...φιλοξενει προσωπικες σκεψεις για την επικαιροτητα και την κοινωνια, τους τοπους της καθημερινοτητας, την πολη, την τεχνη και την αρχιτεκτονικη....

Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2008

σαν να κάνεις ποδήλατο πολύ καιρό στους ίδιους δρόμους......

λοιπόν.... ... είναι σαν να κάνεις ποδήλατο πολύ καιρό στους ίδιους δρόμους….

θα μπορούσατε να φανταστείτε τον λόφο της Ακρόπολης χωρίς το παραλληλόγραμμο του ναού του Παρθενώνα στην σημερινή του θέση;

αν όχι δεν υποθέτετε για το πλήθος τον προβλημάτων αλλά και τις αντίστοιχες λύσεις τους, που αποκρούει το μνημείο εδώ και χρόνια ….έπειτα από την απελευθέρωση της Ελλάδας…
πιο πριν το μνημείο λεηλατήθηκε από εισβολείς, από τους ντόπιους και πουλήθηκε, έγινε θέατρο μαχών – κατοικήθηκε, ανατινάχθηκε και φιλοξένησε σχεδόν κάθε είδους χρήση, μεταξύ αυτών και αυτή χριστιανικού ναού…..
είναι βέβαια γνωστή η πρόταση κάποιου από τους δημιουργούς του αρχικού πολεοδομικού σχεδίου της Πρωτεύουσας (Schinkel 1834) για τοποθέτηση στον λόφο της Ακρόπολης του παλατιού του Όθωνα και τα πανέμορφα σχέδια με τους φοίνικες να περιβάλουν το μίγμα από ερείπια και νεοκλασικά κτήρια, και αγάλματα με αρχαία θεματολογία σε μια προσπάθεια – στην συγκεκριμένη περίπτωση – ενός μάλλον άκρατου μιμητισμού μιας εποχής που δεν ξέρουμε αν υπήρξε……
ακόμα και στα δύσκολα χρόνια της 7ετίας ….έτσι λένε οι φήμες ….έγιναν κάποιες σκέψεις για ένα υπερμεγέθη καθεδρικό χριστιανικό ναό στην περιοχή……….αν όχι στο χώρο που βρίσκεται σήμερα το νέο Μουσείο... σαν η ανάγκη ενός ναού - και πόσο μάλλον καθεδρικού – μικρή ίσως στις μέρες μας, να ψάχνει απάντηση σε ένα μεγάλεπήβολο έργο από το οποίο όμως λείπει η πίστη.....
οι γενικές αρχές που διέπουν τα σημερινά έργα αποκατάστασης του Παρθενώνα, είναι η αντικατάσταση των φθαρμένων τμημάτων της δομής του με νέα τμήματα, επίσης από Πεντελικό Μάρμαρο και φυσικά η απομάκρυνση όλων των μεταλλικών κυρίως συνδέσμων που είχαν τοποθετηθεί σε παλιότερες φάσεις….
οι εργασίες αυτές συχνά μοιάζουν με το να λύνεις ένα δύσκολο και τεράστιο πάζλ – ή με το παιχνίδι με τα τουβλάκια της Λέγκο που σε πρόσφατη διαφημιστική καμπάνια της είχε χρησιμοποιήσει σαν θέμα της, τι άλλο από τον Παρθενώνα….. άσε ….άπειρα τα τουβλάκια….. στον περιβάλλοντα χώρο της Ακρόπολης, στον λόφο του Φιλοπάππου και αλλού εκεί γύρω, βρίσκονται τα πλακόστρωτα, η αρχιτεκτονική, του Πικιώνη με τεράστια αισθητική και ιστορική αξία αφού αποτελούν μοναδικό παράδειγμα σε ολόκληρη την Ελλάδα και τον κόσμο.
το αρχιτεκτονικό αυτό έργο – όπως όμως και ο ίδιος ο Παρθενώνας – μπορεί να θεωρηθεί σαν αναπόσπαστο κομμάτι του τοπίου – σαν “συστατικό” του εξαιτίας της θέσης του, της αξίας του, της ιστορίας του ή της “παραμονής” του για αξιοσημείωτα μεγάλο διάστημα στην τοποθεσία ή στην “συνείδηση” της περιοχής.
επιπλέον ο όρος τοποθεσία μπορεί να καλύπτει χαρακτηριστικά τοπία όπως πλαγιές, λόφους, σημεία από όπου υπάρχει θέα αλλά είναι ακόμα αποδεκτός και για αστικές περιοχές αλλά και κτήρια που αξίζουν την προστασία λόγω της αξίας τους ή λόγω της ευνοημένης θέσης τους.
άλλωστε είναι συχνός αυτός ο χαρακτηρισμός αστικών περιοχών με τον όρο “τοποθεσίες” και είναι κοινά αποδεκτό ότι τοποθεσία και τοπίο αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο…. (ο όρος χρησιμοποιείται στην Ελβετία στον ομοσπονδιακό νόμο του 1995 και στο νόμο του καντονιού της Γενεύης της 4ης Ιουνίου του 1976 στο άρθρο 35).

