορετικής πόλης.
Μια τέτοια προσέγγιση θα έβρισκε σήμερα την λύση στα πολλά προβλήματα που αντιμετώπισαν οι κατασκευαστές των τειχών στην σχέση του έργου τους με την γραμμή του αιγιαλού και το υδάτινο μέτωπο.
Στην περίπτωση αυτών των δυο υπερμεγεθών “προβλητών” Ανατολικά και Δυτικά της πόλης θα πρέπει να είσαι σίγουρος για τα καθημερινά δρομολόγια για Πειραιά, που θα παραμείνει σταθερός σαν προορισμός, αυτό που θα εναλλάσσεται θα είναι η “προβλήτα” και τα πλοία.
Βέβαια επιμένω ότι πρόκειται για ένα φανταστικό σενάριο αλλά πρέπει να σκεφτούμε τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μερικές εκατοντάδες χρόνια οι ανθρώπινοι οικισμοί. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για έργα (οι οχυρώσεις) που πραγματοποιήθηκαν αλλά (το κυριότερο) άντεξαν σε μεγάλο βάθος χρόνου σε σχέση πάντα με τα σημερινά δεδομένα.
Αυτό το σενάριο (πάντα φανταστικό το ίδιο) έχει να κάνει με πολλά άλλα σενάρια πολύ πιο “πραγματικά” (ίσως όμως όχι ρεαλιστικά) που διαπραγματεύονται (ιστορικά ή με κάποια άλλη μορφή, διαφορετική στον μελλοντικό χρόνο) την ύπαρξη του υδάτινου στοιχείου στις Τάφρους των Τειχών.
Τέτοιες σκέψεις γίνονται και για την περίπτωση που επαληθευτούν οι καταστροφικές περιβαλλοντικές προβλέψεις για λιώσιμο των πολικών πάγων και μεγάλη αύξηση της στάθμης της θάλασσας. Έτσι και τα αυτοκίνητα που σταθμεύουν εκεί με την σειρά τους θα απομακρυνθούν από πλοία, ταχύπλοα, υδροπλάνα, ελικόπτερα, αερόπλοια, ποδήλατα και ότι άλλο μπορεί να αποτελέσει την αιχμή της τεχνολογίας, τουλάχιστον όσο αφορά τις μεταφορές και τις συγκοινωνίες.
Όσο για τα μικρότερα σε μέγεθος επιβατηγά/οχηματαγωγά (ή ακόμα μικρότερα πλοία, μόνο επιβατηγά) με δύο καρίνες - τα ταχύπλοα νέας τεχνολογίας, αυτά εύκολα, στο ίδιο σενάριο (;) μπορούν να φιλοξενούνται και να αποπλέουν από το παλιό Ενετικό Λιμάνι. Γι’ αυτό φτάνει εκσυγχρονισμός των υποδομών και εκβάθυνση του λιμανιού, έργα που δεν θα είναι η πρώτη φορά που γίνονται. Το Ενετικό Λιμάνι θα πάψει να είναι μόνο κέντρο του τουριστικού ενδιαφέροντος στην πόλη και θα αποκτήσει πάλι τον παλιό του ρόλο για την εξυπηρέτηση πλοίων με εκτόπισμα …μέχρι 300 τόνους.
Δεν παύει βέβαια να έχει βόρειο προσανατολισμό κάτι που αποκλείει την χρησιμοποίηση του μέρες με ισχυρούς Βόρειους ανέμους – ενώ ο κυματισμός από τα μικρά ταχύπλοα επιβατηγά θα προκαλούσε φθορά στις προκυμαίες. Ίσως η χρήση τέτοιου τύπου πλοίων να μην είναι η καλύτερη επιλογή για το ταξίδι στο Κρητικό πέλαγος – από την εφημερίδα της 16/11 μαθαίνουμε για την δρομολόγηση νεότευκτου πλοίου, κλασσικού τύπου όμως, στην γραμμή Χανιά – Πειραιάς. Παρόλα αυτά μια τέτοια “ανανέωση” του λιμανιού θα άξιζε πολλά χρόνια υπομονή και μερικά άσχημα ταξίδια.
Έτσι οι εικόνες - κλεμμένες από τις παλιές φωτογραφίες και μερικές κινηματογραφικές ταινίες θα επαναληφθούν και τα προαναφερθέντα προβλήματα των Τειχών και του ελλιμενισμού των πλοίων στα Χανιά, την Σούδα και αλλού θα ξαναγίνουν επίκαιρα, όπως σχεδόν ένα αιώνα πριν. Αντιγράφω από το ίδιο φύλλο της Πέμπτης 16 Νοεμβρίου των Χ.Ν. για την ημερίδα της 15/11 στο ΤΕΕ/ΔΚ – “το Λιμενικό ζήτημα των Χανίων” για το οποίο η κ.Αιμιλία Κλάδου - Μπλέτσα αναφέρει χρησιμοποιώντας πλούσιο οπτικό υλικό, μελέτες Ευρωπαίων μηχανικών που κατεδαφίζουν τα τείχη και σχεδιάζουν έργα και διώρυγες για τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων λιμένων της Κρήτης: “…ο φυσικός όρμος της Σούδας φαίνεται ότι αποτελεί πλέον και το εμπορικό λιμάνι της πόλης, έστω και εναλλακτικά με το Βενετσιάνικο. Μετά τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο, η χρήση του λιμανιού της Σούδας εδραιώνεται απόλυτα… …με την βοήθεια του σχεδίου Μάρσαλ και την εγκατάσταση του ναυστάθμου της Κρήτης”.
Είναι ξεκάθαρο ότι τέτοιες αλλαγές στις πόλεις που παλιότερα γίνονταν με αφορμή τον εκσυγχρονισμό τους πραγματοποιούνταν πάντα μέσα στα πλαίσια υπερτοπικών πολιτικών και στρατηγικών που έχουν σήμερα προσανατολισμό και επιχείρημα την παγκόσμια ασφάλεια. Έτσι, οι πόλεις (και τα λιμάνια) διερευνούνται μέσω των γεωγραφικών, στρατηγικών (αλλά και των στρατιωτικών) προοπτικών τους που περιλαμβάνουν τη διακυβέρνηση, τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό των έργων.
Τα πρώτα έργα στα λιμάνια των Χανίων που πρέπει να αναφερθούν εδώ έγιναν το πρώτο μισό του 19ου αιώνα κατά την διάρκεια της Αιγυπτιακής διοίκησης – μεταξύ άλλων ήταν η ανακατασκευή του Φάρου και ο αμαξιτός δρόμος για την Σούδα, μάλιστα η αποπληρωμή τους μέσω του φορολογικού συστήματος της εποχής ήταν ανάμεσα στις αιτίες της επανάστασης του 1860.
Πρέπει βέβαια να αναφερθεί πως ότι ακολούθησε έγινε δυνατόν πρώτον λόγο της ύπαρξης του δικτύου των Ενετικών φρουρίων στην ευρύτερη περιοχή της πόλης ήδη από την αναγέννηση αλλά και λόγο της Ευρωπαϊκής επιρροής και του ταυτόχρονου πολιτικού και πολιτιστικού ανοίγματος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα ευρωπαϊκά εκσυγχρονιστικά ρεύματα του 19ου αιώνα.
Πρέπει να αναφέρουμε ακόμα ότι το τοπικό ιδίωμα και η χαρακτηριστική Κρητική “κουζουλάδα” απαιτούσε σε εποχές κρίσεων την συμμετοχή όλων μας στο “μπάζωμα” του όρμου της Σούδας – θα έλυνε κάτι τέτοιο τα προβλήματα; Αμφίβολο, σίγουρα όμως έχει ενδιαφέρον μια ματιά στην παγκόσμια σκηνή, ειδικά σε ότι αφορά μεγάλα έργα όπως η σύζευξη της Μάγχης με το γνωστό Ευρωτούνελ (παλιότερα οι σιδηροδρομικοί συρμοί μεταφερόντουσαν με πλοία!) και το αντίστοιχο έργο στον Βερίγγειο πορθμό στο οποίο ασκείται έντονη περιβαλλοντική κριτική – τούνελ και γέφυρες μεγάλου μήκους (πάνω από 50 km και πάνω από 10 km αντίστοιχα) πολλαπλασιάζονται με ταχύτητα στον πλανήτη! Με τον ίδιο τρόπο θα ήταν, αναρωτιέμαι, δυνατή η σύζευξη της Κρήτης με την Πελοπόννησο, την ηπειρωτική Ελλάδα, σε μια προέκταση του άξονα της Ιόνιας οδού, με ενδιάμεσες στάσεις στα Κύθηρα; Με σιδηροδρομική γραμμή και αυτοκινητόδρομο; Οι πρώτες σιδηροδρομικές γραμμές προτάθηκαν για το νησί μέσα στα ίδια πλαίσια: αυτά των λιμενικών έργων με στόχο (πιστεύω) την μεταφορά της αγροτικής παραγωγής από τον Χανιώτικο κάμπο και την Κίσσαμο στην Σούδα και από την πλούσια Μεσσαρά στο λιμάνι του Ηρακλείου. Ένα τέτοιας κλίμακας έργο ίσως είναι ακόμα ανέφικτο (και με ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές επιπτώσεις) για τα δεδομένα του νησιού αλλά θα άλλαζε την ισορροπία μεταξύ των μεγάλων πόλεων του δίνοντας τους μια εντελώς διαφορετική αναπτυξιακή προώθηση.
μια σειρά παλιότερων Δημοσιεύσεων .....για να μην ξεχνιώμαστε....
“Εύμορφη Κρήτη”
“...θέλω να κλείσω αναφερόμενος στον δικό μας τόπο [i]. Το πως γίνεται κατανοητό και το ποιο είναι το Κρητικό τοπίο ακόμα και το πως διαμορφώθηκε η σημερινή του εικόνα είναι μια ιστορία που απαιτεί πολύ χώρο και πολλές διαφορετικές επιστημονικές μελέτες για να γίνει αποδεκτή από τους αναγνώστες και τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Είτε μιλήσουμε για το φυσικό Κρητικό περιβάλλον είτε για τις πόλεις και τα χωριά, για τον χώρο των ανθρώπων για την συμπεριφορά των ανθρώπων απέναντι στο φυσικό τοπίο αλλά και τις καλλιέργειες, για την σχέση τους με τα δικά τους έργα, με τα έργα των πατέρων τους, διαπιστώνουμε μια τάση αυτοκαταστροφική όπου το γηγενές τοπίο, αυτό το μοναδικό παράδειγμα μεσογειακού τοπίου θυσιάζεται για την ταχύρρυθμη ανάπτυξη, το γρήγορο κέρδος αλλά και την ικανοποίηση των αναγκών και των σύγχρονων πρότυπων καθημερινής συμπεριφοράς.
Δεν είναι μόνο ότι το νησί έχει πληγωθεί άγρια από τις διανοίξεις δρόμων και την εκτός σχεδίου, και εκτός ελέγχου, δόμηση. Υπάρχουν πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα μέσα στον χώρο των πόλεων για την έλλειψη σχεδιασμού και σεβασμού στο παρελθόν και στο φυσικό (ή ημιφυσικό - τεχνητό) τοπίο.
Τον 19ο αιώνα οι Ευρωπαϊκές πόλεις κατεδαφίζουν τα Τείχη και υποδέχονται το σιδηρόδρομο. Έτσι πραγματοποιούνται σημαντικές αλλαγές και έγινε δυνατός ο εκσυγχρονισμός τους. Σήμερα που η εποχή του αυτοκινήτου έχει φτάσει στο απόγειο της δεν γνωρίζω άλλη ιστορική πόλη της Μεσογείου, εκτός από τα Χανιά, που οι χώροι στην Τάφρο ή ακόμα και στο ίδιο το ανάχωμα των Οχυρώσεων [ii] να έχουν μετατραπεί σε Parking σε τέτοιο βαθμό και με τέτοια προχειρότητα αλλά και παρόμοια ανοχή από τους αντίστοιχους υπεύθυνους φορείς.
