Ασπρο - Μαυρο

Όλα σου τα λάθη τα ‘καψε η φωτιά

τα ‘διωξε ο αγέρας μακριά

ευτυχώς που είχα σίδερο καρδιά

και δεν σε θυμάμαι άλλο πια

άσπρα – μαύρα σκαλοπάτια

της καρδιάς μου τα αισθήματα

άσπρα – μαύρα σκαλοπάτια

καρβουνάκια στην φωτιά

άσπρα – μαύρα σκαλοπάτια

της καρδιάς μου τα ραγίσματα

άσπρα – μαύρα σκαλοπάτια

δεν με βγάζουν πουθενά

κάθε σου κουβέντα πόνος και καρφί

έγινε η αγάπη εφιαλτική

ευτυχώς που είχα σίδερο καρδιά

βρήκα το κουράγιο κι έφυγα κρυφά

...οι στίχοι από το τραγούδι της Σωτηρίας Λεονάρδου "άσπρα - μαύρα σκαλοπάτια", από το άλμπουμ “Δεν Έχω Χρόνο Μάτια Μου.” 1995 Minos – EMI S.A.

Άνοιξη.....

κάθε φορά τέτοια εποχή... νιώθεις ακόμα την άνοιξη...ευτυχώς, μετά τις εκπλήξεις στην κλίμακα Ρίχτερ που μας επιφύλασσε η φετινή παρατεταμένη Αλκυονίδα ..αλλά η πόλη δεν ανθίζει πια - περιμένει.... επισκέπτες, τουρίστες, ο πληθυσμός της διπλασιάζεται και τριπλασιάζεται... ήμασταν ανέκαθεν φιλόξενοι εμείς οι κρητικοί.... ...αλλά για να καταλάβεις με μια βόλτα το βράδυ στο ενετικό λιμάνι.... ....δεν φτάνει βέβαια.... έχουμε αποξενωθεί... όλα υπερβολικά τουριστικά.... ....το βράδυ οι κόρες των ματιών πονάνε και διαστέλλονται από το φωτισμό, το κεφάλι βουίζει από τον θόρυβο - όλη την ημέρα - η κυκλοφορία είναι απελπισία - κάποιοι δίνουν τεράστια σημασία στην "εικόνα" που δίνουν οι δρόμοι και οι κάτοικοι - δεν είναι καθαρά βέβαια.... αλλού 200 - 300 μέτρα πιο πέρα "κυβερνούν" συντεχνίες απατεώνων - σκοτάδι, έργα στα πεζοδρόμια, σημειακές αποκαταστάσεις μνημείων.... δεν είναι όλα ήπια... άλλαξε και η σύνθεση του πληθυσμού της παλ.πόλης και του κέντρου από την μετανάστευση, τους φοιτητές του Πολυτεχνείου και τους μετοίκους κάθε είδους - άσε που εδώ και λίγα χρόνια έχουμε γίνει η 53η ή 54η Πολιτεία των Η.Π.Α. ελεώ ΝΑΤΟΪΚΩΝ ΒΑΣΕΩΝ..... και πάνω που περιμένεις την πόλη πιο όμορφη και πιο ....χρωματιστή από τους ανθρώπους - και όλες τις χάρες και τις ευχές που έφεραν - χρειάζεσαι μια μεταβατική χώρο-χρονική διάσταση, πεντακοσίων μέτρων ή δέκα λεπτών για να το συνηθίσεις και να το δεχτείς.... κάτι που είναι σημαντική αλλαγή.... - το μυστικό είναι στο δρόμο.... στον χρόνο ή την απόσταση που θα διανύσεις μέχρι να επανενταχθείς....... βέβαια όλα αυτά μόνο βγαίνοντας από τις άλλοτε ανοιχτές πόρτες..... ....μετά είναι και τα έργα του ....παγκοσμιοποιημένου μας Πολυτεχνείου .....έχουμε Χ.Υ.Τ.Α. και βιολογικό αλλά δεν φτάνουν ...τα Χανιά λεηλατούνται ... δεύτερη πόλη του νησιού ....φεύγει το Εφετείο με μια νέα μεταβατική έδρα στο Ηράκλειο, ψάχνουν χώρους στην περιφέρεια της πόλης για να μετ' εγκατασταθούν Μουσεία και Αρχεία και Υπηρεσίες - περιμέναμε ποδηλατόδρομους, έγιναν Πάρκινγκ - περιμέναμε Πάρκα και πράσινο, γίνονται πολυκατοικίες.... .ή ....δεν γίνεται τίποτα.... ...δεν με πειράζει αυτό, πετάμε περισσότερα σκουπίδια, η πόλη μυρίζει όταν φυσάει η αύρα από την θάλασσα.... ....τα ιδιωτικά - τα μικρά και τα "δικά" μας έργα... έχουν το ψωμί...
τα Χανιά αποχρωματίζονται από την ένταση ενός πολύ δυνατού φωτισμού....(όπως αυτού από τους προβολείς που τονίζουν το περίγραμμα του πανελλήνια διάσημου Φάρου τους...) τα περιμένεις ...μαύρα(;)...... ....και τελικά είναι άσπρη πέτρα ξέξασπρη.....