δεν θέλω να γράψω σαν ειδικός, αφού δεν είμαι άλλωστε αλλά ίσως παλιότερες προτάσεις από ανθρώπους και κοινωνικούς φορείς που δραστηριοποιούνται υπέρ της ελεύθερης πρόσβασης στον εκεί χώρο, για μια πορεία διαμαρτυρίας με ποδήλατα πάνω στις χαράξεις και τα σχέδια των πλακόστρωτων, που είναι βέβαια φτιαγμένα για περιπάτους με τα πόδια, να μην ήταν οι καλύτερες. Βέβαια απλές, έστω και καθημερινές επισκέψεις ποδηλατών σε μικρούς αριθμούς μάλλον δεν πρόκειται να βλάψουν τον χώρο. αλλιώς θα πρέπει να απαγορευτούν και τα τακούνια ….οι γόβες!.
στις αντιδράσεις αυτές που προκαλούνται από γελοίες απαγορεύσεις και μάλιστα εκ μέρους ….των αρχαιοφυλάκων που είναι από ότι φαίνεται οι τελευταίοι στην ιεραρχία των συμβασιούχων του ΥΠ.ΠΟ. μπορεί να χρειάζεται προσοχή με το υπουργείο αλλά και άλλους φορείς όπως για παράδειγμα με την Ε.Α.Χ.Α.
αλλά πρέπει να γίνει συνήθεια και η απαίτηση του αυτονόητου….ειδικά όταν μερικοί – αδιευκρίνιστο ποιοι - έχουν υπερεκτιμήσει την εξουσία που έχουν, που τους δίνει το καθήκον και η επαγγελματική τους ιδιότητα.
πάντως οι προθέσεις των επίσημων φορέων δεν είναι πάντα κακές!
ούτως ή άλλως, στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις – σε αυτήν την διεκδικητική προσπάθεια δηλαδή, υπουργεία και οργανισμοί μπορεί να έχουν αποδειχθεί κάτι παραπάνω από χρήσιμοι σύμμαχοι….
και στην περίπτωση των μνημείων στο κέντρο της Αθήνας τα έργα που έχουν ήδη γίνει έχουν μεγάλη σημασία….
αν ήταν μια παρέμβαση που θεωρούνταν απαράδεκτη, όπως πληροφορήθηκα τουλάχιστον ένα χρόνο πριν από τις διαδικτυακές μου δραστηριότητες, ήταν η προσθήκη μιας σιδερένιας σκάλας δίπλα στα πέτρινα σκαλάκια της Πνύκας…
σαν προχειρότητα για τις ανάγκες που προέκυψαν στους Ολυμπιακούς που τελικά έμεινε για πολύ καιρό εκεί……
ειδική αναφορά πρέπει να γίνει και σε πολλές περιπτώσεις που ελεύθεροι χώροι μέσα ή γύρω από μνημειακά σύνολα λειτουργούν σαν τεράστιοι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων μέσα σε μια γενική συνωμοτική ανέχεια και συμφωνία…..