Εγώ ο ίδιος δεν αντέχω την θέα των σταθμευμένων αυτοκινήτων, ...εκτός εάν είναι πολλά μαζί, ομοιόμορφα κατανεμημένα σε στιγμές που το φως του ήλιου προκαλεί ...ενοχλητικές αντανακλάσεις στους καθρέφτες και τα παρμπρίζ… αυτή η επανάληψη τα κάνει να μοιάζουν με έργο τέχνης ενός παρανοϊκού. Είναι μια εικόνα (τώρα πια ένα τοπίο;) υποβάθμισης της καθημερινή ζωής στο κέντρο της πόλης. Η “μιζέρια” κάποιων ωρών της ημέρας που αυτοί οι χώροι στάθμευσης είναι άδειοι επίσης με απογοητεύει. Αντίθετα με την βεβαιότητα ότι οι ίδιοι χώροι είναι “απαγορευμένος καρπός” για τους οδηγούς, κλειστοί με αλυσίδες κ.λ.π.[iii] τους θεωρώ έτοιμους για να ένα διαφορετικό προορισμό. Ποιος θα είναι αυτός; Απλά δεν νομίζω ότι χρειάζεται να ξαναξεκινήσω εδώ την συζήτηση για τον δημόσιο χώρο και τις ανάγκες που εξυπηρετεί η ύπαρξη του ούτε για τα αντίστοιχα παραδείγματα από το εξωτερικό.[iv] Ευτυχώς που είναι εύκολο να καταλάβουμε όλοι ότι σε τέτοιες περιπτώσεις είναι και η πόλη και οι άνθρωποι που έχουν δύο επιλογές το ίδιο ακατάλληλες: να κρύβονται ή να εκτίθενται.” [v]
Είχα σαν στόχο να δώσω αυτό το κείμενο για δημοσίευση εδώ και αρκετό καιρό όπως άλλωστε με είχαν παροτρύνει όσοι ήξεραν το περιεχόμενο του και τους σκοπούς που εξυπηρετούσε - όμως ο προεκλογικός αγώνας και ο φόρτος εργασίας των εφημερίδων τους προηγούμενους μήνες είχαν καθυστερήσει αυτήν την απόφαση. Τώρα πιστεύω πως ακόμα και αν εκ των πραγμάτων έχει “αποκαλυφθεί” ή έχει “απαντηθεί” (ακόμα και αν η γραφή του έχει χάσει ότι το “επίκαιρο” ή το “άμεσο” είχε) από τις πρόσφατες διαβεβαιώσεις ότι σε χρονικό ορίζοντα τριετίας και η στάθμευση των αυτοκινήτων θα διευθετηθεί και οι απαλλοτριώσεις θα ολοκληρωθούν και πραγματικά έργα ανάδειξης των χώρων και έργα πρασίνου θα γίνουν – καταλαβαίνω ότι αλλαγές και αποφάσεις μετατίθενται μάλλον για την επόμενη προεκλογική περίοδο – τουλάχιστον οι εντυπώσεις που παίρνουμε καλυτερεύουν από το νέο διαλυτήριο αυτοκινήτων στο Μεσομούρι και την ανακύκλωση μερών τους.
Με την πρόοδο των έργων για την παλαιά Πόλη οι αρμόδιοι ίσως ανακαλύψουν ότι απαιτείται διαφορετική αντιμετώπιση και αλλαγή συμπεριφοράς. Οι μέχρι σήμερα θεσμοθετημένες μελέτες, όπως έχουν γίνει γνωστές στο κοινό, αφήνουν αρκετά ερωτήματα αναπάντητα έως την κρίσιμη ώρα των έργων. Η πόλη μελλοντικά ίσως να απαιτεί και τεχνολογικές καινοτομίες που μπορούν να εφαρμοστούν στις Οχυρώσεις, π.χ. ήπια ενέργεια για τον φωτισμό τους όσο και ένταξη στους χώρους της Τάφρου έργων για το Ποδήλατο – συμπλήρωση(;) και ολοκλήρωση των περιμετρικών των τειχών Ποδηλατοδρόμων.
Αναφερόμενος στην ανάγκη αλλαγής συμπεριφοράς: Θέλω να πιστεύω ότι οι Κρητικοί στην συνείδηση έχουν ξεπεράσει σήμερα πια το μίσος(;) τους για αυτό το έργο (τα Τείχη) που υψώθηκε με το αίμα τους και την καταναγκαστική εργασία τους. Σήμερα, παρά τις διαβεβαιώσεις φαίνεται πως μένει ακόμα να απαντηθούν ερωτήματα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς αυτών των χώρων – ώστε να αποκαλυφθεί και το πραγματικό κόστος των έργων αλλά και η σημερινή οικονομική αξία τους και ποιες είναι οι σημερινές συνθήκες που επιβάλουν την αποκατάσταση, ανάπλαση τους. Μέσα από την προσωπική μου εργασιακή εμπειρία είχα διαισθανθεί την ανάγκη μιας διαφορετικής προσέγγισης όπου οι σκοπιμότητες δεν θα προκαλούν καθυστερήσεις με εγωιστικές προτάσεις εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει συνεργασία μεταξύ των υπεύθυνων, φαντασία και σεβασμός στην αισθητική και τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών. Την σχέση που έχουν όλα αυτά με το τοπίο και με την ποιότητα της καθημερινής ζωής πάλι εκεί πρέπει να την ψάξει κανείς. Ακόμα και σήμερα (τα Τείχη) είναι σαν μια μαγική κορδέλα [vi] με μια μόνο όψη που όχι μόνο ορίζει την ιστορική πόλη διακόπτοντας [vii] την συνέχεια στον χώρο της νέας αλλά μπορεί και προβάλλει το είδωλο της πρώτης στην δεύτερη και αντίστροφα. Για πολλούς αυτό δεν είναι αρκετό όπως βέβαια δεν είναι αρκετό να ξοδεύονται τεράστια ποσά π.χ. για τον καθαρισμό τους από την βλάστηση και δίπλα να παραμένουν καλυμμένες μεγάλες επιφάνειες τους με άσφαλτο.[viii] Επειδή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί η ομορφιά των σχεδόν πάντα περιτειχισμένων Ανατολίτικων κήπων αλλά και η αρχική προέλευση των τειχών: (αποκαλύπτεται από την ξενικής προέλευσης λέξη Χάνδακας – κάθε ιστορική τους φάση έχει το υπερτοπικό - πολιτιστικό πλαίσιο της) ίσως ο προορισμός τους είναι, τμηματικά αποκαλυπτόμενα, να γίνουν πραγματικά ένας μεγάλος κήπος που όπως θυμάται στο εκατοστό μέρος της μόνιμης στήλης “Η Κρήτη του χθες” ο κ.Μ.Γρηγοράκης “...πλημμυρίζουν από άνθη, ένδειξις ασφαλής ότι δέχονται περιποιήσεις από χείρας κορασίδων αβράς, σύμπτωσις ατυχής η εν ώρα μεσημβρινή διάβασις, δεν παρέσχεν ευκαιρίαν προς παρουσίασην των φιλανθών ανθυλίων, τα οποία πάντως θα διαγωνίζονται κατά την τρυφερότητα, το χρώμα του προσώπου και την λεπτότητα προς τα κρίνα και τα ρόδα, τους ιάσμους και γαροφαλιαίς, που παράγει η καλαισθησία των. – 9 Ιουν. 1907” [ix]
[i] Το κείμενο αποτελεί επίλογο εργασίας μου στα πλαίσια των μαθημάτων του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Περιβαλλοντική και Υγειονομική Μηχανική” του Πολυτεχνείου Κρήτης.
[ii] Η έννοια ενός ιστορικού μνημείου δεν καλύπτει μόνο το μεμονωμένο αρχιτεκτονικό έργο αλλά και την αστική ή αγροτική τοποθεσία που μαρτυρεί έναν ιδιαίτερο πολιτισμό, μια ενδεικτική εξέλιξη ή ένα ιστορικό γεγονός. Χάρτης της Βενετίας για την προστασία των μνημείων - I.C.O.MO.S.
[iii] Παράδειγμα η Δυτική Τάφρος - σε σχετικά πρόσφατο δημοσίευμα του καθημερινού Χανιώτικου τύπου εκπρόσωπος των καταστηματαρχών του λιμανιού ζητούσε να δοθεί και αυτός ο χώρος στα αυτοκίνητα. – Δεύτερο παράδειγμα ο χώρος στην θέση του κινηματογράφου Ρεγγίνα όπως φαίνεται στην φωτογραφία πριν λίγους μόνο μήνες. Καλά τα αιτήματα των συμπολιτών μας κατοίκων της παλ. Πόλης αλλά οι εικόνες αυτές δεν είναι καθόλου κολακευτικές.
[iv] Είναι γεγονός πως οι Έλληνες συμπολίτες μας λίγο ενδιαφέρον δείχνουν για τα πάρκα και τους υπόλοιπους ελεύθερους χώρους της πόλης, τουλάχιστον έτσι φαίνεται από την μόνιμη απουσία τους από χώρους όπως το πάρκο Ειρήνης και Φιλίας και τα άλλα άλση – αντίθετα τα καφενεία όπως αυτό στον Δημοτικό Κήπο είναι γεμάτα τις ηλιόλουστες μέρες των Εθνικών Εορτών και τις Κυριακές. Το ίδιο συμβαίνει με τις καφετέριες στο Λιμάνι και τις πλατείες της πόλης. Σε χώρες τις Ευρώπης τέτοιοι ελεύθεροι χώροι είναι γεμάτοι ζωή και δραστηριότητες καθημερινά. Θα αναφέρω πάλι το παράδειγμα των ξένων και των μεταναστών που ακόμα και όταν έχουν την δυνατότητα άλλων επιλογών εκμεταλλεύονται τον Δημόσιο χώρο και του προσδίδουν υψηλή κοινωνική λειτουργικότητα.
[v] Όλοι θυμόμαστε πρόσφατες εικόνες ανθρώπων της υπαίθρου ή της πόλης σε στιγμές εργασίας ή ξεκούρασης - σε καταστήματα, αυλές σπιτιών και χωράφια – όχι όμως και Πάρκα -που είχαν αντικαταστήσει στην τοπική συνείδηση και στην εικόνα που αυτή πρόβαλε κάθε “υλικό” ή απλά άψυχο αντικείμενο – κτήριο, μνημείο, τοπίο, φυσικό περιβάλλον. Μέχρι πολύ πρόσφατα στην Ελλάδα το επίκεντρο στις αναζητήσεις για το τοπίο – ακόμα και για την Αρχιτεκτονική – ήταν ο Άνθρωπος και αυτό πιθανόν να αλλάζει τώρα πια ραγδαία προς την αντίθετη κατεύθυνση.
[vi] μαγική “ταινία του Μαίμπιους” (Γερμανός αστρονόμος και μαθηματικός που έζησε τον 19ο αιώνα). Η ταινία αυτή, μπορεί να φτιαχτεί με οποιαδήποτε λωρίδα χαρτί ή ύφασμα αρκεί να κολλήσουμε τις δυο άκρες της αφού τις στρέψουμε, έχει μόνο μία όψη!.
[vii] θα πρέπει να γίνει άμεσα προσπάθεια να διασφαλίζεται η πρόσβαση των πεζών στους χώρους γύρω από τα έργα ανάδειξης των τειχών και να μην προκαλείται όχληση από τις συνεχιζόμενες αποχωματώσεις.
[viii] (βλ. την τεράστια σε έκταση ασφάλτινη επιφάνεια του Parking μεταξύ νεώριων του Moro και του εκεί προμαχώνα [Parking Mocenigo;]) Το κόστος αποκατάστασης ενός τέτοιου χώρου που απαιτεί όχι πια απλές αποχωματώσεις αλλά αφαίρεση της ασφάλτου μάλλον είναι απαγορευτικό για τα τοπικά δεδομένα.
Το αναφέρω εδώ γιατί πολλοί γνωρίζουμε ότι ανάμεσα στις μεθόδους προστασίας των μνημείων είναι η κάλυψη τους ή η κατάχωση τους – διατήρηση δηλαδή έως την μελλοντική (δηλ. σημερινή…) ανάδειξη, αναρωτιέμαι αν στην ίδια μεθοδολογία μπορεί να ανήκει και η εδώ και καιρό τακτική δημιουργίας χώρων στάθμευσης.
[ix] Ας μου επιτραπεί εδώ η μετάθεση στον χώρο και τον χρόνο: όλα αυτά αναφέρονται το 1907 στην εφημερίδα “Κρήτη” για κάποιο χωριό του Κάμπου ή του Αποκόρωνα.
