Δευτέρα 29 Μαρτίου 2010
Οσοι Υπηρέτησαν Καταλαβαν: από τα αρχικά των Ο.Υ.Κ. ή κάποιας παρόμοιας μονάδας όπως αυτής του Λιμενικού Σώματος! τι υποννοούν όμως με τα μισαλλόδοξα συνθήματα που κραύγαζαν την Πέμπτη, ενώ παρήλαυναν στην Πανεπιστημίου; «Έλληνας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι ποτέ, το αίμα σου θα χύσουμε, γουρούνι Αλβανέ», «Τους λένε Σκοπιανούς, τους λένε Αλβανούς, τα ρούχα μου θα ράψω με δέρματα απ' αυτούς», «Θα γίνει μακελειό, μετά θα εκδικηθώ, όταν θα προσκυνήσετε σημαία και σταυρό», όπως μπορεί να δει κανείς στο βίντεο-ντοκουμέντο που δημοσιεύει την Παρασκευή η εφημερίδα «Ελευθεροτυπία».
Σάββατο 27 Μαρτίου 2010
τρεις φορες ο γύρος του κόσμου
....ο κ. Παπανδρέου έκανε τρεις φορες τον γύρο του κόσμου ...για να φωτογραφηθεί με τους ηγέτες των χωρών που δάνεισαν ....τον Καποδίστρια... (...ή που μας δάνεισαν τον Οθωνα...)
φαίνεται πως οι ρίζες των Παπανδρέου κρατάνε από τον Παλαίων Πατρών... Γερμανό....
τον Αγ.Γερμανό;
....οι Lloyds του Λονδίνου πριν χρεοκοπήσουν σε ένα - δυο χρόνια θα μας ζητήσουν εκείνα τα παλιά ...δανεικά ....σε λίρες! ....ή άλλα τιμαλφή!!....
τέτοιο δάνειο δεν πήρε κανείς άλλος.... ούτε ο Τρικούπης (;)- ούτε ο Βενιζέλος(;).... μας βλέπω σε λίγο καιρό να μπαινοβγαίνουμε σε πόλεμο...
φαίνεται πως οι ρίζες των Παπανδρέου κρατάνε από τον Παλαίων Πατρών... Γερμανό....
τον Αγ.Γερμανό;
....οι Lloyds του Λονδίνου πριν χρεοκοπήσουν σε ένα - δυο χρόνια θα μας ζητήσουν εκείνα τα παλιά ...δανεικά ....σε λίρες! ....ή άλλα τιμαλφή!!....
τέτοιο δάνειο δεν πήρε κανείς άλλος.... ούτε ο Τρικούπης (;)- ούτε ο Βενιζέλος(;).... μας βλέπω σε λίγο καιρό να μπαινοβγαίνουμε σε πόλεμο...
Αγαπητοί Βουλευτές της Επιτροπής..... ....
Το ΤΕΕ επιμένει .....εξωλογιστικά.....
Αθήνα, 26/03/2010
Αριθ. Πρωτ.: 8065
Προς:
Τον Πρόεδρο
και τα Μέλη της Διαρκούς Επιτροπής
Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριοι Βουλευτές,
Σχετικά με το σχέδιο νόμου «Αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης και αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής» που κατατέθηκε στη Βουλή, το ΤΕΕ δημοσιοποιεί τις θέσεις του. Για όσα προβλέπονται σε αυτό οι μηχανικοί μισθωτοί, δημόσιοι υπάλληλοι, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, έχουν επανειλημμένα συμμετάσχει σε απεργιακές κινητοποιήσεις, μετά από πρόσκληση του ΤΕΕ και των εργασιακών τους συλλόγων. Οι ρυθμίσεις του κρίθηκε ότι είναι μείζονος σημασίας για τη συνολικότερη άσκηση του επαγγέλματος του μηχανικού.
Σε αυτό το υπόμνημα αναφερόμαστε ειδικότερα στη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 7 του νομοσχεδίου, η οποία ουσιαστικά καταργεί την παρ. 5 του άρθρου 49 του Ν.2238/1994, η οποία και ενσωματώθηκε στις σχετικές διατάξεις που διέπουν τη φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών. Από μόνη της η κατάργηση του ισχύοντος φορολογικού συστήματος των μηχανικών καθιστά τον τίτλο του σχεδίου νόμου απολύτως ανακριβή.