αρκετά όμως με την Ακρόπολη, ήταν απλά μια δικαιολογία, απλά για να τηρήσω παλιότερη υπόσχεση μου για μια ….μεταμεσονύχτια βόλτα στην γειτονιά ….ας συνεχίσουμε αλλού αυτήν την βόλτα…..
….αφού τέτοιες φάσεις τα περισσότερα ελληνικά μνημεία έχουν περάσει πολλές…. ανάλογες σε αριθμό με τις αλλαγές και τις εξελίξεις, στην θεωρία των αποκαταστάσεων και την τεχνολογία που χρησιμοποιείται στα έργα….
….σε αυτές τις φάσεις και στις ενέργειες, στις αποφάσεις που παίρνονται για την διατήρηση και την ανάπλαση των μνημείων δεν παραλείπεται η ….εμφάνιση και συνεπώς η αποτύπωση μέσα στον χρόνο και μέσα στον κατά συνέπεια κατασκευασμένο …χώρο διάφορων πολιτικών και φυσικά οικονομικών “διαστάσεων”…
με την χρήση και τα χρόνια οι χώροι και τα υλικά αποκτούν μια υπόσταση διαφορετική, τα ερείπια ταιριάζουν στην αισθητική πολλών… και ο καλύτερος τρόπος να τα σώζεις είναι με μεθόδους ίδιες με αυτές που πρώτο-φτιάχτηκαν, δεν είναι όμως τόσο απλό να γυρνάμε προς τα πίσω…
...με το κόστος τέτοιων εγχειρημάτων αποδεδειγμένα απαγορευτικό είναι προτιμότερο οι συναλλαγές που κινούνται γύρω από αυτήν την ανάγκη διατήρησης των μνημείων να προσδιορίζονται μέσω ενός πολιτικού και οικονομικού συστήματος που να ελέγχει αυτές τις κατά τα άλλα κρατικές συναλλαγές έτσι ώστε να αποτελούν ταυτόχρονα και πηγή ενίσχυσης προσωπικών επιλογών και σκοπιμοτήτων.
ακόμα χειρότερα το σύστημα αυτό θα αυτοτροφοδοτείται όχι μόνο με την επιλεκτική διαλογή των μελών του αλλά κυρίως με την προϋπόθεση της ένταξης σε αυτό και ιδιωτικών συμφερόντων και την παραχώρηση σε αυτά μέρους των έργων ή μελλοντικά της εκμετάλλευσης ακόμα και της ουσιαστικής κυριότητας των χώρων.
…..μπροστά στον τρόμο που προκαλεί η Ελλαδίτσα μέχρι πρόσφατα γεμάτη Αρχαιολογικούς χώρους και με ξεκάθαρη έως το 2004, μια προοπτική, μια προδιάθεση για ένα μέλλον με μεγάλο αριθμό από Αρχαιολογικά Πάρκα είναι δυνατόν να μην προχωρήσεις σε ένα τεράστιο αριθμό αποχαρακτηρισμών; Πως αλλιώς θα γίνουν τόσο εύκολα πραγματικότητα …οι συνθήκες που θα επιτρέπουν την διαπλοκή όπως αυτή περιγράφεται παραπάνω……και η πίτα φαγωμένη …και ο σκύλος χορτάτος… μια απροκάλυπτη πολιτική..... ....αυτή του 100% εφικτού....

ναι δεν είναι για γέλια να ανεβαίνεις στην Πνύκα…. …ειδικά όταν κρίνεσαι για τις μέχρι τώρα σκέψεις σου…. ….και μάλλον δεν δικαιολογούνται εδώ τέτοιες υποθέσεις….

Αρχειοθήκη ιστολογίου