“...θέλω να κλείσω αναφερόμενος στον δικό μας τόπο [i]. Το πως γίνεται κατανοητό και το ποιο είναι το Κρητικό τοπίο ακόμα και το πως διαμορφώθηκε η σημερινή του εικόνα είναι μια ιστορία που απαιτεί πολύ χώρο και πολλές διαφορετικές επιστημονικές μελέτες για να γίνει αποδεκτή από τους αναγνώστες και τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Είτε μιλήσουμε για το φυσικό Κρητικό περιβάλλον είτε για τις πόλεις και τα χωριά, για τον χώρο των ανθρώπων για την συμπεριφορά των ανθρώπων απέναντι στο φυσικό τοπίο αλλά και τις καλλιέργειες, για την σχέση τους με τα δικά τους έργα, με τα έργα των πατέρων τους, διαπιστώνουμε μια τάση αυτοκαταστροφική όπου το γηγενές τοπίο, αυτό το μοναδικό παράδειγμα μεσογειακού τοπίου θυσιάζεται για την ταχύρρυθμη ανάπτυξη, το γρήγορο κέρδος αλλά και την ικανοποίηση των αναγκών και των σύγχρονων πρότυπων καθημερινής συμπεριφοράς.
Δεν είναι μόνο ότι το νησί έχει πληγωθεί άγρια από τις διανοίξεις δρόμων και την εκτός σχεδίου, και εκτός ελέγχου, δόμηση. Υπάρχουν πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα μέσα στον χώρο των πόλεων για την έλλειψη σχεδιασμού και σεβασμού στο παρελθόν και στο φυσικό (ή ημιφυσικό - τεχνητό) τοπίο.
Τον 19ο αιώνα οι Ευρωπαϊκές πόλεις κατεδαφίζουν τα Τείχη και υποδέχονται το σιδηρόδρομο. Έτσι πραγματοποιούνται σημαντικές αλλαγές και έγινε δυνατός ο εκσυγχρονισμός τους. Σήμερα που η εποχή του αυτοκινήτου έχει φτάσει στο απόγειο της δεν γνωρίζω άλλη ιστορική πόλη της Μεσογείου, εκτός από τα Χανιά, που οι χώροι στην Τάφρο ή ακόμα και στο ίδιο το ανάχωμα των Οχυρώσεων [ii] να έχουν μετατραπεί σε Parking σε τέτοιο βαθμό και με τέτοια προχειρότητα αλλά και παρόμοια ανοχή από τους αντίστοιχους υπεύθυνους φορείς.
Εγώ ο ίδιος δεν αντέχω την θέα των σταθμευμένων αυτοκινήτων, ...εκτός εάν είναι πολλά μαζί, ομοιόμορφα κατανεμημένα σε στιγμές που το φως του ήλιου προκαλεί ...ενοχλητικές αντανακλάσεις στους καθρέφτες και τα παρμπρίζ… αυτή η επανάληψη τα κάνει να μοιάζουν με έργο τέχνης ενός παρανοϊκού. Είναι μια εικόνα (τώρα πια ένα τοπίο;) υποβάθμισης της καθημερινή ζωής στο κέντρο της πόλης. Η “μιζέρια” κάποιων ωρών της ημέρας που αυτοί οι χώροι στάθμευσης είναι άδειοι επίσης με απογοητεύει. Αντίθετα με την βεβαιότητα ότι οι ίδιοι χώροι είναι “απαγορευμένος καρπός” για τους οδηγούς, κλειστοί με αλυσίδες κ.λ.π.[iii] τους θεωρώ έτοιμους για να ένα διαφορετικό προορισμό. Ποιος θα είναι αυτός; Απλά δεν νομίζω ότι χρειάζεται να ξαναξεκινήσω εδώ την συζήτηση για τον δημόσιο χώρο και τις ανάγκες που εξυπηρετεί η ύπαρξη του ούτε για τα αντίστοιχα παραδείγματα από το εξωτερικό.[iv] Ευτυχώς που είναι εύκολο να καταλάβουμε όλοι ότι σε τέτοιες περιπτώσεις είναι και η πόλη και οι άνθρωποι που έχουν δύο επιλογές το ίδιο ακατάλληλες: να κρύβονται ή να εκτίθενται.” [v]
Είχα σαν στόχο να δώσω αυτό το κείμενο για δημοσίευση εδώ και αρκετό καιρό όπως άλλωστε με είχαν παροτρύνει όσοι ήξεραν το περιεχόμενο του και τους σκοπούς που εξυπηρετούσε - όμως ο προεκλογικός αγώνας και ο φόρτος εργασίας των εφημερίδων τους προηγούμενους μήνες είχαν καθυστερήσει αυτήν την απόφαση. Τώρα πιστεύω πως ακόμα και αν εκ των πραγμάτων έχει “αποκαλυφθεί” ή έχει “απαντηθεί” (ακόμα και αν η γραφή του έχει χάσει ότι το “επίκαιρο” ή το “άμεσο” είχε) από τις πρόσφατες διαβεβαιώσεις ότι σε χρονικό ορίζοντα τριετίας και η στάθμευση των αυτοκινήτων θα διευθετηθεί και οι απαλλοτριώσεις θα ολοκληρωθούν και πραγματικά έργα ανάδειξης των χώρων και έργα πρασίνου θα γίνουν – καταλαβαίνω ότι αλλαγές και αποφάσεις μετατίθενται μάλλον για την επόμενη προεκλογική περίοδο – τουλάχιστον οι εντυπώσεις που παίρνουμε καλυτερεύουν από το νέο διαλυτήριο αυτοκινήτων στο Μεσομούρι και την ανακύκλωση μερών τους.
Με την πρόοδο των έργων για την παλαιά Πόλη οι αρμόδιοι ίσως ανακαλύψουν ότι απαιτείται διαφορετική αντιμετώπιση και αλλαγή συμπεριφοράς. Οι μέχρι σήμερα θεσμοθετημένες μελέτες, όπως έχουν γίνει γνωστές στο κοινό, αφήνουν αρκετά ερωτήματα αναπάντητα έως την κρίσιμη ώρα των έργων. Η πόλη μελλοντικά ίσως να απαιτεί και τεχνολογικές καινοτομίες που μπορούν να εφαρμοστούν στις Οχυρώσεις, π.χ. ήπια ενέργεια για τον φωτισμό τους όσο και ένταξη στους χώρους της Τάφρου έργων για το Ποδήλατο – συμπλήρωση(;) και ολοκλήρωση των περιμετρικών των τειχών Ποδηλατοδρόμων.
Αναφερόμενος στην ανάγκη αλλαγής συμπεριφοράς: Θέλω να πιστεύω ότι οι Κρητικοί στην συνείδηση έχουν ξεπεράσει σήμερα πια το μίσος(;) τους για αυτό το έργο (τα Τείχη) που υψώθηκε με το αίμα τους και την καταναγκαστική εργασία τους. Σήμερα, παρά τις διαβεβαιώσεις φαίνεται πως μένει ακόμα να απαντηθούν ερωτήματα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς αυτών των χώρων – ώστε να αποκαλυφθεί και το πραγματικό κόστος των έργων αλλά και η σημερινή οικονομική αξία τους και ποιες είναι οι σημερινές συνθήκες που επιβάλουν την αποκατάσταση, ανάπλαση τους. Μέσα από την προσωπική μου εργασιακή εμπειρία είχα διαισθανθεί την ανάγκη μιας διαφορετικής προσέγγισης όπου οι σκοπιμότητες δεν θα προκαλούν καθυστερήσεις με εγωιστικές προτάσεις εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει συνεργασία μεταξύ των υπεύθυνων, φαντασία και σεβασμός στην αισθητική και τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών. Την σχέση που έχουν όλα αυτά με το τοπίο και με την ποιότητα της καθημερινής ζωής πάλι εκεί πρέπει να την ψάξει κανείς. Ακόμα και σήμερα (τα Τείχη) είναι σαν μια μαγική κορδέλα [vi] με μια μόνο όψη που όχι μόνο ορίζει την ιστορική πόλη διακόπτοντας [vii] την συνέχεια στον χώρο της νέας αλλά μπορεί και προβάλλει το είδωλο της πρώτης στην δεύτερη και αντίστροφα. Για πολλούς αυτό δεν είναι αρκετό όπως βέβαια δεν είναι αρκετό να ξοδεύονται τεράστια ποσά π.χ. για τον καθαρισμό τους από την βλάστηση και δίπλα να παραμένουν καλυμμένες μεγάλες επιφάνειες τους με άσφαλτο.[viii] Επειδή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί η ομορφιά των σχεδόν πάντα περιτειχισμένων Ανατολίτικων κήπων αλλά και η αρχική προέλευση των τειχών: (αποκαλύπτεται από την ξενικής προέλευσης λέξη Χάνδακας – κάθε ιστορική τους φάση έχει το υπερτοπικό - πολιτιστικό πλαίσιο της) ίσως ο προορισμός τους είναι, τμηματικά αποκαλυπτόμενα, να γίνουν πραγματικά ένας μεγάλος κήπος που όπως θυμάται στο εκατοστό μέρος της μόνιμης στήλης “Η Κρήτη του χθες” ο κ.Μ.Γρηγοράκης “...πλημμυρίζουν από άνθη, ένδειξις ασφαλής ότι δέχονται περιποιήσεις από χείρας κορασίδων αβράς, σύμπτωσις ατυχής η εν ώρα μεσημβρινή διάβασις, δεν παρέσχεν ευκαιρίαν προς παρουσίασην των φιλανθών ανθυλίων, τα οποία πάντως θα διαγωνίζονται κατά την τρυφερότητα, το χρώμα του προσώπου και την λεπτότητα προς τα κρίνα και τα ρόδα, τους ιάσμους και γαροφαλιαίς, που παράγει η καλαισθησία των. – 9 Ιουν. 1907” [ix]
[i] Το κείμενο αποτελεί επίλογο εργασίας μου στα πλαίσια των μαθημάτων του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Περιβαλλοντική και Υγειονομική Μηχανική” του Πολυτεχνείου Κρήτης.
[ii] Η έννοια ενός ιστορικού μνημείου δεν καλύπτει μόνο το μεμονωμένο αρχιτεκτονικό έργο αλλά και την αστική ή αγροτική τοποθεσία που μαρτυρεί έναν ιδιαίτερο πολιτισμό, μια ενδεικτική εξέλιξη ή ένα ιστορικό γεγονός. Χάρτης της Βενετίας για την προστασία των μνημείων - I.C.O.MO.S.
[iii] Παράδειγμα η Δυτική Τάφρος - σε σχετικά πρόσφατο δημοσίευμα του καθημερινού Χανιώτικου τύπου εκπρόσωπος των καταστηματαρχών του λιμανιού ζητούσε να δοθεί και αυτός ο χώρος στα αυτοκίνητα. – Δεύτερο παράδειγμα ο χώρος στην θέση του κινηματογράφου Ρεγγίνα όπως φαίνεται στην φωτογραφία πριν λίγους μόνο μήνες. Καλά τα αιτήματα των συμπολιτών μας κατοίκων της παλ. Πόλης αλλά οι εικόνες αυτές δεν είναι καθόλου κολακευτικές.
[iv] Είναι γεγονός πως οι Έλληνες συμπολίτες μας λίγο ενδιαφέρον δείχνουν για τα πάρκα και τους υπόλοιπους ελεύθερους χώρους της πόλης, τουλάχιστον έτσι φαίνεται από την μόνιμη απουσία τους από χώρους όπως το πάρκο Ειρήνης και Φιλίας και τα άλλα άλση – αντίθετα τα καφενεία όπως αυτό στον Δημοτικό Κήπο είναι γεμάτα τις ηλιόλουστες μέρες των Εθνικών Εορτών και τις Κυριακές. Το ίδιο συμβαίνει με τις καφετέριες στο Λιμάνι και τις πλατείες της πόλης. Σε χώρες τις Ευρώπης τέτοιοι ελεύθεροι χώροι είναι γεμάτοι ζωή και δραστηριότητες καθημερινά. Θα αναφέρω πάλι το παράδειγμα των ξένων και των μεταναστών που ακόμα και όταν έχουν την δυνατότητα άλλων επιλογών εκμεταλλεύονται τον Δημόσιο χώρο και του προσδίδουν υψηλή κοινωνική λειτουργικότητα.
[v] Όλοι θυμόμαστε πρόσφατες εικόνες ανθρώπων της υπαίθρου ή της πόλης σε στιγμές εργασίας ή ξεκούρασης - σε καταστήματα, αυλές σπιτιών και χωράφια – όχι όμως και Πάρκα -που είχαν αντικαταστήσει στην τοπική συνείδηση και στην εικόνα που αυτή πρόβαλε κάθε “υλικό” ή απλά άψυχο αντικείμενο – κτήριο, μνημείο, τοπίο, φυσικό περιβάλλον. Μέχρι πολύ πρόσφατα στην Ελλάδα το επίκεντρο στις αναζητήσεις για το τοπίο – ακόμα και για την Αρχιτεκτονική – ήταν ο Άνθρωπος και αυτό πιθανόν να αλλάζει τώρα πια ραγδαία προς την αντίθετη κατεύθυνση.