Η χρονική αναντιστοιχία εσόδων – δαπανών μηχανικών η αφετηρία σύνταξης της διάταξης της παρ. 5 του άρθρου 49 του Ν.2238/1994.
Η παροχή υπηρεσιών Μηχανικού για κάθε συγκεκριμένο έργο, κατά κανόνα καλύπτει περισσότερες της μιας διαχειριστικές περιόδους. Στη διάρκεια, ο Μηχανικός δαπανά χωρίς να πραγματοποιεί έσοδα, τα οποία λαμβάνουν χώρα σε κάποια από τις επόμενες διαχειριστικές περιόδους, κατά την παράδοση και με την προϋπόθεση παραλαβής του έργου, οπότε και προσδιορίζεται το ύψος της αμοιβής από το ΤΕΕ, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Κατά συνέπεια υφίσταται αναντιστοιχία δαπανών και εσόδων, δηλαδή πραγματοποιούνται δαπάνες χωρίς έσοδα και έσοδα χωρίς δαπάνες.
Τα στοιχεία τα οποία τηρούνται σε καθημερινή βάση από το ΤΕΕ αποδεικνύουν την ακρίβεια των παραπάνω αναφερομένων και έχουν τεθεί στη διάθεση του Υπουργείου Οικονομικών. Για παράδειγμα, το 2009 έχουν εισοδήματα το 53% αυτών που έχουν δηλώσει σχετικές εργασίες το χρονικό διάστημα από το 2007 έως το 2009 και αφορούν τον ιδιωτικό τομέα. Η αναντιστοιχία χρόνου καταβολής δαπανών προς χρόνο είσπραξης αμοιβών στο δημόσιο τομέα είναι μεγαλύτερη.
Η διάταξη που καταργείται (παρ. 5 άρθρου 49):
Σύμφωνα με το Ν.Δ.2726/1953, η αμοιβή των Μηχανικών είναι διατιμημένη και υπολογίζεται κατά το νόμο από το ΤΕΕ ή από άλλη Δημόσια Αρχή. Εκ τούτου προκύπτει ότι στον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των Μηχανικών, υπάρχει ο αναμφισβήτητος παράγων που είναι το ύψος της ακαθάριστης νόμιμης αμοιβής, η οποία είναι εκ των προτέρων δεδομένη και διασφαλισμένη. Η θέσπιση ειδικών για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των Μηχανικών διατάξεων υπήρξε καρπός μελετών από το Δημόσιο, μακρών και επίπονων.
Με το άρθρο 46 του Ν.Δ.3323/1955, όπως τούτο αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 του Ν.1828/1989 και ισχύει μετά την κωδικοποίησή του με το άρθρο 49 παρ. 5 του Ν.2238/1994, το καθαρό εισόδημα των αρχιτεκτόνων και μηχανικών από τη σύνταξη μελετών και σχεδίων οικοδομών και λοιπών τεχνικών έργων, την επίβλεψη της εκτέλεσής τους, την διεύθυνση εκτέλεσης, καθώς και διενέργεια πραγματογνωμοσυνών και διαιτησιών σχετικών με τα έργα αυτά, ανευρίσκεται με την εφαρμογή των εκεί καθοριζομένων συντελεστών, στις ακαθάριστες νόμιμες αμοιβές τους. Δηλαδή οι δαπάνες τους με τη χρήση των συντελεστών επιμερίζονται χρονικά σε αντιστοιχία με τα έσοδα.
Πιθανή δυσαρμονία μεταξύ των δαπανών που προκύπτουν από αυτόν τον επιμερισμό και των πραγματικών δαπανών οδηγεί σε μεγάλη προσαύξηση – ποινή των καθαρών εσόδων.