Νι.Κα.

Η μη αναμενόμενη... ...συνέχεια..... για τους προβολείς του Φάρου – δεν ξέρω τελικά τι απόγινε… βρέθηκαν; αφού από όσο γνωρίζω είχαν κλαπεί ή καταστραφεί περισσότερες από μια φορές…. …λάμπει το μνημείο όπως λίγους μήνες πριν; - όπως πριν τις δημοτικές εκλογές;
Η Δευτέρα, 19 Μαΐου επιφύλασσε τις καλύτερες βραδινές τηλεοπτικές εκπλήξεις… την συνέντευξη του κ. Σιν Τον – από τους οργανωτές της έκθεσης "360° Πεκίνο - Αθήνα" και αμέσως μετά συνέντευξη της επικεφαλής της χορευτικής ομάδας ‘’Σινεκβανον‘’ και οι δύο στην ΕΤ1, ενώ ενδιαφέρον είχε και αυτή του κ.Σουφλιά στον κ.Πρετεντέρη…. στο MEGA
Αν σε αυτά προσθέσεις ότι ανακάλυψα ξεφυλλίζοντας τις κυριακάτικες εφημερίδες ένα καταπληκτικό άρθρο με τίτλο “είμαστε αρχιτεκτονικά ανεύθυνοι” για την εκδήλωση – παρουσίαση στο Μέγαρο του κριτικού αρχιτεκτονικής Κένεθ Φράμπτον (Το Βήμα 18/05 σελ.44 του Α.Γιακουμακάτου καθ. Α.Π.Θ.) καταλαβαίνεις γιατί ήθελα τόσο πολύ να προσθέσω λίγες ακόμα γραμμές και σε αυτό το κείμενο… ….
…λίγη σχέση έχουν οι παραπάνω εκπομπές και το άρθρο από την εφημερίδα με ότι προηγείται, ακόμη και με ότι ακολουθεί – δεν πλαισιώνουν το κείμενο αλλά το ίδιο το θεωρώ σημαντικό γιατί πρωτογράφτηκε σαν μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε ένα αξιαγάπητο πρόσωπο….
Το κείμενο μου πάντως είναι γεμάτο διλήμματα… προσωπικά ή όχι δεν έχει σημασία…. Τι θα επιλέγατε – αν βέβαια ήταν στο χέρι σας – μια πολύχρωμη και συνάμα υποθετική εικόνα που οι διαφορετικοί πληθυσμοί, οι οικονομικοί μετανάστες και οι πολιτικοί πρόσφυγες ακόμα και οι επισκέπτες θα διατηρούσαν τα πρότυπα χαρακτηριστικά στην διαβίωση τους, την κουλτούρα τους – π.χ. την ενδυμασία ή τα διατροφικά τους ήθη ή την πλήρη ένταξη σε αυτό που θεωρούμε όλοι πολιτιστικό και κοινωνικοοικονομικό κεκτημένο;
Για τα σημερινά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα τι να πω; έχουν σε μεγάλο βαθμό ένα χαρακτήρα παγκόσμιο, η γνώση δεν έχει σύνορα αλλά και το ίδιο το έργο – μελέτες κ.λπ. που εκτελούν – πέρα από τα στενά εκπαιδευτικά τους καθήκοντα ή τα επιμορφωτικά, μπορεί να βρίσκει εφαρμογή σε όλο τον πλανήτη… αυτό δεν αποτελεί έκπληξη αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στα κυριότερα σημεία των ιδρυτικών τους διακηρύξεων συνδέονται άρρηκτα και με τους Νομούς και τις Περιφέρειες που τα φιλοξενούν πρεσβεύοντας την από δεκαετίες ζητούμενη αποκέντρωση - βλ. Ελλάδα - της ανώτατης και ανώτερης παιδείας. – τα δε έργα, όσο αφορά το νησί της Κρήτης – βιολογικοί καθαρισμοί – χώροι ταφής απορριμμάτων – παραγωγή ενέργειας κ.α. εδώ και καιρό βέβαια επιβάλλονται σαν προτεραιότητα από τις ευρωπαϊκές οδηγίες και την κεντρική εξουσία αλλά μένει να αποκτήσουν ….και αυτό είναι το επίκαιρο… ένα χρονικό βάθος μερικών παραπάνω δεκαετιών χρήσης για να ξανά - κριθούν και πιθανότατα να ξανά - δικαιωθούν….
Η τακτική ή καλύτερα η πολιτική της μη παρέμβασης φαίνεται ότι βολεύει άπαντες σε θέματα της τοπικής επικαιρότητας: Μαρκοπούλου – Ποδηλατόδρομοι – ακόμα και Άγιοι Απόστολοι – θέματα κυριότητας ή χρήσης των χώρων από την μια πλευρά – η λογική του όλα και τώρα όπως επίσης και αυτή της αλάνας (ακόμα και σαν πράξη αυτοδικίας) και οι μη σχεδιασμένοι ελεύθεροι χώροι από την άλλη… ο θεράπων χρόνος όλο και κάποια εξέλιξη θα επιφυλάσσει…
Τέλος τα έργα τα οποία αναφέρω είναι ”έργα” εντός εισαγωγικών… …εννοώ απλά ότι μπορούν και γίνονται μέσα στα περιορισμένα πλαίσια του χώρου της κατοικίας ή του κήπου - φτάνουν και για να καλύψεις ανάγκες στέγης και διατροφής – οικονομικής και κοινωνικής αυτοδιάθεσης;
Νι.Κα.
Αρχιτέκτονας - Μηχανικός
kakatsak@gmail.com