[vi] μαγική “ταινία του Μαίμπιους” (Γερμανός αστρονόμος και μαθηματικός που έζησε τον 19ο αιώνα). Η ταινία αυτή, μπορεί να φτιαχτεί με οποιαδήποτε λωρίδα χαρτί ή ύφασμα αρκεί να κολλήσουμε τις δυο άκρες της αφού τις στρέψουμε, έχει μόνο μία όψη!.
[vii] θα πρέπει να γίνει άμεσα προσπάθεια να διασφαλίζεται η πρόσβαση των πεζών στους χώρους γύρω από τα έργα ανάδειξης των τειχών και να μην προκαλείται όχληση από τις συνεχιζόμενες αποχωματώσεις.
[viii] (βλ. την τεράστια σε έκταση ασφάλτινη επιφάνεια του Parking μεταξύ νεώριων του Moro και του εκεί προμαχώνα [Parking Mocenigo;]) Το κόστος αποκατάστασης ενός τέτοιου χώρου που απαιτεί όχι πια απλές αποχωματώσεις αλλά αφαίρεση της ασφάλτου μάλλον είναι απαγορευτικό για τα τοπικά δεδομένα.
Το αναφέρω εδώ γιατί πολλοί γνωρίζουμε ότι ανάμεσα στις μεθόδους προστασίας των μνημείων είναι η κάλυψη τους ή η κατάχωση τους – διατήρηση δηλαδή έως την μελλοντική (δηλ. σημερινή…) ανάδειξη, αναρωτιέμαι αν στην ίδια μεθοδολογία μπορεί να ανήκει και η εδώ και καιρό τακτική δημιουργίας χώρων στάθμευσης.
[ix] Ας μου επιτραπεί εδώ η μετάθεση στον χώρο και τον χρόνο: όλα αυτά αναφέρονται το 1907 στην εφημερίδα “Κρήτη” για κάποιο χωριό του Κάμπου ή του Αποκόρωνα.
Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου 2007
τι σημαίνει η λέξη ...καπνικόν
http://www.asprilexi.com/politonika_gif/180907.gif
καπνικόν: άμεσος και τακτικός φόρος που αναλογούσε σε κάθε εστία - νοικοκυριό που ...κάπνιζε - αυτό κατά τα Βυζαντινά χρόνια: το 810 ο Αυτοκράτορας Νικηφόρος τον έκανε απαιτητό από τους παροίκους εκκλησίων και μοναστηριών και μάλιστα αναδρομικά.... σήμερα που τα δάση καπνίζουν ακόμα - μετά την εκλογή Καραμανλή - όπως και κάποια σπίτια στις παρυφές των δασών, ακόμα και μετά τις παροχές και τις αποζημιώσεις... λέτε κάποιοι να κληθούν να ...πληρώσουν.... ειδικά με αυτήν την λογική, παρόμοια με το σημερινό(;) ....ρητό: ο ρυπαίνων πληρώνει....;
......είχαμε πει για την ετοιμολογία και κυρίως την σημασία της λέξης καπνικόν ότι πρόκειται για φόρο του Βυζαντίου - τελικά δεν έχει να κάνει τίποτα ή σχεδον τίποτα με το ....ο ρυπαίνων πληρώνει... πρόκειται για φόρο που ήθελε τον αυτοκράτορα κύριο ή έστω με δικαιώματα επί της καύσιμης ύλης και της γης που την παρείχε - των δασών και των δέντρων - αναφέρει άγγλος αναλυτής του Μάρξ (ο Γουην στο βιβλίο του "Μαρξ Το Κεφάλαιο") άρθρο του μεγάλου θεωρητικού και οικονομολόγου σε εφημερίδα της εποχής, στο οποίο είχε υποστηρίξει τα δικαιώματα κατοίκων στους οποίους απαγορευόταν να συλλέγουν καυσόξυλα για τις ενεργειακές τους ανάγκες από τα δάση της περιοχής τους για λόγους προστασίας του τοπίου......
καπνικόν: άμεσος και τακτικός φόρος που αναλογούσε σε κάθε εστία - νοικοκυριό που ...κάπνιζε - αυτό κατά τα Βυζαντινά χρόνια: το 810 ο Αυτοκράτορας Νικηφόρος τον έκανε απαιτητό από τους παροίκους εκκλησίων και μοναστηριών και μάλιστα αναδρομικά.... σήμερα που τα δάση καπνίζουν ακόμα - μετά την εκλογή Καραμανλή - όπως και κάποια σπίτια στις παρυφές των δασών, ακόμα και μετά τις παροχές και τις αποζημιώσεις... λέτε κάποιοι να κληθούν να ...πληρώσουν.... ειδικά με αυτήν την λογική, παρόμοια με το σημερινό(;) ....ρητό: ο ρυπαίνων πληρώνει....;
......είχαμε πει για την ετοιμολογία και κυρίως την σημασία της λέξης καπνικόν ότι πρόκειται για φόρο του Βυζαντίου - τελικά δεν έχει να κάνει τίποτα ή σχεδον τίποτα με το ....ο ρυπαίνων πληρώνει... πρόκειται για φόρο που ήθελε τον αυτοκράτορα κύριο ή έστω με δικαιώματα επί της καύσιμης ύλης και της γης που την παρείχε - των δασών και των δέντρων - αναφέρει άγγλος αναλυτής του Μάρξ (ο Γουην στο βιβλίο του "Μαρξ Το Κεφάλαιο") άρθρο του μεγάλου θεωρητικού και οικονομολόγου σε εφημερίδα της εποχής, στο οποίο είχε υποστηρίξει τα δικαιώματα κατοίκων στους οποίους απαγορευόταν να συλλέγουν καυσόξυλα για τις ενεργειακές τους ανάγκες από τα δάση της περιοχής τους για λόγους προστασίας του τοπίου......
Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου 2007
Περιβαλλοντική συνείδηση και ηθική .....τελευταίο μέρος....
να κάνουμε μια σύνοψη του περιεχομένου του ιστολογίου και μια απαρίθμηση των αναφορών σε αυτό... και για την περιβαλλοντική καταστροφή στην Ηλεία, την Πελοπόννησο δηλαδή και για την προεκλογική περίοδο όπως διαμορφώνεται μετά το χθεσινοβραδινό ντιμπέιτ - ποιες δηλαδή ήταν οι αιτίες για τις αναφορές αυτές και τι πραγματικά σημαίνουν.... ....ακόμα χρειάζονται και λίγες διορθώσεις....πριν μας προλάβει κάποιο καυστικό σχόλιο....πρώτον: οι αναφορές περί ηθικής για πρόσωπα της δημόσιας σφαίρας - υπουργούς της κυβέρνησης - προέδρους, κομμάτων - την πρόεδρο της Βουλής και τον Πρωθυπουργό έγιναν και από αγανάκτηση αλλά κυρίως λόγω του χαρακτήρα της προεκλογικής περιόδου - της δικής τους γελοιότητας - αλλά και ...πιο απλά, της συχνά ιδιαίτερης και ανεπίτρεπτα πια, ιδιόρρυθμης στάσης τους, αλλά έχουν σαν αιτία ερείσματα, προσωπικά και κοινωνικά και έως ένα βαθμό έγιναν σαν απάντηση στην ευκολία με την οποία ορισμένα από αυτά τα πρόσωπα ευνοούν απροκάλυπτα δικούς τους ανθρώπους - απορρίπτοντας άλλους - ημετέρους - και πως οδηγούμαστε - το ίδιο απροκάλυπτα - σε μια πολιτική σκηνή που κυριαρχούν παιδιά και ανίψια παλιότερων πολιτικών, που κληρονομούν κυριολεκτικά το "χρίσμα" - μαζί με τις απαραίτητες διασυνδέσεις και τους "υποτακτικούς" τους, τους δικούς τους - σε ημιπαρανομία οπαδούς, το στάσιμο πολιτικό και κοινωνικό - εννίοτε και επαγγελματικό - συντεχνιακό - περιβάλλον - αλλά κυρίως στο πως τα κριτήρια για την ...πολιτική και κοινωνική ανάδειξη, εννίοτε και επαγγελματική αποκατάσταση - στον δημόσιο τομέα κυρίως - και συγνώμη για την επανάληψη - είναι - όχι αξιοκρατικά αλλά εξαρτούνται από ...."την κοινωνική προέλευση" και "την οικογενειακή καταγωγή " [όπως ακριβώς ήταν τα λόγια της κυρίας Μπενάκη για την πρόσληψη στην Βουλή των κορών Ζορμπά και Κολιοκώστα....] - μήπως σε αυτό οφείλονται τελικά και οι συγκαλύψεις και οι αλληλοκατηγορίες για διαπλοκή και διαφθορά;;;
Αυτό που είναι ακόμα πιο προκλητικό - είναι ο αντίχτυπος που έχει αυτή η νοοτροπία στις εκφράσεις τις ...κοινωνικής πολιτικής και στους κοινωνικούς διαχωρισμούς......
....στην σχέση της κοινωνίας με το - φυσικό κυρίως - περιβάλλον διαμεσολαβεί το επίπεδο της κουλτούρας ή καλύτερα το μορφωτικό επίπεδο και οι πολιτιστικές συμπεριφορές.....ή διαφορετικά το περιβάλλον σαν αποτέλεσμα της ανθρώπινης επέμβασης - ή σαν "οικολογικό τοπίο" ή σαν το ζενίθ της ....δημιουργικής παρέμβασης ...
[οι σκέψεις ανήκουν στον Ακαδημαϊκό χώρο και το Πάντειο Πανεπιστήμιο]
.....και κατηγορεί, ο κ. Καραμανλής, ....αυτούς που επιχειρούν να δικάσουν την κοινωνία.... ...για να το λέει αυτό μάλλον δεν θα φοβάται κάτι τέτοιο η κοινωνία... απλά θα σημαίνει πως δεν φοβάται ούτε ο ίδιος, ούτε το κόμμα του, μήπως στην επόμενη φυσική καταστροφή - τέτοιου μεγέθους που να ξεπερνά την συνηθισμένη προεκλογική κλίμακα - ώστε να ισοδυναμεί με ...καταδίκη της κοινωνίας ...θα ψάχνουμε όλοι μαζί για το ποιοι είναι οι ....κοινωνικά καταδικασμένοι και θα βρούμε ....φίλτατους αποδιοπομπαίους.....
....συνεχίζεται...
Αυτό που είναι ακόμα πιο προκλητικό - είναι ο αντίχτυπος που έχει αυτή η νοοτροπία στις εκφράσεις τις ...κοινωνικής πολιτικής και στους κοινωνικούς διαχωρισμούς......
....στην σχέση της κοινωνίας με το - φυσικό κυρίως - περιβάλλον διαμεσολαβεί το επίπεδο της κουλτούρας ή καλύτερα το μορφωτικό επίπεδο και οι πολιτιστικές συμπεριφορές.....ή διαφορετικά το περιβάλλον σαν αποτέλεσμα της ανθρώπινης επέμβασης - ή σαν "οικολογικό τοπίο" ή σαν το ζενίθ της ....δημιουργικής παρέμβασης ...
[οι σκέψεις ανήκουν στον Ακαδημαϊκό χώρο και το Πάντειο Πανεπιστήμιο]
.....και κατηγορεί, ο κ. Καραμανλής, ....αυτούς που επιχειρούν να δικάσουν την κοινωνία.... ...για να το λέει αυτό μάλλον δεν θα φοβάται κάτι τέτοιο η κοινωνία... απλά θα σημαίνει πως δεν φοβάται ούτε ο ίδιος, ούτε το κόμμα του, μήπως στην επόμενη φυσική καταστροφή - τέτοιου μεγέθους που να ξεπερνά την συνηθισμένη προεκλογική κλίμακα - ώστε να ισοδυναμεί με ...καταδίκη της κοινωνίας ...θα ψάχνουμε όλοι μαζί για το ποιοι είναι οι ....κοινωνικά καταδικασμένοι και θα βρούμε ....φίλτατους αποδιοπομπαίους.....
....συνεχίζεται...
Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου 2007
Πέμπτη 2 Αυγούστου 2007
Δασική Ατλαντίδα;
Παρακολουθώντας εδώ και λίγους μήνες τον Αθηναϊκό και τον τοπικό τύπο, εκτός από τις πυρκαγιές στα δάση, την αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος και το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο, θέματα άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, ανακαλύπτουμε και τις πρωτοφανείς σε μέγεθος και δυναμικότητα κοινωνικές κινητοποιήσεις για την προστασία, την σωτηρία ουσιαστικά των δασών και του περιβάλλοντος που ούτως ή άλλως μονοπωλούσε ολόκληρο τον χειμώνα του 2007 την επικαιρότητα.