Το σύστημα παρέμεινε λογιστικό, οι μηχανικοί τηρούν βιβλία εσόδων – εξόδων, τα καθαρά τους κέρδη φορολογούνται με τους ίδιους συντελεστές που φορολογούνται όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Οι μοναδικοί συντελεστές έχουν προκύψει με βάση την κοινή εμπειρία και πρακτική, όπως αυτή προσδιορίσθηκε από τον υπηρεσιακό μηχανισμό του Υπουργείο Οικονομικών. Ήδη έχει υπάρξει μια σημαντική αναθεώρησή τους. Η πείρα που έχει αποκτηθεί από τη μακρόχρονη εφαρμογή τους είναι οδηγός για μια ενδεχόμενη αναθεώρηση και παραπέρα εξειδίκευσή τους, ειδικότερα ως προς το σκέλος του αποκλεισμού ύπαρξης δυσαρμονίας μεταξύ επιμεριζόμενων και πραγματικών δαπανών σε μια διαχειριστική περίοδο. Σχετική πρόταση κατάθεσε από την πρώτη στιγμή το ΤΕΕ.
Τα μεγάλα οφέλη που προέκυψαν από τη συγκεκριμένη ρύθμιση:
Το κράτος αύξησε κατακόρυφα τα έσοδά του από τη φορολόγηση των μηχανικών, κατά τρόπο άμεσο, ασφαλή, συνολικό και ανέξοδο και στο μεγάλο τους ποσοστό στη πηγή τους.
Οι σχέσεις μηχανικών και κράτους προσδιορίσθηκαν βάση απλών, σαφών και μη επιδεχομένων πολλαπλές ερμηνείες, κανόνων. Αυτό είχε σαν συνέπεια τη δημιουργία ισχυρής φορολογικής συνείδησης σε έναν κατεξοχήν παραγωγικό κλάδο της οικονομίας. Απόδειξη είναι ότι ο μέσος όρος των δηλούμενων ακαθάριστων εισοδημάτων από τους μηχανικούς ήταν το 2009, χρονιά όπου η μέση αμοιβή μειώθηκε κατά 22% έναντι αυτής του 2008, πάνω από 30% των ελαχίστων υποχρεωτικών.
Ουδείς μηχανικός, παρά τον εντονότατο ανταγωνισμό στον οποίο μαθηματικά οδηγεί το γεγονός ότι στην Ελλάδα ο αριθμός τους είναι σε αναλογία κατοίκων τριπλάσιος του μέσου όρου των χωρών της Ε.Ε., δήλωσε αμοιβές κάτω των επιτρεπομένων ορίων. Αντίθετα πριν υπάρξει η σχετική ρύθμιση το γεγονός αυτό ήταν το σύνηθες. Αποτελούσε δε σημείο τριβής και έντονων αντιπαραθέσεων με τις φορολογικές αρχές, με κατά κανόνα θύμα τα Βιβλία των μηχανικών, τα δεδομένα των οποίων δεν αναγνωρίζονταν.
Επειδή υπήρξε η συγκεκριμένη ρύθμιση, ως συνέπειά της και με συναίνεση του ΤΕΕ διατυπώθηκε η εξαίρεση της παρ. 2 του άρθρου 15 του Ν.1642/1986: «οι διατάξεις των περιπτώσεων α’ και β’ της παραγράφου αυτής δεν ισχύουν για τις χορηγούμενες εκπτώσεις και τη μερική επιστροφή τιμήματος σε περίπτωση παροχής υπηρεσιών από τα πρόσωπα της παραγράφου 5 του άρθρου 49 του Ν.2238/1994». Είναι προφανές ότι με την παρ. 1 του άρθρου 7 του νομοσχεδίου δεν καταργείται και τύποις η παρ. 5 του άρθρου 49, μόνο και μόνο για να μην καταργηθεί η συγκεκριμένη διάταξη. Με νομοθετικά τρικ δεν πρόκειται να αντιμετωπισθεί η πολύ σκληρή πραγματικότητα που δημιουργείται.
Ψευδή μηνύματα αντί ειλικρινούς διαβούλευσης. Επικίνδυνοι ερασιτεχνισμοί.
Αυτήν την περίοδο, την περίοδο της κρίσης και της λήψης των πιο σκληρών μέτρων ενάντια σε κατακτημένα δικαιώματα όλων των εργαζομένων, ελάχιστο και αναγκαίο είναι να διατυπωθεί ένα πειστικό αναπτυξιακό πρόγραμμα δεκαετίας, να υπάρχει ειλικρίνεια και αληθής διάλογος.
