Το “Μεγάλο Σινικό Τείχος” και το τείχος του Βερολίνου είναι και τα δυο παρελθόν(;)

Το “Μεγάλο Σινικό Τείχος” και το τείχος του Βερολίνου είναι και τα δυο παρελθόν(;). Το πρώτο γιατί έγινε η αιτία να πληγωθεί η εθνική υπερηφάνεια της Κίνας μια που δεν είναι ορατό από το διάστημα (με γυμνό μάτι) την στιγμή που η ίδια χώρα βρίσκεται στην διαστημική εποχή κάνοντας εκτός από οικονομικά και τεχνολογικά άλματα.(Το ίδιο ισχύει και για ένα μεγάλο ταφικό μνημείο, την μεγάλη πυραμίδα.)
Το δεύτερο (το τείχος του Βερολίνου) “μετατέθηκε” τελικά, μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα Νότια σε άλλη ήπειρο και αποκλείει πληθυσμούς που μισούνται, (και οι λόγοι είναι οι ίδιοι, εκτός από την ήττα των δικτατοριών και την κυριότητα της γης, ο ρατσισμός, ο αντισημιτισμός, λόγοι πολιτικοί και θρησκευτικοί και βέβαια οι κατασκευασμένες εδώ και χιλιετίες διαφορές ...των φυλών του Ισραήλ που είναι αμφίβολο αν μπορούν να γίνουν αντικείμενο περαιτέρω χιουμοριστικών σεναρίων).
Γράφω μετατέθηκε γιατί πάνω που αρχίσαμε να ξεχνάμε την εποχή του ψυχρού πολέμου - περάσαμε σε αυτήν του πολέμου ενάντια στην τρομοκρατία και στην αντιμετώπιση της “ασύμμετρης” απειλής - μια εποχή με υπερμοντέρνες φυλακές σε εξωτικά μέρη: Γκουαντάναμο και Σούδα; (και όχι Φιρκάς και φρούριο Ιτζεδίν, γνωστό στους ντόπιους και σαν “Καλάμι”) για όσους έχουν το θράσος και ζητούν μεγαλύτερη ή πιο χειροπιαστή αποζημίωση από τα συναισθήματα και την “νοσηλεία” που προκαλούν τα νέα ήθη και η θεατρική σκηνοθεσία της πραγματικότητας - η επικαιρότητα επιφύλασσε νέες εκπλήξεις ...ο "νεοεκλεγείς" Δημοκρατικός υποψήφιος Ομπάμα δήλωσε και αυτός με την σειρά του Βερολινέζος - μόνο που η Γερμανία είναι ενιαία, η αντιπυραυλική ασπίδα του ΝΑΤΟ ξανά πραγματικότητα και οι ...πύραυλοι σε λίγο θα 'ναι στην Πολωνία και στην ...Γεωργία....
Από την άλλη, παρ’ όλες τις ελλείψεις σε πολιτική και ανθρώπινη ευαισθησία - βλ. παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων και συλλήψεις αντικαθεστωτικών και πολιτών - η Κίνα μοιάζει πανέτοιμη για την Ολυμπιάδα της 8ης Αυγούστου 2008. Σε μία εβδομάδα περίπου θα ξέρουμε...
Λέτε στην τελετή έναρξής της να μας περιμένουν και άλλες εκπλήξεις; κάτι το ίδιο εντυπωσιακό με τα μεγέθη αυτής της χώρας - κάτι πολύ πιο δυνατό από αυτό που είχαμε συνηθίσει με τους ...αντιπερισπασμούς του 2004 που Ολλανδοί και Κινέζοι διαφήμιζαν το ήδη έτοιμο ...Ολυμπιακό προϊόν τους στολισμένο με χιλιάδες λουλουδάκια και πολύχρωμα φυτά - πράσινο και άνθη σε ποικιλία, σε γεωμετρικές συνθέσεις, σε παράθεση, τοποθετημένα με συμμετρία στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις και σε κάθε ελεύθερο χώρο και γωνία των κλειστών Ολυμπιακών πόλεων, σχηματίζοντας αστικούς κήπους και αρχιτεκτονικές εφήμερες αλλά τόσο εκθαμβωτικές που δικαιολογήθηκε απόλυτα όποιος θέλησε να τους μιμηθεί - μέχρι και σήμερα - όπως εγώ και η υπουργός εξωτερικών κ.Μπακογιάννη - τότε Δήμαρχος Αθηναίων φυσικά και ο πρώην διευθυντής πρασίνου του Δήμου Αθηναίων που γνώρισα σε ένα επιμορφωτικό σεμινάριο - απολύθηκε το 2004 γιατί τα λουλουδάκια του μπαγιάτεψαν.... κ.ο.κ.
Το να διατηρείς ένα κήπο και να φροντίζεις τα λουλούδια του είναι βαθιά θεραπευτικό, όπως, για παράδειγμα είναι επαναστατικός ο Μάης μήνας και η αναγέννηση της φύσης, αλλά η καλλιέργεια φυτών - διακοσμητικών ή μη - σε μεγάλη κλίμακα με σκοπό το εμπόριο τους, η αποθήκευση τους, η διακίνηση και η συντήρηση τους φτάνουν στα όρια της ψύχωσης όπως και κάθε βιομηχανική παραγωγή σε γραμμή... ...στην ψύχωση μπορείς να φτάσεις και με την επιμονή στην χρήση μερικών από αυτά τα ...μαγικά φυτά ή στην ανοιξιάτικη παραβατικότητα και το Μαγιάτικο παραλήρημα.
Η έναρξη των Αγώνων του Πεκίνου ίσως να είναι διαφορετική και από ότι περιμένουμε αλλά και από την τελετή των Αθηνών, ίσως να έχει σχέση με το Σινικό Τείχος – συνδεδεμένο άρρηκτα με την ιστορία και την ενοποίηση της χώρας ή με μια μεταφορά του στην σκηνή, ίσως με την σχηματική απεικόνιση του – την συμπύκνωση του σε ένα ελάχιστο χώρο ή μήκος ή με μια νέα εκδοχή της “γραφής” του ανάλογης με το “ιδεόγραμμα” που αποτελεί και την μασκότ των αγώνων. Ίσως απλά να πρόκειται για ένα μεγάλο αριθμό από απόλυτα συγχρονισμένους χορευτές και performers που υπακούοντας όλοι την ίδια φωνή – θα αποτελέσουν ένα θεϊκό ή ανθρώπινο δεν έχει σημασία, νέο και ενιαίο σώμα που θα μαγέψει τους θεατές.