Οι συλλογικές και πολιτικές διαμαρτυρίες που αυτήν την φορά τοποθετούν το δάσος στο κέντρο των δραστηριοτήτων τους και μας καλούν να υιοθετήσουμε δέντρα σε μια αντιστοιχία ένα δέντρο προς έναν συνειδητοποιημένο πολίτη, ζητούν την πλήρη ενσωμάτωση της προστασίας των δασών, άμεσα, στα αναπτυξιακά προγράμματα, τον στρατηγικό σχεδιασμό και στον καθορισμό των χρήσεων γης, για την ώρα όμως και όσο αφορά τις περιπτώσεις των καμένων περιοχών οι προστατευμένες εκτάσεις απλά ταυτίζονται με τις εκτάσεις των καταστροφών. Η προστασία σε αυτές τις περιπτώσεις επιτυγχάνεται με θεσμούς που ποικίλουν νομικά και έχουν την περιορισμένη “εμβέλεια” της πλήρους απαγόρευσης αλλαγών, ακόμα και της πρόσβασης, στην προστατευμένη περιοχή έως αυτή των απλών ρυθμίσεων ελέγχου και παρακολούθησης (monitoring). Έτσι μια καταστροφή όπως η φωτιά, με αίτια σε πολλές περιπτώσεις καθαρά φυσικά, θα εξακολουθήσει να είναι απαραίτητη για την κινητοποίηση του κράτους και δεν θα φταίει γι’ αυτό μόνο η σε αντικατάσταση του Δασολογίου, απλή οριοθέτηση των δασών αλλά και αυτή η εμμονή στα ελλιπή μέτρα και νοοτροπίες του παρελθόντος. Όταν αναφερόμαστε στο παρελθόν δεν εννοούμε την τηλεοπτική και συνάμα γραφική εικόνα των υλοτόμων στα αντιπλημμυρικά έργα της Πάρνηθας όπου χρησιμοποιούν άλογα(!) για την μεταφορά και την τοποθέτηση των κορμών αλλά τον οργανωμένο αποχαρακτηρισμό δασικής γης και την “σκληρή” πολεοδόμηση ή τον αντίστοιχο διαχωρισμό σε ζώνες προστασίας ή αντίθετα οικιστικής ή άλλης ανάπτυξης.
Αλλού πάλι το ευάλωτο έως ανύπαρκτο περιαστικό δάσος θα αντικαθίσταται, αντιστρεφόμενο με μια κίνηση από μέσα προς τα έξω, από το ουτοπικό “περιδασικό άστυ” με ρυμοτομημένους και οριοθετημένους δακτυλίους, αποτέλεσμα απαλλοτριώσεων και αναδασμού γης, οι οποίοι κατατέμνονται σε οικοδομήσιμα οικόπεδα που δημοπρατούνται με σημαντικό οικονομικό όφελος που καλύπτει τα έξοδα του εγχειρήματος και αυτά των υποδομών. Έτσι τα πολύτιμα αύριο υπολείμματα του περιβάλλοντος και του δάσους προστατεύονται στο κέντρο κατοικημένων περιοχών.
Αναρωτιέμαι αν φτάνοντας σε αυτήν την δασική Ατλαντίδα θα λησμονήσουμε ότι ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθεί να βρίσκεται στην εποχή του εμπρησμού και της καταπάτησης;
Με ενσωματωμένους παρόμοιους μηχανισμούς στις δομές του, δεν αναρωτιέμαι καν για το σημερινό κράτος, ότι και θα συγκινηθεί και τελικά θα ενδώσει στις κραυγές πόνου και αγανάκτησης για την καταστροφή ή ακόμα περισσότερο στην πιθανότητα επανάληψης τέτοιων εικόνων αύριο, σε λίγους μήνες, του χρόνου….
Θα είναι μόνο τα κομμένα ή καμένα δέντρα και τα κουφάρια των κόκκινων ελαφιών ή κάτι περισσότερο και δυνατότερο – συγκλονιστικότερο – για να καταφύγουμε σε μια τέτοια ουτοπία; Χρησιμοποιώ το πρώτο πρόσωπο του πληθυντικού γιατί μοιράζομαι τις ίδιες ανησυχίες αλλά και περίσσια αμφιβολία για τις αιτίες αυτού που μέλει γενέσθαι.
Μια πολυσύχναστη γη ή ένα απαραίτητο αλλά όχι δεσμευτικό πάρκο και ακόμα χειρότερα το οίκο-σύστημα αποκλεισμένο από αστικά τείχη, διαχειριζόμενο με την χρήση της τεχνολογίας. Είναι αυτό ένα δάσος; Και μάλιστα φυλαγμένο σαν κόρη οφθαλμού; Είναι καταφύγιο ζωής και προκαλεί την φαντασία, το ονειρεύεσθαι; Είναι τουλάχιστον επικίνδυνο; Θα αναπτύσσεται για πάντα; Θα καίγεται και θα αναγεννιέται; Αγγίζει την συλλογική, την εν υπνώσει μνήμη, το μυστήριο και το μεταφυσικό;
Δεν συμβαίνει λίγο ή πολύ αυτό σήμερα; όπου οι δασικές εκτάσεις γίνονται στόχος διεκδικήσεων; θα έφτανε νέες υποδομές και η αντιπυρική προστασία να γίνουν προτεραιότητα στις περιοχές που οι οικισμοί αναπτύσσονται, σε ήδη οικοπεδοποιημένες εκτάσεις, εκεί που πρώτα απ’ όλα απαιτείται η διασφάλιση της συνέχειας μεταξύ του ανθρωπογενούς και του φυσικού περιβάλλοντος; Το μεγάλο βήμα για ένα καλύτερο αύριο υποτίθεται ότι αναγγέλθηκε με την κατάργηση των παρεκκλίσεων και την πρόταση για απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης, μήπως όμως αυτό για το οποίο σήμερα “απεργαζόμαστε” όταν περατωθεί θα μοιάζει με ένα donut, το στρογγυλό γλύκισμα για τον πρωινό ή ακόμα καλύτερα τον απογευματινό μας καφέ;
(Εμπνευση από ...και απάντηση στο... άρθρο του κ. ΔΙΟΝ. ΧΟΪΔΑ "Μια ουτοπική πρόταση που μπορεί να συνεισφέρει στον προβληματισμό" ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της ΤΕΤΑΡΤΗΣ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007)
Δασική Ατλαντίδα;
Παρακολουθώντας εδώ και λίγους μήνες τον Αθηναϊκό και τον τοπικό τύπο, εκτός από τις πυρκαγιές στα δάση, την αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος και το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο, θέματα άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, ανακαλύπτουμε και τις πρωτοφανείς σε μέγεθος και δυναμικότητα κοινωνικές κινητοποιήσεις για την προστασία, την σωτηρία ουσιαστικά των δασών και του περιβάλλοντος που ούτως ή άλλως μονοπωλούσε ολόκληρο τον χειμώνα του 2007 την επικαιρότητα.
Οι συλλογικές και πολιτικές διαμαρτυρίες που αυτήν την φορά τοποθετούν το δάσος στο κέντρο των δραστηριοτήτων τους και μας καλούν να υιοθετήσουμε δέντρα σε μια αντιστοιχία ένα δέντρο προς έναν συνειδητοποιημένο πολίτη, ζητούν την πλήρη ενσωμάτωση της προστασίας των δασών, άμεσα, στα αναπτυξιακά προγράμματα, τον στρατηγικό σχεδιασμό και στον καθορισμό των χρήσεων γης, για την ώρα όμως και όσο αφορά τις περιπτώσεις των καμένων περιοχών οι προστατευμένες εκτάσεις απλά ταυτίζονται με τις εκτάσεις των καταστροφών. Η προστασία σε αυτές τις περιπτώσεις επιτυγχάνεται με θεσμούς που ποικίλουν νομικά και έχουν την περιορισμένη “εμβέλεια” της πλήρους απαγόρευσης αλλαγών, ακόμα και της πρόσβασης, στην προστατευμένη περιοχή έως αυτή των απλών ρυθμίσεων ελέγχου και παρακολούθησης (monitoring). Έτσι μια καταστροφή όπως η φωτιά, με αίτια σε πολλές περιπτώσεις καθαρά φυσικά, θα εξακολουθήσει να είναι απαραίτητη για την κινητοποίηση του κράτους και δεν θα φταίει γι’ αυτό μόνο η σε αντικατάσταση του Δασολογίου, απλή οριοθέτηση των δασών αλλά και αυτή η εμμονή στα ελλιπή μέτρα και νοοτροπίες του παρελθόντος. Όταν αναφερόμαστε στο παρελθόν δεν εννοούμε την τηλεοπτική και συνάμα γραφική εικόνα των υλοτόμων στα αντιπλημμυρικά έργα της Πάρνηθας όπου χρησιμοποιούν άλογα(!) για την μεταφορά και την τοποθέτηση των κορμών αλλά τον οργανωμένο αποχαρακτηρισμό δασικής γης και την “σκληρή” πολεοδόμηση ή τον αντίστοιχο διαχωρισμό σε ζώνες προστασίας ή αντίθετα οικιστικής ή άλλης ανάπτυξης.
Αλλού πάλι το ευάλωτο έως ανύπαρκτο περιαστικό δάσος θα αντικαθίσταται, αντιστρεφόμενο με μια κίνηση από μέσα προς τα έξω, από το ουτοπικό “περιδασικό άστυ” με ρυμοτομημένους και οριοθετημένους δακτυλίους, αποτέλεσμα απαλλοτριώσεων και αναδασμού γης, οι οποίοι κατατέμνονται σε οικοδομήσιμα οικόπεδα που δημοπρατούνται με σημαντικό οικονομικό όφελος που καλύπτει τα έξοδα του εγχειρήματος και αυτά των υποδομών. Έτσι τα πολύτιμα αύριο υπολείμματα του περιβάλλοντος και του δάσους προστατεύονται στο κέντρο κατοικημένων περιοχών.
Αναρωτιέμαι αν φτάνοντας σε αυτήν την δασική Ατλαντίδα θα λησμονήσουμε ότι ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθεί να βρίσκεται στην εποχή του εμπρησμού και της καταπάτησης;
Με ενσωματωμένους παρόμοιους μηχανισμούς στις δομές του, δεν αναρωτιέμαι καν για το σημερινό κράτος, ότι και θα συγκινηθεί και τελικά θα ενδώσει στις κραυγές πόνου και αγανάκτησης για την καταστροφή ή ακόμα περισσότερο στην πιθανότητα επανάληψης τέτοιων εικόνων αύριο, σε λίγους μήνες, του χρόνου….
Θα είναι μόνο τα κομμένα ή καμένα δέντρα και τα κουφάρια των κόκκινων ελαφιών ή κάτι περισσότερο και δυνατότερο – συγκλονιστικότερο – για να καταφύγουμε σε μια τέτοια ουτοπία; Χρησιμοποιώ το πρώτο πρόσωπο του πληθυντικού γιατί μοιράζομαι τις ίδιες ανησυχίες αλλά και περίσσια αμφιβολία για τις αιτίες αυτού που μέλει γενέσθαι.