Το Υπουργείο Οικονομικών για τέσσερις μήνες πέρασε ψευδή μηνύματα όσον αφορά τον τρόπο φορολόγησης των μηχανικών, ισχυριζόμενο ότι δεν έχουν λογιστικό σύστημα φορολόγησης και κατατάσσοντάς τους με επαγγελματίες (οδηγούς ταξί, οδηγούς φορτηγών, πράκτορες ΟΠΑΠ, λιανοπωλητές λαϊκών αγορών), οι οποίοι έχουν τελείως διαφορετικό φορολογικό καθεστώς. Είναι πρωτίστως στο Υπουργείο γνωστό ότι οι μηχανικοί αποτελούν ειδική κατηγορία ελευθερίου επαγγέλματος, με σαφή ομοιογένεια, το οποίο τους διαφοροποιεί από τα λοιπά ελευθέρια επαγγέλματα. Συνέπεια αυτού ήταν στο πρώτο διάστημα να χαρακτηρίζονται από τα ΜΜΕ οι μηχανικοί ως φοροφυγάδες, πράγμα που σε μεγάλο μέρος ανασκευάσθηκε μετά την παράθεση στοιχείων από το ΤΕΕ. Παρέμεινε όμως ως αναφορά ότι οι μηχανικοί δεν έχουν λογιστικό σύστημα φορολόγησης.
Στην κεντρική επιτροπή αναθεώρησης του φορολογικού συστήματος όπως και στις ομάδες εργασίας που σύστησε το Υπουργείο η διαβούλευση ακυρώθηκε ως έννοια. Κατατέθηκαν οι θέσεις των φορέων, υπήρξαν ολιγόλεπτοι μονόλογοι από τους εκπροσώπους τους. Ουδέποτε αντικρούστηκαν επί της ουσίας από την πολιτική και υπερεσιακή ηγεσία του Υπουργείου. Όμως το φορολογικό είναι ένα δίκαιο που εξελίσσεται ενσωματώνοντας όλες τις διαφορετικότητες που υπάρχουν. Οφείλει να διαμορφώνεται στη βάση κοινών κανόνων, όχι όμως με λογικές απόλυτων γενικεύσεων, χωρίς μελέτη των στοιχείων και των επιπτώσεών τους. Το Υπουργείο Οικονομικών αρνείται να αντιπαραθέσει στα στοιχεία του ΤΕΕ τα στοιχεία που το ίδιο διαθέτει. Και αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με ερασιτεχνικές προσεγγίσεις, αλλά ότι αυτές είναι και επικίνδυνες για την οικονομία της χώρας.
Τα μειονεκτήματα της ανάκλησης της συγκεκριμένης ρύθμισης και από την επαναφορά στο προ δεκαεξαετίας καθεστώς.
Εισερχόμαστε σε ένα καθεστώς μη λογιστικό για τους μηχανικούς. Η φορολόγηση θα γίνεται αποκλειστικά επί εσόδων. Μεγάλο μέρος των δαπανών τους δεν θα υπολογίζεται, θα είναι ως μη γενόμενο γιατί δεν θα αντιστοιχίζεται από έσοδα που πραγματοποιήθηκαν την ίδια περίοδο. Αυτό αντιμετωπίζεται στη Δ’ πηγή για τις ΑΕ και ΕΠΕ, δεν αντιμετωπίζεται στη Ζ’ πηγή για τα φυσικά πρόσωπα, τις ΟΕ και ΕΕ. Δεν μπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι αυτό είναι ένα λογιστικό σύστημα, πολύ περισσότερο ότι είναι ένα δίκαιο σύστημα. Και σε κάθε περίπτωση το ισχύον σύστημα, αν παρεκκλίνει από το να χαρακτηρισθεί αμιγώς λογιστικό, είναι πολύ περισσότερο λογιστικό από αυτό που τώρα νομοθετείται.