Να σας θυμίσω για το Σινικό Τείχος ότι δεν φαίνεται βέβαια από το διάστημα αλλά παρόλα αυτά έχει επικρατήσει να αναφέρεται σαν το “Μεγάλο” Τείχος (στον ενικό) όντας το μεγαλύτερου μήκους τείχος μέσα σε ένα σύνολο από παρόμοια αμυντικά έργα (τείχη) στην Κίνα. Ο συνολικός αριθμός τους, για τους επίδοξους μελετητές και αρχαιολόγους, είναι (όπως και το συνολικό μήκος τους) δύσκολο να προσδιοριστεί.
Για τους κάτοικους της ιστορικής Κίνας το όνομα για το Σινικό Τείχος είναι “το τείχος των δέκα χιλιάδων λι”. Όπως και για τον Ξενοφώντα ο αριθμός “δέκα χιλιάδες” μεταφορικά σημάνει οποιαδήποτε “άπειρη” αξία, ενώ η μεταφορική αναπαράσταση της μονάδας μέτρησης λι είναι επίσης στα κινέζικα αυτή του άπειρου.

Σε κάτι που δηλώνω άγνοια (ή απώλεια μνήμης και κανόνων γραμματικής και σύνταξης) είναι ακριβώς αυτό: γιατί να επικρατεί ο όρος “τα τείχη” αντί “ο τοίχος” ή “το τείχος”, έστω απλά “το φρούριο”, “το κάστρο” ακόμα και “παλιά πόλη” ή και “οχύρωση” [“οχυρώσεις” αλλά γιατί άραγε ο πληθυντικός από την στιγμή που παρόμοια έργα μπορούν και γίνονται αντιληπτά στο σύνολο τους από την στιγμή που διακρίνεις έστω και ένα μικρό τμήμα τους.] Έχουν (τα τείχη) σαφή χωρικά χαρακτηριστικά και αυτό γίνεται εύκολα κατανοητό με την διαπίστωση ότι στα τείχη με διαστάσεις (δυο, τρεις, τέσσερεις αν προσθέσεις και τον ιστορικό χρόνο) ανήκει η ιδιότητα να ορίζουν την πόλη και το τοπίο, ακόμα και να ταυτίζονται με το τοπίο και την πόλη. Αυτό μπορεί να γίνει πιο εύκολα κατανοητό λαμβάνοντας υπ’ όψη τους περιορισμούς στην μετακίνηση και εγκατάσταση των πληθυσμών που είχαν σαν μηχανισμό τα αμυντικά αυτά έργα. Τα τείχη σαν χωρικό όριο και τα τείχη σαν μηχανισμός.
Η αλήθεια όμως δεν πρέπει να βρίσκεται μόνο εδώ. Ο πληθυντικός “τα τείχη” μπορεί να οφείλεται ακόμα και στον αμφίσημο χαρακτήρα αυτών των μνημείων, ακόμα και στο γεγονός ότι σαν κατασκευή και σαν γεωμετρία μπορεί και περιέχουν μια σημαντική έκταση στο εσωτερικό της περιμέτρου τους αλλά και να ανήκουν ταυτόχρονα σε ένα πιο διευρυμένο (γεωγραφικό) πλαίσιο. Η δυνατότητα των τομών που επιτυγχάνονται, με τα τείχη να διακόπτουν την ροή στον χώρο είναι και ο κυριότερος λόγος για τον οποίο αντιβαίνουν την αρχή που θέλει τον χώρο συνεχή.
Έτσι όμως (με τα τείχη σαν εργαλείο και σαν μέθοδο) μπορούμε να φτάσουμε σε ένα διαφορετικό αξίωμα για τον χώρο που τον θέλει να εξαρτάται από την πυκνότητα των εσωτερικών του “ορίων”.