Μια πολυσύχναστη γη ή ένα απαραίτητο αλλά όχι δεσμευτικό πάρκο και ακόμα χειρότερα το οίκο-σύστημα αποκλεισμένο από αστικά τείχη, διαχειριζόμενο με την χρήση της τεχνολογίας. Είναι αυτό ένα δάσος; Και μάλιστα φυλαγμένο σαν κόρη οφθαλμού; Είναι καταφύγιο ζωής και προκαλεί την φαντασία, το ονειρεύεσθαι; Είναι τουλάχιστον επικίνδυνο; Θα αναπτύσσεται για πάντα; Θα καίγεται και θα αναγεννιέται; Αγγίζει την συλλογική, την εν υπνώσει μνήμη, το μυστήριο και το μεταφυσικό;
Δεν συμβαίνει λίγο ή πολύ αυτό σήμερα; όπου οι δασικές εκτάσεις γίνονται στόχος διεκδικήσεων; θα έφτανε νέες υποδομές και η αντιπυρική προστασία να γίνουν προτεραιότητα στις περιοχές που οι οικισμοί αναπτύσσονται, σε ήδη οικοπεδοποιημένες εκτάσεις, εκεί που πρώτα απ’ όλα απαιτείται η διασφάλιση της συνέχειας μεταξύ του ανθρωπογενούς και του φυσικού περιβάλλοντος; Το μεγάλο βήμα για ένα καλύτερο αύριο υποτίθεται ότι αναγγέλθηκε με την κατάργηση των παρεκκλίσεων και την πρόταση για απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης, μήπως όμως αυτό για το οποίο σήμερα “απεργαζόμαστε” όταν περατωθεί θα μοιάζει με ένα donut, το στρογγυλό γλύκισμα για τον πρωινό ή ακόμα καλύτερα τον απογευματινό μας καφέ;
(Εμπνευση από ...και απάντηση στο... άρθρο του κ. ΔΙΟΝ. ΧΟΪΔΑ "Μια ουτοπική πρόταση που μπορεί να συνεισφέρει στον προβληματισμό" ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ της ΤΕΤΑΡΤΗΣ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007)
http://www.ec-patr.org/docdisplay.php?lang=gr&cat=10
.....Η συνείδηση της σχέσης μεταξύ του Θεού και του ανθρώπου οδήγησε σε μια πληρέστερη αίσθηση της σημασίας της σχέσης μεταξύ ανθρώπων και φυσικού περιβάλλοντος, το οποίο είναι δημιούργημα του Θεού και που ο Θεός μας το εμπιστεύθηκε να το διαφυλάττουμε με σοφία και αγάπη (βλ. Γένεσις 1:28).Ο σεβασμός για το περιβάλλον πηγάζει από το σεβασμό για την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια. Μόνο βάσει της αναγνώρισης εκ μέρους μας ότι ο κόσμος έχει δημιουργηθεί από το Θεό, μπορούμε να διακρίνουμε μια αντικειμενική ηθική τάξη μέσα στα πλαίσια της οποίας έχουμε τη δυνατότητα να διατυπώσουμε ένα κώδικα περιβαλλοντικής ηθικής. Με αυτήν την προοπτική, οι Χριστιανοί και όλοι οι άλλοι πιστοί έχουν να παίξουν ένα συγκεκριμένο ρόλο στη διακήρυξη ηθικών αξιών και στην εκπαίδευση των ανθρώπων προς μια οικολογική συνείδηση, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ευθύνη έναντι του εαυτού, έναντι των άλλων.......
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΙΩΑΝΝΗ ΠΑΥΛΟΥ B´ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ (Ρώμη - Βενετία, 10 Ιουνίου 2002).
http://www.ec-patr.org/docdisplay.php?lang=gr&cat=10
Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΗ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.
.......Θυμάμαι όμως πριν μια περίπου πενταετία ανάλογες ανακοινώσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου που ξεκινούσαν με την απορία του γιατί έχουν αποκτήσει τα διάφορα φυσικά φαινόμενα, βροχές - τυφώνες - σεισμοί κ.λπ. τέτοια χαρακτηριστικά - τέτοιο μέγεθος και τέτοια κλίμακα, έξω από τα ανθρώπινα μέτρα - γιατί επαναλαμβάνονται με τέτοια συχνότητα, η αλλαγή των εποχών κ.λπ. - κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τον τρόπο που επηρεάζουν οι ανθρώπινες πράξεις, η επέμβαση του ανθρώπου, το φυσικό περιβάλλον.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΙΩΑΝΝΗ ΠΑΥΛΟΥ B´ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ (Ρώμη - Βενετία, 10 Ιουνίου 2002).
http://www.ec-patr.org/docdisplay.php?lang=gr&cat=10
Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΗ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.
.......Θυμάμαι όμως πριν μια περίπου πενταετία ανάλογες ανακοινώσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου που ξεκινούσαν με την απορία του γιατί έχουν αποκτήσει τα διάφορα φυσικά φαινόμενα, βροχές - τυφώνες - σεισμοί κ.λπ. τέτοια χαρακτηριστικά - τέτοιο μέγεθος και τέτοια κλίμακα, έξω από τα ανθρώπινα μέτρα - γιατί επαναλαμβάνονται με τέτοια συχνότητα, η αλλαγή των εποχών κ.λπ. - κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τον τρόπο που επηρεάζουν οι ανθρώπινες πράξεις, η επέμβαση του ανθρώπου, το φυσικό περιβάλλον.
Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2007
Περιβαλλοντική συνείδηση και ηθική....προτελευταίο μέρος....
τι είναι περιβάλλον; τι είναι το φυσικό περιβάλλον - πως ορίζονται τα οικοσυστήματα που το αποτελούν; ο ορισμός για το Δάσος στο υπό αναθεώρηση Σύνταγμα περιλαμβάνει και τον όρο... "δάσος" και αυτόν τον όρο των υπόλοιπων.... "δασικών εκτάσεων" και το ξεκαθάρισμα μεταξύ τους αποτελεί υποχρέωση του κράτους, με κυριότερο εργαλείο τον καθορισμό του Δασολογίου. Δεν υπάρχει έτσι ισχυρός ορισμός για το δασικό οικοσύστημα [παρατίθεται ερμηνευτική δήλωση στο τέλος του άρθρου 24 που αναφέρει το δάσος σαν το οργανικό σύνολο άγριων φυτών με ξυλώδη κορμό πάνω στην αναγκαία επιφάνεια του εδάφους, υψηλό ή θαμνώδες - άσχετα από το αν είναι πυκνή ή αραιά] και φυσικά με την παράγραφο που ακολουθεί τα ισχύοντα γίνονται ακόμα πιο περίπλοκα.... ...."απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού του παραπάνω οικοσυστήματος" ...εκτός αν προέχουν εθνικοί λόγοι - αναφέρεται ρητά η αγροτική εκμετάλλευση και όλα όσα καλύπτονται από τον ....εξίσου πολύπλοκο ορισμό του δημόσιου συμφέροντος....τι συμβαίνει τώρα, ή τουλάχιστον τι πιστεύω πως συμβαίνει, οι τεράστιες δασικές περιουσίες όπως διαμορφώθηκαν πριν από εκατό+ χρόνια συρρικνώνονται ή μεταβάλλονται από τις κλιματολογικές και εδαφολογικές αλλαγές, από τις υπόλοιπες φυσικές διεργασίες και φυσικά την ανθρωπογενή ανάπτυξη και έτσι οι καταπατητές και πάσης φύσης οικοπεδοφάγοι με την συνεργασία και την ανοχή της εκκλησίας - μεγάλος καταπατητής και η ίδια - των μοναστηριών και φυσικά των διάφορων οργανισμών του κράτους διεκδικούν τα "επιπλέον" κομμάτια, αυτά όπου η "κοινή αντίληψη", η εικόνα τους - βλέπε αραιά ή θαμνώδη βλάστηση - και φυσικά η τοποθεσία το επιτρέπουν! όπου εικόνα και "κοινή αντίληψη" δες: όρια στην ανάπτυξη των οικισμών και των πόλεων δεν υπάρχουν ή δεν τίθενται, με τον τρόπο που διαμορφώνονται τα σημερινά δίκτυα υποδομών και διοίκησης όπως και οι ενδοκοινοτικοί δρόμοι - η μορφή των Καποδιστριακών δήμων για παράδειγμα - μας οδηγούν στο συμπέρασμα πως όπως τα ενδιαιτήματα των ζώων και τις ζώνες που "βλασταίνουν" τα φυτά έτσι και οι διάφορες και διαφορετικές ανθρωπογενείς χρήσεις - όπως και διάφοροι και διαφορετικοί άνθρωποι και ομάδες με κοινά συμφέροντα και παρόμοια χαρακτηριστικά - όσο αφορά την κατοίκιση του τόπου και την οικονομία της αλλά και την κοινωνική της χροιά - δηλαδή για λόγους πολιτικής, κοινωνικής και κυρίως οικονομικής επιβίωσης - αναμειγνύονται - άρα και οι ίδιοι αποτελούν μέρος του δάσους - με και μέσα στο φυσικό περιβάλλον - εννίοτε μέσα και με το ...δάσος. Είναι αυτό το εκρηκτικό μίγμα που λέγαμε....αυτό που πρέπει να κατανοήσουμε - όσο δύσκολο και να γίνεται - είναι το θεμιτό του όλου πράγματος - ένας αυστηρός προστατευτικός αλλά ταυτόχρονα ...κλειστός, απομονωτικός ορισμός και μια αντίστοιχη αντιμετώπιση του δάσους - μια νομοτέλεια που θα απαγόρευε την οποιανδήποτε εκμετάλλευση των φυσικών οικοσυστημάτων, την αξιοποίηση του, την χρήση και τις λειτουργίες που βρίσκονται σε άμεση ή έμμεση σχέση με αυτό - θα ήταν καταστροφικός - ούτως η άλλως το δάσος πάντα έδινε τροφή και πρώτες ύλες στις πρωτόγονες κοινωνίες, είχε σημαντικό ρόλο ακόμα και στην αγροτική οικονομία, ήταν - και είναι - μέρος της πρωτογενούς παραγωγής, έδινε την ψυχή του για κάποιους ανθρώπους και τους φιλοξενούσε - αποτελούσε καταφύγιο για ορισμένες από τις δραστηριότητες τους. πως φτάσαμε στο να αποξενωθούμε τόσο από το δάσος και από τα φυσικά οικοσυστήματα;γιατί το καίμε - γιατί μολύνουμε την φύση; ακόμα και στον μικρότερο δυνατό βαθμό, δεν μιλάμε για ελεγχόμενη υλοτομία ή για το κυνήγι - νομίζω πως κατοικώντας απλά στις παρυφές ενός δασικού οικοσυστήματος προκαλούμε μεγάλα προβλήματα στην διαδικασία εξέλιξης του αλλά και στην επιβίωση του.Αξιοποιούμε τους πόρους που μας παρέχει; έως ένα βαθμό ναι αλλά σίγουρα οι πόροι αυτοί αξιοποιούνται επιλεκτικά και μάλλον εντατικά, για παράδειγμα το νερό ή το ξύλο - ένας μεγάλος αριθμός από ευκαιρίες που μας δίνονται πάνε χαμένες.....και πια είναι η εικόνα, αυτή η ίδια η μορφή της αγροτική κατοικίας - σε πιο βαθμό διατηρεί ή επανακατακτά κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά καθαρά αστικά;είναι καθαρή; ή είναι γεμάτη παλιοσιδερικά και οχήματα, τρακτέρ και ημιφορτηγά; βαρέλια με πετρέλαιο ή έστω ....σκατόζουμο για λίπασμα; αποθήκες χτισμένες με τσιμεντόλιθους και με λαμαρίνες ή ελενίτ, γεμάτες με τα υπόλοιπα βαρέλια και τα σακιά με τις βιομηχανικές ζωοτροφές και τα χημικά λιπάσματα; τα σκουπίδια από εκεί τι να απογίνονται άραγε;
......συνεχίζεται.....
......συνεχίζεται.....
Τετάρτη 29 Αυγούστου 2007
Περιβαλλοντική συνείδηση και ηθική.... 3ο ή η Περιβαλλοντική Ηθική της κ.Μπενάκη
......όπως ακριβώς υπάρχουν επικίνδυνοι άνθρωποι έτσι υπάρχουν και επικίνδυνα περιβάλλοντα, ας μας επιτραπεί και η σύγκριση και ο πληθυντικός, μέρη - τόποι και τοπία που η φύση ή ακόμα και αυτές οι ανθρώπινες επεμβάσεις δεν επιτρέπουν μια ολόκληρη σειρά από καθημερινές - συνηθισμένες, φυσιολογικές θα έλεγα, δραστηριότητες, την διαβίωση εν μέρη...........δεν σημαίνει αυτό ότι οι τόποι αυτοί δεν έχουν ζωή ή ότι δεν κατοικούνται, το αντίθετο μάλιστα, κατοικούνται όπως κατοικείται η έρημος, η αρκτική, τα οροπέδια των βουνών κ.ο.κ. Μπορούμε ακόμα να ισχυριστούμε πως αυτά τα αναφερόμενα παραπάνω, πεδία δοκιμής της ανθρώπινης αντοχής και προσαρμοστικότητας όπως και οι σημερινές, οι χρονικές αυτές στιγμές που ο πολιτισμός και κυρίως μια ολόκληρη τοπική κοινωνία δοκιμάζεται από τα στοιχεία της φύσης και τα φυσικά φαινόμενα, εκτός από τις βροχές, τις πλημμύρες, τις μεγάλες φωτιές και τους σεισμούς, υπάρχουν βέβαια και οι ξένοι στην περιοχή μας τυφώνες, που έχουν την δύναμη να διαμορφώνουν την καθημερινότητα, την διαβίωση, τον τρόπο ζωής και τις εκφράσεις του πολιτισμού, την αρχιτεκτονική και άλλες παραμέτρους του όπως η ένδυση, η διατροφή, η θρησκεία και ενδυναμώνουν τον φόβο του ανθρώπου απέναντι στην φύση και την εξάρτηση του από αυτή, τις λατρείες και τα χαρακτηριστικά της πίστης έως την λαϊκή δεισιδαιμονία και τις "μαγικές" τελετές κ.ο.κ. αποτελούν λόγο - και αυτή εδώ θα μπορούσε να είναι η αρχική υπόθεση - η άποψη μας για αυτά τα φαινόμενα και την αντιμετώπιση τους - για να τα (ξανα) επινοήσουμε, σαν να είναι, λοιπόν, λόγος.... - Λόγος που μετατρέπεται σε ύπαρξη, με την θεία - ή την σχεδόν θεϊκή έννοια και την αντίστοιχη μορφή ή Αντίθετα αν είναι ύβρη που αυτοοριοθετείται αλλά και που ¨κτίζεται¨ σαν εμπόδιο στην κοινή πορεία της ανθρωπότητας με το φυσικό περιβάλλον αλλά και με την ίδια της την επιβίωση ..... .