Ως προς το σκέλος των δαπανών θα οδηγηθούμε στην εξής στρέβλωση. Τις χρονιές που οι μηχανικοί θα εμφανίζουν έσοδα αλλά δεν θα έχουν έξοδα, θα εξαγοράζουν δελτία παροχής υπηρεσιών. Στις χρονιές που θα έχουν δαπάνες αλλά δεν θα έχουν έσοδα ή θα τις «μεταβιβάζουν – πωλούν» ή θα αδιαφορούν για τη συλλογή τους. Στο παρελθόν δεν ήταν καθόλου σπάνια η υπογραφή μελετών ή η ανάληψη επιβλέψεων από άλλο άτομο ώστε να μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση, με όλες τις φορολογικές, αστικές και ποινικές επιπτώσεις.
Ως προς το σκέλος των εσόδων ποιος θα εγγυάται το πραγματικό τους ύψος, με τι μηχανισμό και σε ποιους χρόνους; Τα τελευταία χρόνια, υπό το σημερινό φορολογικό καθεστώς, το κάνει το ΤΕΕ. Στο καθεστώς πριν το 1994, όμως, ήταν διαρκής η αμφισβήτησή τους από μέρους των εφοριακών ελεγκτών.
Εισερχόμαστε λοιπόν με την κατάργηση της παρ. 5 του άρθρου 49 σε ένα καθεστώς αμφισβήτησης και των εσόδων και των δαπανών, δηλαδή σε συνθήκες που μπορεί να αναπτυχθεί κάθε είδους αισχρή και παράνομη συναλλαγή.
Η διαδικασία καταβολής του φόρου θα κοστίζει σε χρόνο και χρήμα, περισσότερο στους μηχανικούς. Όχι σε όφελος των δημοσίων εσόδων. Αλλά ως συνέπεια των όσων αναφέρθηκαν παραπάνω.
Οι πολίτες θα υποστούν τη συνέπεια της ουσία αποδέσμευσης των μηχανικών από τα ελάχιστα όρια αμοιβών τους. Ο ανταγωνισμός πλέον θα εκδηλωθεί ως άκρατος αθέμιτος επί των αμοιβών των μελετών και θα μετατοπιστεί από τον ανταγωνισμό επί της ποιότητας των μελετών, άρα καλύτερης, ασφαλέστερης και φθηνότερης κατασκευής.
Οι αρνητικές συνέπειες επί των εσόδων του κράτους.
Το κράτος θα υποστεί τη μείωση των εσόδων του. Από τη συνολικότερη μείωση του «τζίρου», αλλά ακόμη και επί του ίδιου «τζίρου», από το ότι στον υπολογισμό τους θα υπάρχουν πλέον διαμεσολαβητές, από την καθυστέρηση είσπραξής τους λόγω αμφισβητήσεων.
Επιπλέον το κράτος θα υποστεί τις συνέπειες από το γεγονός ότι μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα προς τους μηχανικούς ότι δεν υπερασπίζεται το ίδιο τα έσοδά του. Άρα γιατί να μη κάνουν αυτό και οι ίδιοι. Πολύ περισσότερο όταν με τη διατύπωση μιας εμφανιζομένης ως «αθώας» φορολογικής διάταξης μπαίνουν στην πραγματικότητα τα θεμέλια διάλυσης του τρόπου που ασκείται το επάγγελμα, χωρίς μάλιστα να δίνεται καμιά προοπτική.
Το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει αναπτυξιακά κίνητρα, δεν έχει κατεύθυνση άρσης ανισοτήτων, δεν δίνει προοπτικές δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης, μόνης πραγματικής διεξόδου για την αύξηση των εσόδων του. Το ΤΕΕ θα στηρίξει κάθε διάταξη, και υπάρχουν τέτοιες στο νομοσχέδιο, που οδηγεί στο κτύπημα της φοροδιαφυγής, στη φορολόγηση της παραοικονομίας. Αλλά θεωρεί ότι αν αυτά τα μέτρα έχουν αρνητικές συνέπειες σε αναγκαίες πολιτικές, όπως π.χ. είναι η στήριξη της πρώτης και της κοινωνικής κατοικίας, θα πρέπει να υπάρξουν άμεσα, άλλα, μέτρα ενίσχυσής τους.
