Δελφοι 2 η συνέχεια....

1. Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Δελφών;
2. Χρονολογίες Ανασκαφών;
3. Υπάρχει διαθέσιμη ή όχι Αποτύπωση;
4. Στοιχεία Επισκεψιμότητας Αρχαιολογικού Χώρου…

η ασφυξία που χαρακτηρίζει την σημερινή καθημερινότητα των οικισμών και των πόλεων και τα προβλήματα ισοπέδωσης της φυσιογνωμίας του άστεως και του τοπίου είναι φαινόμενα που θα ενταθούν αν δεν ακολουθηθεί μια διαφορετική πολεοδομική πολιτική.

τονίζουμε ότι οι Δελφοί αποτελούν οικισμό που ιδρύθηκε μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση και καταστροφή του προϋπάρχοντος πυρήνα (Καστρί;) λόγο των ανασκαφών. είναι τέτοια όμως η βαρύτητα του μνημείου που αποκαλύφθηκε για τον τόπο και για την αυριανή Ελλάδα που δεν επιτρέπεται ούτε η έλλειψη μνήμης ούτε και η έλλειψη συνέχειας.
για να περιηγηθεί ο επισκέπτης διεξοδικά τον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών έχει υπολογιστεί ότι απαιτουνται τουλάχιστον 14 ώρες.
θαυμάζει ενδιαφέροντα ευρήματα, ένα από τα καλύτερα διατηρημένα στάδια των ρωμαϊκών χρόνων όπου ετελούντο αγώνες, το θέατρο όπου την δεκαετία του ‘30 οι Άγγελος και Εύα Σικελιανού οργάνωσαν τις πρώτες παραστάσεις αρχαίου δράματος, τα ερείπια του ναού του Απόλλωνα, τα ίχνη της Ιεράς Οδού και τους ”θησαυρούς” των διαφόρων πόλεων.
η παρουσία του Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών έχει ως κύριο στόχο την αναβίωση και την καθιέρωση των Δελφών ως ευρωπαϊκού και παγκοσμίου πνευματικού κέντρου - το σπίτι του Α. Σικελιανού, το οποίο έχει μετατραπεί σε Μουσείο Δελφικών Εορτών και παράρτημα της Σχολής των Καλών Τεχνών.
οι επεμβάσεις στους δρόμους και τον δημόσιο χώρο στον Δήμο των Δελφών και τα έργα που έχουν γίνει με στόχο την αναβάθμιση των συνθηκών της κυκλοφορίας αυτοκινήτων και πεζών και την βελτίωση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων αλλά και την απορρόφηση της τουριστικής κίνησης εμφανίζονται να έχουν ολοκληρώσει το πρώτο βήμα και να έχουν ορίσει το τι πρέπει να γίνει…
[οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει και μπορούν να αποτελέσουν φορείς διαχείρισης και εκτέλεσης προγραμμάτων ανάπλασης ειδικά εφόσον προχωρήσουν στην οργάνωση ειδικευμένης υπηρεσίας και στελέχωση από εξειδικευμένο προσωπικό, αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, τοπογράφους, σχεδιαστές και διοικητικούς υπαλλήλους και γίνει και η απαραίτητη μεταφορά των πόρων για την εκτέλεση έργων] (άρθρα 8 και 16 του νόμου 1416/84).
Η πολιτιστική μας κληρονομιά εξακολουθεί να έχει και την ιδιότητα του οικονομικού αγαθού, [4], η λέξη κληρονομιά εμπεριέχει και την έννοια της οικονομικής αξίας και το στοιχείο αυτό αντανακλά τη σημασία της πολιτιστικής διάστασης στην ανάπτυξη και εξέλιξη του σύγχρονου τουρισμού, παράγοντα εξόχως σημαντικού της οικονομικής πραγματικότητας της χώρας εδώ και παραπάνω από μισό αιώνα. Οι Δελφοί αναδεικνύονταν σαν ένας από τους πρωταγωνιστές της τουριστικής δραστηριότητας(;) και το σημερινό ενδιαφέρον μπορεί μόνο να συνδέεται με την αύξηση του αριθμού των επισκεπτών στο σύγχρονο μουσείο – αρχιτεκτονικό ενέργημα ή προτσές – και στην ενίσχυση των τάσεων για εξερεύνηση και επαφή με την ιδιαίτερη ιστορική κληρονομιά και τα εμφανή της ίχνη (…που επαληθεύεται έτσι σαν τουριστικός πόρος , σαν ένα πλεονέκτημα για την ανάπτυξη… )