.....συνεχίζεται.....
.....συνεχίζεται.....
Τρίτη 28 Αυγούστου 2007
Περιβαλλοντική συνείδηση και ηθική... 2ο
μια εισαγωγή στο κλίμα των ημερών.... δεν έφθανε ο φόβος που κυριαρχούσε πάνω από την χώρα, μαζί με την μυρωδιά των καμένων, αλλά επιβεβαιώθηκε και η τρομολαγνεία της κυβέρνησης που έριξε την ευθύνη σε κάθε φύσης - εγχώριους και εξωτερικούς τρομοκράτες - για να καταλάβετε τι εννοώ θα πρεπε να δείτε την κ. Μπενάκη σε κανάλι - μόλις λίγη ώρα πριν - να δηλώνει - με την ιδιότητα της σαν πρόεδρος της Βουλής - χορηγία του κοινοβουλίου για τους πληγέντες ύψους 5 εκατομμυρίων - και να δικαιολογείται που εκμεταλλεύεται τον τηλεοπτικό χρόνο του δελτίου.... ....οπότε η απάντηση της γάτας που ονομάζεται Πρετεντέρης είναι.... ότι με 5 εκατομμύρια μπορείτε να εκμεταλλευτείτε όποιον θέλετε... - εννοεί βέβαια ότι με τέτοια ποσά μπορεί να εκμεταλλευτεί και τον ίδιο.... ακόμα και γενετικά, ...φαντάζομαι...τι σημαίνουν όλα αυτά... τόσα λεφτά για φυσική καταστροφή, για τους πληγέντες... είναι πραγματικά πάρα πολλά... αλλά γι αυτό φταίει η διπλή φύση της καταστροφής, είναι και φυσική και περιβαλλοντική... και κυρίως προεκλογική....Αυτό που επιβεβαιώνεται μετά από τις δηλώσεις της ίδιας δεξιάς υπέρ-πολιτικού, υπέρ-πολιτικός αφού εξακολουθεί να διατηρεί και να συντηρεί τον τίτλο του προέδρου της Βουλής τέτοιες στιγμές, είναι ο τρόπος που εκμεταλλεύονται πολλοί πολιτικοί το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο του μέσου Έλληνα τηλεθεατή αφού φανερά εκνευρισμένη η ίδια που το κόλπο της ασύμμετρης απειλής δεν πιάνει πολιτικά - και εδώ θέλω να ζητήσω συγνώμη γιατί σε προηγούμενη "έκδοση" αυτού του ημερολογίου το ασύμμετρη το έγραψα με ένα μι - είπε ότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι συμβαίνει και δείχνει η ίδια τεχνητή, ψεύτικη άγνοια ανακατεμένη με το μπλαζέ ύφος της, το γεμάτο απέχθεια και μίσος, για το τι μπορεί να γίνεται πραγματικά και για το ποιος είναι ο τελικός ένοχος, δηλώνοντας ...αδυνατώ να βρω ακριβώς τα λόγια... κάτι ...για το είδος και την ποιότητα του περιβάλλοντος, ...που ζούμε φαντάζομαι....εξαρτάται βέβαια από το πως εννοείτε το ...περιβάλλον κάθε φορά κυρία Μπενάκη... ...και κάθε κυρία Μπενάκη........
....συνεχίζεται...
Υ.Γ. η επίθεση στην κ. Μπενάκη δεν είναι σε καμία περίπτωση προσωπική... και ελπίζω να μην οδηγήσει ...αν μη τι άλλο ....στην αύξηση της δημοτικότητας της....
....συνεχίζεται...
Υ.Γ. η επίθεση στην κ. Μπενάκη δεν είναι σε καμία περίπτωση προσωπική... και ελπίζω να μην οδηγήσει ...αν μη τι άλλο ....στην αύξηση της δημοτικότητας της....
Δευτέρα 27 Αυγούστου 2007
Περιβαλλοντική συνείδηση και ηθική... 1ο
η βιομάζα βρωμάει... αλλά δεν φτάνει αυτό: πηγαίνετε σε οποιονδήποτε σχεδόν κήπο, ιδιωτικό, δημόσιο ή άλλο - στα αστικά πάρκα, στις πλατείες - στα δημοτικά παρτέρια και η εικόνα είναι απογοητευτική - βέβαια μπορούμε να ισχυριστούμε ότι και η πόλη βρωμάει, αλλά το πράσινο στην Αθήνα, στους μεγάλους Δήμους συνοδεύεται από τεράστιες συνολικά ποσότητες από μικροαπορρίμματα - αποτσίγαρα και χαρτάκια από τσιγάρα, από τρόφιμα - σνακ - από τα περίπτερα από τα καταστήματα ψιλικών από οικιακά απόβλητα - πλαστικά, μπουκάλια και ότι άλλο παρόμοιο...κανονικά πρέπει να ξεκινήσουμε ανάποδα, τα ξερά και τα σάπια κλαδιά τα λουλούδια και οι πεσμένοι καρποί - τα πεσμένα φύλλα τα τροφικά υπολείμματα - από το ατέλειωτο "τσιμπούσι" των ειδών της πανίδας - τα νερά που λιμνάζουν μετά από το πότισμα - όλα αυτά ενοχλούν την αισθητική μας αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτός ο βιολογικός πλούτος, ο χούμος και το πλούσιο σε τροφικά συστατικά χώμα είναι γεμάτο από βακτήρια και μύκητες - δηλαδή κυριολεκτικά η βιομάζα βρωμάει...και τα δάση; ....το ερώτημα είναι δύσκολο να απαντηθεί! παρθένα δάση, όπως αυτό του Αμαζονίου - που εκτός των άλλων υλοτομούνται άγρια - γίνονται αντικείμενο μελετών για τον πλούτο τους, τον κύκλο ζωής της χλωρίδας και της πανίδας και τα συστατικά, το είδος και τα άλλα χαρακτηριστικά του εδάφους τους - τουλάχιστον κοντά στην επιφάνεια του.χωρίς να θέλω να γράψω κάτι ειδικό - δεν μπορώ άλλωστε - το ίδιο πρέπει να συμβαίνει και στα υποτροπικά δάση - και στα δάση των χωρών της Μεσογείου.Αν υπολογίσει κανείς ότι η επικράτεια μιας μικρής Μεσογειακής χώρας όπως η Ελλάδα, είναι πολυσύχναστη, άρα και τα δάση έχουν εκτός από επισκέπτες και κατοίκους - πολίτες, πυρόπληκτους σήμερα, που κατοικούν έξω από τους οικισμούς - τα χωριά και τα υπόλοιπα κέντρα της επαρχίας - φανταστείτε τα προβλήματα που δημιουργούνται - από την εργασία, την διαμονή, έστω από την απλή διέλευση όλων αυτών των ανθρώπων...και αν ακόμα ο τρόπος που ανανεώνεται ο δασικός πλούτος - και δεν εννοούμε από την φωτιά - απλά αυτή την αναγέννηση - μετά το θάνατό της - της βιομάζας, δεν μας ταιριάζει γιατί δεν μπορούμε να την αντιληφθούμε μέσα στον χρόνο - τουλάχιστον όχι εύκολα - όχι με όλες τις αισθήσεις μας - όχι με την "βολεψιά" μας - όχι με την ευκολία με την οποία θέλουμε να απολαμβάνουμε την φύση και σίγουρα όχι ταυτόχρονα με την πραγματοποίηση της, φανταστείτε πως αλληλεπιδρά αυτή η φυσική διεργασία με τις αντίστοιχες ανθρώπινες διεργασίες αποσύνθεσης (πως το έγραψα εγώ αυτό;!!! ούτε εγώ δεν ξέρω τι μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο.... μάλλον πρέπει να μπει σε εισαγωγικά ..."αποσύνθεσης") και με τις ανθρώπινες υποδομές...είναι σίγουρα ένα εκρηκτικό μίγμα....
την Δευτέρα 27 Αυγούστου γράφαμε.... και τα δάση; ....το ερώτημα είναι δύσκολο να απαντηθεί! παρθένα δάση, όπως αυτό του Αμαζονίου - που εκτός των άλλων υλοτομούνται άγρια - γίνονται αντικείμενο μελετών για τον πλούτο τους, τον κύκλο ζωής της χλωρίδας και της πανίδας και τα συστατικά, το είδος και τα άλλα χαρακτηριστικά του εδάφους τους - τουλάχιστον κοντά στην επιφάνεια του - χωρίς να θέλω να γράψω κάτι ειδικό - δεν μπορώ άλλωστε - το ίδιο πρέπει να συμβαίνει και στα υποτροπικά δάση - και στα δάση των χωρών της Μεσογείου.
....η μαύρη.... αλήθεια είναι - αν θυμάμαι καλά - ότι σε πολλά από τα Μεσογειακά δάση που κυριαρχεί η πεύκη σχηματίζεται στο έδαφος ένα στρώμα από πευκοβελόνες που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη άλλων ειδών της χλωρίδας - χαμηλών σε ύψος - το ίδιο παρατηρείται και σε τροπικά δάση αλλά ο λόγος είναι μάλλον η πυκνότητα των φυλωμάτων των ψηλών δέντρων που κρατούν την επιφάνεια του εδάφους ...."γυμνή" - υγρή και σκοτεινή... χεχεχε! πάντως το μεσογειακό δάσος μάλλον υπολείπεται σε τροφικά συστατικά σε σύγκριση με ....τον Αμαζόνιο!
την Δευτέρα 27 Αυγούστου γράφαμε.... και τα δάση; ....το ερώτημα είναι δύσκολο να απαντηθεί! παρθένα δάση, όπως αυτό του Αμαζονίου - που εκτός των άλλων υλοτομούνται άγρια - γίνονται αντικείμενο μελετών για τον πλούτο τους, τον κύκλο ζωής της χλωρίδας και της πανίδας και τα συστατικά, το είδος και τα άλλα χαρακτηριστικά του εδάφους τους - τουλάχιστον κοντά στην επιφάνεια του - χωρίς να θέλω να γράψω κάτι ειδικό - δεν μπορώ άλλωστε - το ίδιο πρέπει να συμβαίνει και στα υποτροπικά δάση - και στα δάση των χωρών της Μεσογείου.
....η μαύρη.... αλήθεια είναι - αν θυμάμαι καλά - ότι σε πολλά από τα Μεσογειακά δάση που κυριαρχεί η πεύκη σχηματίζεται στο έδαφος ένα στρώμα από πευκοβελόνες που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη άλλων ειδών της χλωρίδας - χαμηλών σε ύψος - το ίδιο παρατηρείται και σε τροπικά δάση αλλά ο λόγος είναι μάλλον η πυκνότητα των φυλωμάτων των ψηλών δέντρων που κρατούν την επιφάνεια του εδάφους ...."γυμνή" - υγρή και σκοτεινή... χεχεχε! πάντως το μεσογειακό δάσος μάλλον υπολείπεται σε τροφικά συστατικά σε σύγκριση με ....τον Αμαζόνιο!