Απομόνωση και παρατήρηση και παρακολούθηση, έλεγχος και περιορισμός, (τα τείχη έχουν όλες αυτές τις ιδιότητες) και τελικά “διατήρηση” μόνο για τις ανάγκες αυτής της “παράπλευρης” σκηνοθεσίας μάλλον είναι υποτίμηση και ευτελισμός.
Ευτυχώς δεν μπορώ να τα ισχυριστώ όλα αυτά, τουλάχιστον όχι ακόμα φαίνεται όμως ότι υπάρχουν οι συγκυρίες και αυτό το καταλαβαίνει κανείς από το πλήθος των δημοσιεύσεων σε χώρους όπως (χαρακτηριστικά) ο ιστοτόπος in.gr που πρόσφατα έκανε αναφορές σε όλα τα είδη των τειχών που ξαναανακαλύπτονται. Από την μακρινή αρχαιότητα, στον Ελληνικό χώρο, μέχρι σήμερα στην Μέση Ανατολή με τον αποκλεισμό με παρόμοιο τρόπο (Οχυρωματικό Τείχος) των περιοχών των Παλαιστινίων. Όπου συγκυρίες βλέπε και μέτρα κατά της μετανάστευσης πληθυσμών και της ελεύθερης εγκατάστασης τους στους τόπους διαμονής τους, ενώ με τα νέα δόγματα ασφάλειας σαν αντίπαλος στις συγκρούσεις χαρακτηρίζεται ο άμαχος πληθυσμός, οι διαδηλωτές, τα μεμονωμένα άτομα ή μικρές ομάδες ακόμα και άοπλων παιδιών ή εφήβων που βρίσκονται αποκλεισμένοι σε κάποια από τις πλευρές αυτών των τειχών (συνήθως την απομονωμένη).
Επομένως το θέμα των Οχυρώσεων θα παραμείνει επίκαιρο δεν ξέρω όμως αν είναι και πρωτότυπο αφού ήδη εδώ και χρόνια οι “κλειστές” νέες πόλεις και οι ιδιωτικοί οικισμοί, ακόμα και κάποιες συνοικίες, αργόσχολων Ευρωπαίων και Αμερικάνων, περιχαρακώνονται με “ζώνες πράσινου” και φράχτες με προδιαγραφές υψηλής ασφάλειας. Αναρωτιέμαι αν τα νέα τείχη θα γίνουν κάποια στιγμή το άλλοθι των πραγματικών ηττημένων και από τις δυο πλευρές. Αναρωτιέμαι ακόμα αν όλα αυτά έγιναν πραγματικότητα όταν όλες οι υποτιθέμενες φοβίες και κίνδυνοι επαληθεύτηκαν ή αν βρισκόμαστε στην αναμονή πραγματικών αλλαγών στην ιστορία.
Όλα τα παραπάνω με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο αποτελούν απαραίτητο σκηνικό για την σημερινή παρουσία των τειχών. Ίσως στο μέλλον, κάποια στιγμή όχι μόνο θα βεβαιωθούμε ότι το Σινικό Τείχος είναι διακριτό από μακρύτερα, την Σελήνη για παράδειγμα, αλλά ίσως και σε κάποια επέτειο της πτώσης του να “αθωωθεί” και το τείχος του Βερολίνου, οι κατασκευαστές του, η “ιδεολογική” του υπόσταση και η εποχή του (ίσως αυτό να έχει ήδη συμβεί). Τους γερόλυκους του Rock που το “κατεδάφισαν” δυο ή τρεις φορές σε συναυλίες (δεν θυμάμαι…ήταν οι Pink Floyd ή οι Rolling Stones;) δεν ξέρω αν θα μπορέσουμε να ξανααπολαύσουμε.