Θα ήταν καλό η Κυβέρνηση να κάνει ρυθμίσεις που θα εξειδίκευαν το φορολογικό καθεστώς των μηχανικών και να αποσύρει τη σχετική διάταξη που επαναφέρει τη φορολόγηση των μηχανικών σε ένα καθεστώς αθλιότητας και συναλλαγής που ίσχυε πριν από δεκαέξι χρόνια. Εάν επιμείνει, ας είναι βέβαιη ότι η ζωή της συγκεκριμένης διάταξης θα είναι πολύ μικρή. Μέχρι τότε, το ΤΕΕ και οι μηχανικοί, αυτοί που βίωσαν τα διαφορετικά καθεστώτα και αυτοί που τώρα θα τα γνωρίσουν, θα υπερασπίζονται αυτήν τη θέση, κυρίως γιατί είναι υπέρμετρα δυσμενείς οι συνέπειες για δεκάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους, μικρούς και μεσαίους ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς. Εν τέλει πώς θα βγει η Ελλάδα από την κρίση εάν εξοντώσει, χωρίς κανένα κέρδος, το επιστημονικό της δυναμικό;
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος
Γιάννης Αλαβάνος
Αθήνα, 26/03/2010
Αριθ. Πρωτ.: 8065
Προς:
Τον Πρόεδρο
και τα Μέλη της Διαρκούς Επιτροπής
Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριοι Βουλευτές,
Σχετικά με το σχέδιο νόμου «Αποκατάσταση φορολογικής δικαιοσύνης και αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής» που κατατέθηκε στη Βουλή, το ΤΕΕ δημοσιοποιεί τις θέσεις του. Για όσα προβλέπονται σε αυτό οι μηχανικοί μισθωτοί, δημόσιοι υπάλληλοι, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, έχουν επανειλημμένα συμμετάσχει σε απεργιακές κινητοποιήσεις, μετά από πρόσκληση του ΤΕΕ και των εργασιακών τους συλλόγων. Οι ρυθμίσεις του κρίθηκε ότι είναι μείζονος σημασίας για τη συνολικότερη άσκηση του επαγγέλματος του μηχανικού.
Σε αυτό το υπόμνημα αναφερόμαστε ειδικότερα στη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 7 του νομοσχεδίου, η οποία ουσιαστικά καταργεί την παρ. 5 του άρθρου 49 του Ν.2238/1994, η οποία και ενσωματώθηκε στις σχετικές διατάξεις που διέπουν τη φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών. Από μόνη της η κατάργηση του ισχύοντος φορολογικού συστήματος των μηχανικών καθιστά τον τίτλο του σχεδίου νόμου απολύτως ανακριβή.
Η χρονική αναντιστοιχία εσόδων – δαπανών μηχανικών η αφετηρία σύνταξης της διάταξης της παρ. 5 του άρθρου 49 του Ν.2238/1994.
Η παροχή υπηρεσιών Μηχανικού για κάθε συγκεκριμένο έργο, κατά κανόνα καλύπτει περισσότερες της μιας διαχειριστικές περιόδους. Στη διάρκεια, ο Μηχανικός δαπανά χωρίς να πραγματοποιεί έσοδα, τα οποία λαμβάνουν χώρα σε κάποια από τις επόμενες διαχειριστικές περιόδους, κατά την παράδοση και με την προϋπόθεση παραλαβής του έργου, οπότε και προσδιορίζεται το ύψος της αμοιβής από το ΤΕΕ, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Κατά συνέπεια υφίσταται αναντιστοιχία δαπανών και εσόδων, δηλαδή πραγματοποιούνται δαπάνες χωρίς έσοδα και έσοδα χωρίς δαπάνες.
Τα στοιχεία τα οποία τηρούνται σε καθημερινή βάση από το ΤΕΕ αποδεικνύουν την ακρίβεια των παραπάνω αναφερομένων και έχουν τεθεί στη διάθεση του Υπουργείου Οικονομικών. Για παράδειγμα, το 2009 έχουν εισοδήματα το 53% αυτών που έχουν δηλώσει σχετικές εργασίες το χρονικό διάστημα από το 2007 έως το 2009 και αφορούν τον ιδιωτικό τομέα. Η αναντιστοιχία χρόνου καταβολής δαπανών προς χρόνο είσπραξης αμοιβών στο δημόσιο τομέα είναι μεγαλύτερη.