Κυριακή 26 Αυγούστου 2007
Λες με την επιστροφή από τις διακοπές να ανάψανε φωτιές;
Μπορεί εδώ στην Κρήτη να μην συμβαίνει το ίδιο - τουλάχιστον προς το παρόν - δεν έχω ακούσει τίποτα, προς το παρόν, για φωτιά ....αλλά συμπάσχουμε, το κατά δύναμη δηλαδή - αυτό που έλεγαν οι παλιοί: Στην Κρήτη και στην Μάνη..... ...με τέτοια ζέστη, τέτοιο καιρό.......μην νομίζεται ότι δεν περιμένουμε και εμείς βροχή... εεεε; μην μας αφήσετε μόνους.... όταν έρθουν τα βαρομετρικά χαμηλά.... θέλουμε ο καθένας μας από μια καταιγίδα, από μια μικρή πλημμύρα.... κάτι τέτοιο...Λες οι φωτιές να είναι γυναικοδουλειά;έχει δεν έχει περάσει μια βδομάδα που πέτυχα σε ένα μικρό μπαρ ένα ωραίο(;;) τύπο να φλερτάρει πολύ πιεστικά μια κρητικιά και εργαζόμενη στο μαγαζί.... - είναι ένα ωραίο μικρό μπαρ στο παλιό Λιμάνι των Χανίων, ...δικό της και του συντρόφου της...ήταν καλά γιατί με κέρναγε μπύρες και μου διηγιόταν ταξίδια και πιπεράτες λεπτομέρειες για γνωστούς Αθηναίους κοσμοπολίτες - αποδημήσαντες και μη - στα διαλείμματα βέβαια που το αντικείμενο του ενδιαφέροντος μας απομακρυνόταν και δεν του κάναμε κομπλιμέντα.........ένα από αυτά, κομπλιμέντο, παρατήρηση - δεν ξέρω τι ήταν - ήταν για την φλόγα στα μάτια της, και για κάτι άλλο, απροσδιόριστο, στην ατμόσφαιρα, από μια παλιά βεντέτα - ήταν και το μεγάλο κουζινομάχαιρο για τα φρούτα και τα ντιπ, ο τρίφτης του πάγου, σπίρτα και αναπτήρες - τα τσιγάρα, οι καπνοί, .....δηλαδή μόνο εγώ κάπνιζα από την παρέα μας......αλλά κάπνιζα πολύ!Λες με την επιστροφή από τις διακοπές να ανάψανε φωτιές; - ομοιοκαταληξία - και να φταίνε οι Κρητικιές;
Σάββατο 25 Αυγούστου 2007
Δασική Ατλαντίδα - 2
Εθνική και ...Περιβαλλοντική Καταστροφή!Η χώρα σε κατάσταση έκτατης ανάγκης! ...και αυτό μόνο λόγω πυρκαγιών! ούτε οργανωμένη προβοκάτσια να ήταν, συγνώμη ....να ...είναι! Ας θυμηθούμε.... ποιό πολιτικό κόμμα έχει για σημαία του την προστασία και την σωστή διαχείριση του περιβάλλοντος; το ΠΑ.ΣΟ.Κ. βέβαια και μάλιστα με κύριο υπεύθυνο για αυτήν την πολιτική τον ίδιο τον αρχηγό του - θα ήταν ποτέ δυνατόν να ήταν σε τέτοιο βαθμό οργανωμένος ένας τέτοιος μαζικός εμπρησμός - καίγεται ολόκληρη η Πελοπόννησος - από ένα παράπλευρο και φυσικά παράνομο μηχανισμό "φιλικά προσκείμενο" προς ένα από τα δύο μεγάλα κόμματα;Γιατί αν δούμε την στάση μέχρι τώρα της σημερινής κυβέρνησης αναγνωρίζουμε το συνηθισμένο κόλπο εθνικής ομοψυχίας ...λες και την φωτιά την έβαλε ο άσπονδος και νεοεκλεγείς φίλος Γκιούλ - αλλά και μόνιμη και πλήρη απουσία περιβαλλοντικής επίγνωσης κάτι που φυσικά δεν φτάνει για να την αθωώσει για την ελλιπή αντιμετώπιση της καταστροφής! ....θα πρόσθετα εδώ και από το παρελθόν ...της υποτιθέμενης νέας διακυβέρνησης.... θυμηθείτε το διαχρονικό ρόλο της "νεοσύστατης" αγροφυλακής....φανταστείτε το βλέμμα του Αετού! Χρόνια τώρα δεν ήταν απαραίτητο προσόν για τους εποχικούς δασοπυροσβέστες - ήρωες και θύματα, δεν ήταν το βλέμμα του Φούρλα στο σεισμό του 1999 αλλά ευτυχώς δεν ήταν και το βλέμμα των ανθρώπων που είδαμε όλοι στα κανάλια πριν λίγες ώρες.... Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή... όταν φτάσει η ώρα να ρίξεις το ψηφοδέλτιο στην κάλπη, φίλε μου ...αν δεν έχουν καεί ....βλέπε το γνωστό "μαύρισμα" ...όλα... μέχρι εκείνη την στιγμή.... να θυμάσαι δύο-τρία πράγματα:η φιλική ή ακόμα χειρότερα "περιβαλλοντο-κεντρική" οικονομική και πολιτιστική πολιτική που πρεσβεύει ...αν είναι αλήθεια... το κόμμα της σημερινής αντιπολίτευσης μπορεί να κρύβει εκπλήξεις - δεν μπορεί να μιλάει έτσι κανείς προεκλογικά την στιγμή που υπάρχουν τόσα άλυτα προβλήματα στον πλανήτη , προβλήματα τροφής - φτώχιας - νερού - υγείας - ανέχειας, αυτή η αντιμετώπιση οδηγεί σε εναλλακτικές επιλογές που αν γίνουν πραγματικές θα έχουν αποτέλεσμα μια τριτοκοσμική - "ανατολίτικη" και φτωχότερη Ελλάδα κάτι μάλλον που δεν συμβαδίζει με την "Ολυμπιακή" εικόνα της ίδιας χώρας!και δεν μιλάει κανείς έτσι απλά όταν χρειάζονται και πόροι και περιβαλλοντικές θυσίες για την ανάπτυξη (όχι μόνο στην Ελλάδα βέβαια)ακόμα το μοντέλο που προτείνεται είναι μάλλον απαρχαιωμένο σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που να προκαλεί γέλιο... είναι δυνατόν σήμερα στην Ελλάδα του 2007 να ζήσουμε σαν σύγχρονοι πολίτες - πρώτης κατηγορίας - μετράμε ήδη τόνους κάθε είδους απορριμμάτων ανά άτομο... - σε σύμπνοια με το φυσικό περιβάλλον;...και είναι δυνατόν να οριστεί το είδος της εξάρτησης σε ένα τέτοιο μοντέλο και τα μεγέθη των επιπτώσεων του στην εξατομικευμένη μικρό-κλίμακα των οικισμών, τελικά των χωριών και των σπιτιών μας αυτών που παραδόθηκαν στις φλόγες;Είναι δυνατόν να υπάρχει αμοιβαιότητα και ειλικρίνεια στην σχέση των ανθρώπων στην εξουσία με εμάς τους πρόθυμους να αποτελέσουν, αρχικά, το ακροατήριο, πολίτες; Και τι γίνεται στην περίπτωση που δεν είναι δυνατόν να αποκατασταθεί μια κοινή γλώσσα;Είναι δυνατόν να γίνονται από εδώ και πέρα όλα με ήπιους τρόπους χωρίς επιπτώσεις στο περιβάλλον και με τόσο μεγάλες αλλαγές στις παραδοσιακές – στις υπάρχουσες αναπτυξιακές μεθόδους; αλλά και στις μεθόδους διακυβέρνησης; είναι δυνατόν ένας τέτοιος τρόπος ανάπτυξης να συνεχίσει να επιβάλλεται στους φτωχότερους ή φτάνει να ξαναϋποσχεθείς προεκλογικά εύκολη και γρήγορη χρηματοδότηση για την αποκατάσταση κάθε είδους "περιβαλλόντων"....
Δασική Ατλαντίδα;
Μαύρισε ...ο χάρτης θα έλεγαν οι τίτλοι των εφημερίδων σήμερα Σάββατο 25 Αυγούστου του εκλογικού και ...σωτήριου έτους 2007, την χθεσινή μέρα θα την θυμόμαστε αρκετά χρόνια, ειδικά όσοι ασχοληθήκαμε τελευταία με τα δάση, το πράσινο, το φυσικό περιβάλλον ακόμα ...την θάλασσα, το ...καυτό ελληνικό καλοκαίρι, τις διακοπές. Σε μερικές δεκαετίες τα ηλεκτρονικά, ψέματα, τα ψηφιακά αυτά αποκόμματα των διαδικτυακών εφημερίδων θα προκαλούν έκπληξη με τον αριθμό τον νεκρών, μεταξύ των οποίων και παιδιά, που είχε η χθεσινή νύχτα....ήταν 37 ή 40;μοιάζει η φωτιά να ήταν εκτός από το, σχεδόν επίσημο, έναυσμα της ευτυχώς μικρής, αλλά μάλλον ...έμπυρης, προεκλογικής περιόδου και ευκαιρία για ξεκαθάρισμα προσωπικών λογαριασμών; - σκεφτείτε κάτι μάλλον απλό:κάνεις τις διακοπές σου στον τόπο, καλύτερα τον μακρινό τόπο, καταγωγής σου ή απλά διαμένεις - εδώ και λίγα χρόνια - σε κάποιον απροσδιόριστο, ...μέχρι εκείνη την στιγμή, οικισμό της ελληνικής επαρχίας, λίγο πιο έξω από κάποιο νεοσύστατο Καποδιστριακό δήμο - έχεις και εσύ, όπως όλοι μας, τις αδυναμίες σου και κάποιες αντιπάθειες....και φτάνει η χθεσινή νύχτα, έτσι όπως την περίμεναν εδώ και πέντε περίπου χρόνια τα δελτία των καναλιών - η φωτιά δεν είναι κάτι απλό, ειδικά όταν αντιμετωπίζεται έτσι που προϋποθέτει ...τον εμπρηστικό αλλά και τον αστυνομικό παράγοντα........και ξαφνικά αρχίζει να βρέχει ...φωτιά βέβαια... ο πληθυσμός εγκαταλείπει πανικόβλητος την περιοχή - αλλού πάλι, άλλοι πάνε να βοηθήσουν την κατάσταση, οι γείτονες, τα κανάλια, οι ανεκδιήγητοι πολιτικοί παράγοντες ....έως και νέοι Νέρωνες... μερικοί τολμηροί θα ρίξουν μια τελευταία ματιά σε κάποιο χωράφι - σε κάποιο αυθαίρετο, αποθήκη, στάνη, αλώνι ή οτιδήποτε άλλο...πόσο εύκολα άραγε - την ώρα που η θερμοκρασία και η αγωνία έχει φτάσει πέρα από τα φυσιολογικά ύψη - γίνονται φόνοι, βιασμοί και ληστείες - ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, φωτιά στο σπίτι ή το αυτοκίνητο αυτού με τον οποίο έχουμε κάποια διαφορά ή με τον οποίο διαφέρουμε ....πραγματικά.... - και δεν είναι ανάγκη να αναφέρουμε την δεκαετία του '40 - αυτά γίνονταν και μετεμφυλιακά....γίνονται με κάθε ....πανσέληνοπαλιότερα οι πολιτικές διαφορές αλλά και η οικοπεδοποίηση - βλέπε περιουσίες - ...εφαρμόζονταν με αυτόν τον τρόπο ....χαρακτηριστικό των βοσκών που έκαιγαν ....χορτολιβαδικές εκτάσεις για να ανανεωθεί η βλάστηση...μήπως σήμερα αυτός ο τρόπος δεν αρκεί και απαιτούνται προσωποποιημένα θύματα - σε μεγάλο αριθμό - γιατί να μοιάζει αυτό που συμβαίνει τόσο πολύ με μια νέα λατρεία ή με λαγνεία; γιατί με κάθε πρόγνωση για καύσωνα να καίγεται ολόκληρη η χώρα;Πρέπει η διαχείριση πληροφοριών και η ενασχόληση με το περιβάλλον να προϋποθέτει .....παγανιστική διάθεση... και να συνοδεύεται από φόβο;ή απλά είναι απόδειξη της ατιμωρησίας και της ενηλικίωσης μιας παλιότερης γενιάς εμπρηστών - μιλάμε για δυο-τρεις δεκαετίες από τα μαυροντυμένα πανκιά της δεκαετίας του '70 - απολιτικών ή όσων τους μιμούνται - με αναμφισβήτητη επιτυχία - αλλά και άλλων κοινωνικά και οικονομικά ευνοημένων που λίγο τους αφορά το μέγεθος της καταστροφής;