Η Δημοτική Αγορά και πως μπορείς να προσανατολιστείς κινούμενος στα Χανιά....

πως βάζεις μια γιγάντια πυξίδα... ....ή διαφορετικά ένα μνημειακό κουτί της Πανδώρας στο κέντρο μιας πόλης.... η εύκολη απάντηση είναι πως σαν άλλος Προμηθέας βάζεις πρώτα.... ....φωτιά στην πόλη...
...και μετά πας στον γιατρό και σου τρώει το συκώτι ....κάτι σαν τον Χριστόδουλο που του ....έφαγε το συκώτι αυτός ο ευτραφής τραγουδιστής από την Θεσσαλονίκη..... (αυτός ο πλούσιος μαύρος ή Εβραίος, κάτι μεταξύ Ομπάμα - Σαρκοζί)
- χιούμορ.... μετά τον Μπουμ (George Bush) ο Μπαμ..... εεέ; ή ο Μπάμιας ....ξέρετε τι εννοώ.... ...αν έχει μικρό.... ...ξέρετε τι...
- ή γίνεσαι αλκοολικός και πάς όχι από τα κοράκια δεμένος στο Καύκασο όπως ο αγαπημένος γιος(;) του Δία αλλά από αναρρόφηση ξαπλωμένος ανάσκελα σε κάποιο παγκάκι ή στα σκαλάκια της Δημοτικής Αγοράς... το θέμα ήταν ανέκαθεν πολιτικό.... ...και γεωγραφικό..... τα παγκάκια και η Πλατεία της Αγοράς Νότια, τα σκαλάκια Βόρεια....
...αλήθεια σου θυμίζει ο Κλίντον πρώην Μέγα Μάγιστρο της ΚΚΚ; τι να κάνει και αυτή η Οργάνωση τώρα πιά....... ...πως να τα βάλει με τους νεκρούς....Κέννεντι.
πάνω που λέγαμε να πάρει το χρίσμα η Χίλαρι ....όχι για τίποτα άλλο αλλά για να εκλεγεί με την αξία της για να κάνει ένα γαλλικό φιλί - έστω ένα μικρό σεξουαλικό θέλημα σε κάποιον διοικητικό υπάλληλο του Λευκού Οίκου.... ...πουριτανοί που είναι αυτοί οι Αμερικανοί...