“Άσπρα – Μαύρα Σκαλοπάτια….” από το τραγούδι της Σωτηρίας Λεονάρδου

Χανιά, Σάββατο 19/04/2008

“Άσπρα – Μαύρα Σκαλοπάτια….” (ο τίτλος από το τραγούδι της Σωτηρίας Λεονάρδου, από το άλμπουμ “Δεν Έχω Χρόνο Μάτια Μου.” 1995 Minos – EMI S.A.)

Στην ζωή πιστεύω, δεν υπάρχει άσπρο – μαύρο, στα πεζοδρόμια της πόλης των Χανίων όμως;

Πλάτωνος και Κ.Μητσοτάκη και αλλού στο πάνω Κουμ – Καπί έγιναν “αλλαγές” ….άντε θα έχω και εγώ να θυμάμαι πόσα χρόνια τώρα γίνονται ανακοινώσεις για το πρόγραμμα “Θησέας” και υπόσχονται έργα οι “εκάστοτε κυβερνώντες”.

Λίγα στενά πιο κάτω – εκεί που οι δρόμοι γίνονται πιο σκοτεινοί – εκεί που έχουν μείνει μόνο ίχνη μιας άλλης εποχής – κτήρια του 19^ου και του 20^ου αιώνα – πιο μακριά από την οδό Δημοκρατίας – το όνομα αυτό του πιο κεντρικού άξονα της πόλης θα το θυμάμαι καλά (σήμερα οδός Α. Παπανδρέου) – απλά δεν υπήρχαν και σε πολλά σημεία εξακολουθούν να μην υπάρχουν πεζοδρόμια….