έτσι λοιπόν οι Δελφοί και η ευρύτερη περιοχή τους μπορούν να εξελίξουν ένα αρμονικά συνδεδεμένο πλαίσιο ιδιαίτερων κοιτασμάτων, νέων σύγχρονων αρχιτεκτονικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων, των προϋπαρχόντων αρχαιολογικών και πολιτιστικών πόρων και του φυσικού περιβάλλοντος σαν αναπόσπαστο χαρακτηριστικό τους, σε μία συνύπαρξη, η οποία μπορεί να προσφέρει πολυποίκιλες υπηρεσίες με έμφαση στον τουρισμό, μια που το καταναλωτικό κοινό έχει (1990 - 2000) απορρίψει τον μαζικό τουρισμό σε θέρετρα και μεγάλες ξενοδοχειακές,αυτόνομες μονάδες και προτιμά πιο εναλλακτικές λύσεις και προορισμούς μέσα στα πλαίσια της οικονομικής τους διάστασης, αλλά και της εκπαιδευτικής, μορφωτικής και πολιτισμικής.
στους Δελφούς ο αρχαιολογικός χώρος απλώνεται αμφιθεατρικά παρουσιάζοντας όμως στις διάφορετικές θέσεις του υψομετρικές διαφορές που ξεκινούν από τις λίγες δεκάδες φτάνοντας σε μια εκατοντάδα μέτρων, τέμνεται εσωτερικά από ένα όριο - ένα άξονα που αποτελεί μοναδική πρόσβαση και οδηγεί περιβαλλόμενος από ψηλούς απόκρημνους βράχους.
η σημερινή (2003) κατάσταση είναι το αντίθετο των προσδοκιών των τοπικών φορέων και της επαλήθευσης δυσμενών επιπτώσεων και κυκλοφοριακού φορτίου - την χρήση του για την στάθμευση και την εκτόνωση των επισκεπτών, την ρύπανση και την αισθητική υποβάθμιση, την κερδοσκοπία και τελικά την εγκατάλειψη της ιστορικότητας που τον πλαισιώνε. Τα όρια μιας περιοχής όπως ο δρόμος που χωρίζει τον Αρχαιολογικό χώρο των Δελφών και οδηγεί στο κέντρο της πόλης, μπορεί να διευρυνθούν, ειδικά όταν ο περιβάλλων φυσικός χώρος θεωρείται ιδιαίτερου κάλους και αναπόσπαστο στοιχείο του μνημείου, με την τόσο μεγάλη ιστορική αξία. [5].
πρέπει να γίνει δυνατόν ένα πλαίσιο – μια συμφωνία και εφαρμογή ενός προγράμματος εξειδικευμένης και οργανωμένης αντιμετώπισης των προβλημάτων στα πρότυπα μιας «ελαστικής» και ρευστής σχέσης με το κέντρο του οικισμού .
αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι η ανάγκη της ένταξης και προέκτασης των προτεινόμενων επεμβάσεων στην σημερινή πραγματικότητα ενός μικρού δήμου.
οι τυχόν πεζοδρόμησεις και ο έλεγχος της ροής και της στάθμευσης των τροχοφόρων κάθε είδους αποτελεί για την κλίμακα και την εξέλιξη των Δελφών μια σημαντική επέμβαση, αλλά η εισαγωγή και η επιβολή τους δεν πρέπει, για τους Δελφούς να σταματήσει εδώ αλλά να προχωρήσει στην ένταξη λειτουργικών και τεχνολογικών καινοτομιών μέσα από σενάρια και εφαρμογές τόσο προωθημένα που κάποιοι θα τα χαρακτήριζαν σενάρια φαντασίας και παραμυθιού - η μελέτη πρέπει να βασίζεται σε ανάλογες εμπειρίες αλλά και στην εμπειρία των ανθρώπων που ζουν στον τόπο: (δεν είναι τυχαία η μάλλον ευτυχής σύμπτωση που θέλει μνημεία του αρχαιολογικού χώρου των Δελφών στο εξώφυλλο τόσο της ελληνικής όσο και παλιότερων εκδόσεων του έργου genious loci και οι αναφορές σε αυτό για την κατοίκηση του τόπου)....διαδρομές, πρόσφατες και παλιότερες μνήμες, πρότυπα χρήσης, όλα αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της πόλης και συνθέτουν μαζί με τα φυσικά στοιχεία το περιβάλλον για την ένταξη μιας νέας διαμόρφωσης που τόσο για τον επισκέπτη όσο και για τον κάτοικο να γνωρίσουν και να εκμεταλλευτούν, να καταναλώσουν όλες τις περιοχές - όλη την αρχιτεκτονική - και να περιηγηθεί στους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους.
με την χρήση σχεδιαστικών αρχών, τεχνολογιών και υλικών, μη συμβατικών, όπως φυσικοί κυβόλιθοι, πλάκες πορφυρίτη, ακατέργαστος γρανίτης για τα κράσπεδα, που να εντάσσονται στην προσπάθεια τόσο της αισθητικής αναβάθμισης όσο και με την εφαρμογή αρχών περιβαλλοντικού σχεδιασμού.

Οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν συγκεντρώνονται παρακάτω:
1. η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων .
2. η ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων συναφών με τον χαρακτήρα της πόλης.
3. η αναγνώριση των δικαιωμάτων των πολιτών στην πόλη και την μνήμη της, στην κάθε φύσης κληρονομιά
4. η αναβάθμιση της εικόνας και αισθητικής του αστικού τοπίου.
5. να δοθεί έμφαση στη διατήρηση των αισθητικών και ποιοτικών στοιχείων του περιβάλλοντος [3 ]
6. η ανάδειξη, προβολή και ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων στο μέτρο του εφικτού και ένταξή τους στο λειτουργικό ιστό της πόλης.
7. η ένταξη στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο και υλοποίηση φορέα διαχείρισης των απαιτούμενων έργων ανάπλασης.
8. η υλοποίηση κυκλοφοριακού και συγκοινωνιακού σύγχρονου δικτύου, σε εθνικό επίπεδο, στοιχείου απαραίτητου τόσο για τη λειτουργικότητα της περιοχής όσο και για την προστασία της.
9. δημιουργία φορέα παρακολούθησης του έργου και των συνθηκών λειτουργίας του μετά την αποπεράτωση του



Βιβλιογραφία

1. Ρ.Μ., Π.Α.Π., Ι.Σ. Η ανάκτηση της φυσιογνωμίας της Αθήνας και η περιβαλλοντική της αναβάθμιση, «Ύλη και Κτίριο» Τεύχος 45 σελ. 36-48, Θεσσαλονίκη 1999.
2. Α.Α., Δυναμικές και σχεδιασμός κέντρων στην πόλη των επόμενων δεκαετιών – προς συγκεντρωτικά ή αποκεντρωτικά σχήματα; Περιοδικό αειχώρος 1(1) σελ. 6-29
3. Ι.Σ. Η φυσιογνωμία της ελληνικής πόλης, Ε.Μ.Π – ΥΠΕΧΩΔΕ, Αθήνα 2000
4. G.M., Centri storici,Bonsignori Roma 1993.
5. R.P., Centro storico e centro antico Napoli 1965.
6. Η εισήγηση της κυρίας Ρ. Κ. (Αρχιτέκτονας-Πολεοδόμος) με θέμα «Κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις επεμβάσεις προστασίας» στο Συνέδριο του ΤΕΕ-ΤΑΚ στο Ηράκλειο Κρήτης (28/02-01/03/2003)
7. Ερευνητικό Πρόγραμμα Ε.Μ.Π. Υπεύθυνη κ.Σ. Α.. «Συμβολή προγραμμάτων αστικού τουρισμού στην ανάπτυξη – ανάπλαση ιστορικών κέντρων».
8. Α.Γ. Λεκτορας Ο Ανταγωνισμός των Ευρωπαικών πόλεων και οι νέες «χρήσεις» του αστικού σχεδιασμού
9. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΑΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Περίπτωση της Αθήνας Π. Α. Π.- Α. Π. Αρχιτέκτων – Μηχανικός