πάντως - όπως μου λέει και το ράδιο - αν και ο προσανατολισμός - όπως και η ισορροπία - εξαρτούνται από τα ώτα... τα αυτιά δηλαδή αυτοί οι δύο Πρόεδροι - ο απερχόμενος και ο ....επόμενος - κάνουν απελπιστικά πολύ θόρυβο.... ο Μπουμ και ο Μπαμ....

η συνέχεια αύριο....

Συνεχίζοντας την αναζήτηση....

...ή αν θέλετε αυτήν την μέσω της "αφής" ...ανακάλυψη των ιστορικών κτηρίων - μνημείων, με την έννοια των αξιόλογων - διατηρητέων ή μη κατασκευών - των δύο τελευταίων αιώνων, στα Χανιά, μπορούμε να προσθέσουμε ή καλύτερα να επεξηγήσουμε κάποιες από τις αναφορές στο προηγούμενο κείμενο - όπως αυτό δημοσιεύτηκε στο φύλο 69 της Πυξίδας της πόλης....

Τα Χανιά αναπτύσσονταν έξω από τα κάθε φορά τείχη τους πάρα πολύ γρήγορα... ...αλλά ειδικά όσο αφορά τις συνθήκες με τις οποίες πραγματοποιήθηκε η ανάπτυξη της πόλης από τα μέσα του 19ου αιώνα έως και την ....υποτιθέμενη "κατεδάφιση" των τειχών στις αρχές του 20ου αιώνα και την μετάλλαξη του ιστορικού πυρήνα από τις καταστροφές του πολέμου και τα έργα ανοικοδόμησης/ανασυγκρότησης... κυρίαρχο ρόλο έπαιξαν οι ήδη διαμορφωμένες διαδρομές προς την ενδοχώρα και τα κοντινότερα προάστια που με την σειρά τους άρχισαν να σχηματοποιούνται μέσα από την κατάτμηση των μεγάλων περιουσιών - βλέπε Τούρκικα μετόχια - και τις αλλαγές στο ιδιοκτησιακό τους καθεστώς.... χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι προϋπάρχοντες περιαστικοί οικιστικοί πυρήνες - τα κέντρα - οι μικροί οικισμοί, οι σημερινές γειτονιές όπως το Μεϊντάνι της Χαλέπας, δεν αντιμετώπισαν όλα αυτά τα χρόνια, προβλήματα πολεοδόμησης, προσβασιμότητας και διάνοιξης δρόμων, αρτιότητας ή καλύτερα του μέσου συνήθους μεγέθους των οικοπέδων ή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος κ.ο.κ.

Τα Χανιά κηπούπολη; Αυτό θα μπορούσε να ήταν αλήθεια για μια εποχή... ....ευτυχώς χωρίς μεγάλη διάρκεια... ...αλλά θα προϋπόθετε μια τακτοποίηση του ιστού (αλλιώς πολεοδόμηση) σε ίσες "μερίδες" - έστω... περίπου ίσες- ...με δρόμους παράλληλους ή/και κάθετα τεμνόμενους μεταξύ τους - μια πόλη με κύριο χαρακτηριστικό της την αραιη δόμηση που θα προσομοιάζει σήμερα με τα ευρύματα ενός άστεως ...που ακολουθεί το Ιπποδάμειο σύστημα της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας. Ισως η αναφορά εδώ να είναι άτοπη αλλά όλα και όλα κάτι τέτοιο πρέπει να σημαίνει για κάποιους και ισχυρή κοινότητα και μαθήματα καλής διακυβέρνησης.