Παρασκευή βράδυ… αυτός που ανοίγει το θέμα είναι ο οδηγός του ταξί… ανεβαίνοντας την Καλιτσουνάκη κόβει ταχύτητα για να μην “βρουν” οι καθρέφτες με τα παρκαρισμένα Ι.Χ. “…και να σκεφτείς ότι τα ‘χουν αφήσει και πάνω στο πεζοδρόμιο”.

Ο δρόμος είναι ανηφορικός για ποδήλατο, αλλά χώρος για τους πεζούς; για τους κατοίκους; μετράω με το μυαλό! πενήντα – εξήντα εκατοστά…. μου απαντά: “πάλι καλά.”!

Σκέφτομαι πάλι, “πόσο τυχερός είσαι!”.

Κατοικώ στην Αντωνίου Γιάνναρη! ευνοημένος δρόμος…καταστήματα…το πνευματικό κέντρο, το Δεσποτικό! φάνηκε ήδη το περίπτερο απέναντι από τα Ολύμπια! Λες να μην γίνει “ανάπλαση” εδώ; Χρόνια τώρα -25- οι ίδιες σπασμένες τσιμεντόπλακες – το ίδιο parking – πάνω στο πεζοδρόμιο – οι πορτοκαλί κάδοι των απορριμμάτων…οι μυρωδιές από τα λουλούδια στις ζαρτινιέρες…τα συνθήματα στους τοίχους…..

Θα γίνει και η Αντ. Γιάνναρη άσπρη – μαύρη; ανησυχώ; εγώ; Γιατί τα γράφω όλα αυτά – αμφιβάλω κάπου; Θυμάμαι πως αυτοί οι “έγχρωμοι” κύβοι στα έργα του 2004 προοριζόταν απλά σαν γέμισμα των κενών – του περιθωρίου – μεταξύ της οικοδομικής γραμμής και της παράλληλης με το κράσπεδο πλακόστρωσης… εδώ αντίθετα από αυτή την “ακριβή” λογική, στην ίδια θέση υπάρχει μια αντιαισθητική λωρίδα 5 – 10 εκατοστών τσιμέντου που όταν στεγνώσει θα αποκτήσει ένα ανοιχτό γκρι χρώμα – ευτυχώς… φαντάζεστε όμως να ξεβάψουν και οι μαύροι τσιμεντόκυβοι; ή να λερωθούν; αντέχουν άραγε; μόνο ο χρόνος θα το δείξει….

Υ.Γ. Άλλοι λένε ότι στην ζωή σου, όλες οι ευχές πραγματοποιούνται!

Οι δρόμοι του Quartier (εντάξει - εντάξει και όχι Cartier - μόνος μου τον είδα τον Διάολο - αλλά τι να κάνω.... τώρα δημοσιεύτηκε) Latin στο Παρίσι ένα Μάη πολλές δεκαετίες πριν, είχαν σκαφτεί κυριολεκτικά και τα pavé (πέτρες - χεχεχεχε - που ζυγίζουν κοντά στο κιλό – όχι αστεία) είχαν χρησιμοποιηθεί από τους επαναστατημένους φοιτητές… Αν επαναληφθούν επεισόδια στην πλατεία Δικαστηρίων καμία από τις δύο πλευρές δεν θα είναι πραγματικά άοπλη γιατί είναι πολύ πιο εύκολο και αυτά τα πεζοδρόμια να ξηλωθούν…

Φαίνεται όμως πως η λίγη παραπάνω τέχνη που χρειάζεται για να αποκτήσουν οι δρόμοι “συνείδηση” δεν προσφέρεται αφιλοκερδώς από κανέναν…

Ούτε από τους άρχοντες της πόλης – ούτε από τους σχεδιαστές της – από αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις, ούτε από τον ξένο εργάτη που κόπιασε για αυτό το έργο, ίσως ακόμα και ούτε από όσους διαφωνούν…