Βέβαια κηπούπολη και "μπακλαβαδωτό" δεν είναι πάντα ότι πιο ιδανικό... ...ενώ δεν σημαίνει ότι μια τέτοια πόλη αποφεύγει τις καμπύλες γραμμές ή τις ισχυρές διαγωνίους, ακόμα και κάποιες ισχυρές αναλογίες στην κάτοψη αλλά με το να ταυτίζεται συνήθως με την χρήση της κατοικίας - κηπούπολη = αμιγής κατοικία - δεν δίνει διεξόδους σε πολλά από τα προβλήματα της σύγχρονης καθημερινότητας.... ...εργασία, παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών και κυρίως αναψυχή και μετακινήσεις... για να το καταλάβετε καλύτερα θα 'πρεπε να ζήσετε σε ένα από τα Αθηναϊκά προάστια της δεκαετίας του '60 ή μέχρι σήμερα στην Φιλοθέη και το Ψυχικό....

Σήμερα στα Χανιά όταν ακούμε για τον δρόμο του περιπάτου - την σημερινή οδό Τζανακάκη και την προέκταση της Νεάρχου - ή την Ελ. Βενιζέλου μέχρι την Χαλέπα πρέπει να έρχεται στο μυαλό μας μια δόμηση παρόδια - στις δύο πλευρές του δρόμου δηλαδή - Νεοκλασικά κτήρια κυρίως αλλά και με επιρροές από κάθε λογής Αρχιτεκτονικό στύλ των αρχών του 20ου αιώνα- και μετέπειτα με επιρροές από μια νεωτερική Αρχιτεκτονική που στην Αθήνα γνώριζε ήδη άνθιση.
Ούτως η άλλως η πόλη των Χανίων αναπτύσσεται κεντρικά γύρω από τους άξονες που σήμερα συγκλίνουν στην πλατεία της Δημοτικής Αγοράς. Ιχνη παλιότερων διαδρομών που εξυπηρετούσαν την πόλη και την συνέδεαν με τα περίχωρα ή νεώτερες διανοίξεις, είναι σχετικά ευθύγραμμοι και με σχετικά σταθερή κλίση και έχουν τόσο μεγάλο μήκος που μεταξύ άλλων μας επιτρέπουν να αναγνωρίζουμε, τουλάχιστον οπτικά τμήματα του κέντρου που απέχουν σημαντικά... ή δεν είναι αλήθεια; μπορείς να αναγνωρίσεις το κτήριο της Δημοτικής Αγοράς, Νεώτερο Μνημείο σήμερα, από το ύψος του επίσης δημοτικού, Σταδίου; ή από εκεί να μετατεθείς - με μια ματιά - στην Πλατεία Δικαστηρίων; αμφίβολο αλλά μήπως αυτή η προοπτική των δύο πλευρών του δρόμου με όλα αυτά τα "σημαντικά" για την Αρχιτεκτονική και Πολιτιστική κληρονομιά κτήρια, ακόμα και στην Χατζημιχάλη Γιάνναρη μέχρι και την Κισσάμου, την Αποκορώνου ή σε κάποιο τμήμα της Οδού Δημοκρατίας - σήμερα οδός Α.Παπανδρέου - προδιαθέτει για μια πρόταση, για παράδειγμα μιας περαιτέρω δεντροφύτευσης αυτών των δρόμων - έστω με κάποιο αειθαλές - σίγουρα όχι με τους συνήθεις φοίνικες - να μην γίνουμε και Beverly Hills ή Συγγρού επί το ελληνικότερον....

Την απάντηση στην παραπάνω αναζήτηση μου την έδωσε ένα παλιότερο φύλο της ίδιας εφημερίδας - σε μια παλιά Πυξίδα λοιπόν - πυξίδα δεν σημαίνει και κουτί...; - ο φίλος Α.Στέγος γράφει ότι η διαδρομή είναι το κυριότερο συνθετικό μέρος χαρακτηριστικό ενός κήπου....
Είναι σωστό όπως είναι και γνωστό το ότι κάθε διαδρομή χρειάζεται μια αρχή και ένα τέλος, όπως ακριβώς μια πορεία απαιτεί σκοπό. Λοιπόν, κήπος - κηπούπολη ή διαδρομή το ίδιο και το αυτό;
Ισως αυτό να μου επιτρέπει ακόμα την παρομοίωση της πόλης με ένα κήπο - και για κτήρια που βλασταίνουν, ανθίζουν, κλαδεύονται ποτίζονται και ξεραίνονται, ξεριζώνονται.....

και μια διευκρίνηση....

μια κηπούπολη μπορεί να μοιάζει με το Ιπποδάμειο σύστημα πολεοδομικής οργάνωσης των αρχαίων πόλεων ή καλύτερα να μοιάζει - όπως αναφέρεται στην χθεσινή δημοσίευση - στα ευρήματα ενός τέτοιου αρχαίου πολεοδομικού ιστού ...σε μια μεγάλης σχετικά έκτασης ανασκαφή μιας πόλης.... ...με διακριτά τα ίχνη του παλιού ιστού - των δρόμων δηλαδή και αραιά ερείπια κατοικιών .....μπορεί και να διαφέρει όμως από την πραγματική εικόνα του έργου που πήρε το όνομα του Ιππόδαμου για τον απλούστατο λόγο ότι το σύστημα δόμησης στις πιο πολλές από αυτές τις περιπτώσεις - όχι όλες - ήταν μάλλον το συνεχές.... δηλαδή μεσοτοιχίες και σπίτια με εσωτερικές αυλές κτισμένα το ένα σε επαφή με το άλλο....

...η σύγκριση μάλλον είναι άδικη... αλλά πιστεύω ότι η πολεοδομία - φυσικά και η αρχιτεκτονική - έχει να επιδείξει λίγες μόνο περιπτώσεις που το σύστημα διακυβέρνησης του δήμου...της πόλης ή του κράτους.... εφαρμόστηκε και αναπαραστήθηκε με τόση ακρίβεια..... ...στον χώρο....

και αυτές είναι η αναγεννησιακή πόλη - η κηπούπολη - το αρχαίο Ιπποδάμειο.....

and the winner is.....

Πυξίδα - Μηνιαία Εφημερίδα για την Πόλη, τους Πολίτες, τον Πολιτισμό!

Ψηλαφώντας τα ιστορικά κτήρια στα Χανιά 24-06-2008 ...μέσα από μια εμπειρία καταγραφής αξιόλογων κτηρίων και στοιχείων αρχιτεκτονικής από ομάδα εργασίας του Τ.Ε.Ε. Τμ. Δυτικής Κρήτης. Μιλάμε σήμερα για τις ιστορικές γειτονιές των Χανίων, όπως για παράδειγμα η Χαλέπα ή άλλες περιοχές της πόλης, μόνο όταν ανακαλύπτουμε παλιότερα ίχνη ή αντίθετα από τον προορισμό τους σαν τωρινή, δική μας, αλλά και μελλοντική κληρονομιά; Μάλλον όχι· αλλά ένα ερώτημα είναι αν μπορούμε σήμερα, οπουδήποτε εκτός των ενετικών τειχών, να αναγνωρίσουμε ξανά τα κτήρια αλλά και σύνολα κτηρίων, με ιδιαίτερη σημασία για την αρχιτεκτονική, αποδίδοντας τους πρωτότυπα και ποιοτικά χαρακτηριστικά – εκτός από την ιστορικότητα και γνησιότητα και τοπικότητα και ιδιαίτερους συμβολισμούς σε ότι αφορά στην τοποθεσία, την παρουσία τους στην λογοτεχνία και την τέχνη, τις κοινωνικές συνθήκες και τα πρότυπα για αυτά τα κτήρια, διατηρητέα και μη, στις χρήσεις τους τις τελευταίες δεκαετίες και στις οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες συνυπάρχουν με την αρχιτεκτονική, τις λατρείες - την αρχιτεκτονική των εκκλησιών, σημαντικά πρόσωπα και ημερομηνίες για την πόλη, την ολοκλήρωση δηλαδή της σήμανσης στον τόπο και τον χρόνο! Ένα παράδειγμα θα ήταν το τοπίο και τελικά όπως ελπίζω να είναι δυνατόν και από τις μέχρι τώρα προσπάθειες καταγραφής όλων όσων αναφέρονται παραπάνω και ιδιαίτερα της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου και της νεώτερης ελληνικής αρχιτεκτονικής αλλά και των τεχνικών και των υπόλοιπων μέσων που χρησιμοποιεί – των δανεισμένων από τις τέχνες – και των αποτελεσμάτων τους. Με αυτήν την προσπάθεια για την ένταξη αρχιτεκτονικών έργων σε ένα αρχικά τοπικό, δίκτυο ανάδειξης, αξιοποίησης και διατήρησης τους, τα κριτήρια μας πολλαπλασιάζονται και προστίθενται και άλλα εκτός από όλα όσα αναφέρουμε παραπάνω, ακόμα και για τα μεμονωμένα έργα και κατασκευές, λόγω του πλήθους τους, της ομαδοποίησης και της εσωτερικής [μορφολογικής, συνθετικής] ομοιότητας τους που επηρεάζει όχι μόνο τα αρχιτεκτονικά σύνολα αλλά και την πόλη στο σύνολο της. Αναρωτιόμαστε ακόμα αν η νέα γενιά Αρχιτεκτόνων και οι μεθοδολογίες που ακολουθεί, οι δυνατότητες που δίνει ένα ανοιχτό επάγγελμα αλλά ακόμα και αν η ίδια η πειθαρχία του μηχανικού πλαισιώνει την πόλη προς όφελος μιας διαφορετικής, μιας νέας προοπτικής, αν επιβεβαιώνεται η αλληλεξάρτηση των παραπάνω και αν αυτό γίνεται ορατό στην κατασκευή ή στον δημόσιο χώρο αλλά και σε μια χωρίς διακρίσεις επιβεβαίωση και επιβίωση των διαφορετικών συνθετικών μερών στο αρχιτεκτονικό έργο και στη πόλη. Μια εικόνα για το πώς εξελίχθηκε η ιστορική πόλη των Χανίων – έξω από τα τείχη, μας την δίνει η κάθε φορά απόσταση με την οποία είναι κτισμένες οι διατηρητέες σήμερα νεοκλασικές κατοικίες, έτσι που δίνουν την εντύπωση πως είχε γίνει κάποια πρόβλεψη για να κτιστούν πολύ περισσότερες, σαν να ήταν η περιοχή κήπος που κάποια από τα φυτά του είτε ξεριζώθηκαν είτε δεν φυτεύτηκαν ακόμη. Δημιουργείται η εντύπωση στον επισκέπτη, σε αυτόν που παρατηρεί, πως αυτές οι νέες και υποθετικά μόνο απούσες κατασκευές μπορεί κάποια στιγμή να ανταλλάξουν θέσεις με τις ορατές, δίνοντας στα ορατά, στα απτά σπίτια την ευκαιρία για μια ανάπαυλα “ανυπαρξίας”. [δανεισμένο από κάποιο από τα διηγήματα του Thomas Ligotti στην συλλογή Εργοστάσιο Εφιαλτών των εκδόσεων οξ υ 1999]. Μένουν να απαντηθούν μια σειρά από ερωτήματα όπως για παράδειγμα για το αν είναι η Αρχιτεκτονική - σαν σχεδιασμός αλλά και σαν κατασκευή όπως συχνά επαναλαμβάνεται, συλλογική και αντικειμενική ή αν λογίζεται διαφορετικά σαν μια υποκειμενική – ατομική πράξη, στον βαθμό που σε κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις εξαρτάται από την τέχνη, ενώ δεν πρέπει να λείπουν οι αναφορές στην οικοδομική με την έννοια των παραδοσιακών, τοπικών σε μεγάλο βαθμό παλιότερα, κατασκευαστικών τεχνικών και της αντίστοιχης τεχνολογίας που αναπτύχθηκε με τον καιρό, σαν έκφραση της πολιτιστικής παραγωγής. Χανιά 21/05/08 http://kakatsak.blogspot.com/ Νι. Κα. Αρχιτέκτονας – Μηχανικός kakatsak@gmail.com

http://pyxida.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=2509