Η διάταξη που καταργείται (παρ. 5 άρθρου 49):
Σύμφωνα με το Ν.Δ.2726/1953, η αμοιβή των Μηχανικών είναι διατιμημένη και υπολογίζεται κατά το νόμο από το ΤΕΕ ή από άλλη Δημόσια Αρχή. Εκ τούτου προκύπτει ότι στον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των Μηχανικών, υπάρχει ο αναμφισβήτητος παράγων που είναι το ύψος της ακαθάριστης νόμιμης αμοιβής, η οποία είναι εκ των προτέρων δεδομένη και διασφαλισμένη. Η θέσπιση ειδικών για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των Μηχανικών διατάξεων υπήρξε καρπός μελετών από το Δημόσιο, μακρών και επίπονων.
Με το άρθρο 46 του Ν.Δ.3323/1955, όπως τούτο αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 του Ν.1828/1989 και ισχύει μετά την κωδικοποίησή του με το άρθρο 49 παρ. 5 του Ν.2238/1994, το καθαρό εισόδημα των αρχιτεκτόνων και μηχανικών από τη σύνταξη μελετών και σχεδίων οικοδομών και λοιπών τεχνικών έργων, την επίβλεψη της εκτέλεσής τους, την διεύθυνση εκτέλεσης, καθώς και διενέργεια πραγματογνωμοσυνών και διαιτησιών σχετικών με τα έργα αυτά, ανευρίσκεται με την εφαρμογή των εκεί καθοριζομένων συντελεστών, στις ακαθάριστες νόμιμες αμοιβές τους. Δηλαδή οι δαπάνες τους με τη χρήση των συντελεστών επιμερίζονται χρονικά σε αντιστοιχία με τα έσοδα.
Πιθανή δυσαρμονία μεταξύ των δαπανών που προκύπτουν από αυτόν τον επιμερισμό και των πραγματικών δαπανών οδηγεί σε μεγάλη προσαύξηση – ποινή των καθαρών εσόδων.
Το σύστημα παρέμεινε λογιστικό, οι μηχανικοί τηρούν βιβλία εσόδων – εξόδων, τα καθαρά τους κέρδη φορολογούνται με τους ίδιους συντελεστές που φορολογούνται όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Οι μοναδικοί συντελεστές έχουν προκύψει με βάση την κοινή εμπειρία και πρακτική, όπως αυτή προσδιορίσθηκε από τον υπηρεσιακό μηχανισμό του Υπουργείο Οικονομικών. Ήδη έχει υπάρξει μια σημαντική αναθεώρησή τους. Η πείρα που έχει αποκτηθεί από τη μακρόχρονη εφαρμογή τους είναι οδηγός για μια ενδεχόμενη αναθεώρηση και παραπέρα εξειδίκευσή τους, ειδικότερα ως προς το σκέλος του αποκλεισμού ύπαρξης δυσαρμονίας μεταξύ επιμεριζόμενων και πραγματικών δαπανών σε μια διαχειριστική περίοδο. Σχετική πρόταση κατάθεσε από την πρώτη στιγμή το ΤΕΕ.
Τα μεγάλα οφέλη που προέκυψαν από τη συγκεκριμένη ρύθμιση:
Το κράτος αύξησε κατακόρυφα τα έσοδά του από τη φορολόγηση των μηχανικών, κατά τρόπο άμεσο, ασφαλή, συνολικό και ανέξοδο και στο μεγάλο τους ποσοστό στη πηγή τους.
Οι σχέσεις μηχανικών και κράτους προσδιορίσθηκαν βάση απλών, σαφών και μη επιδεχομένων πολλαπλές ερμηνείες, κανόνων. Αυτό είχε σαν συνέπεια τη δημιουργία ισχυρής φορολογικής συνείδησης σε έναν κατεξοχήν παραγωγικό κλάδο της οικονομίας. Απόδειξη είναι ότι ο μέσος όρος των δηλούμενων ακαθάριστων εισοδημάτων από τους μηχανικούς ήταν το 2009, χρονιά όπου η μέση αμοιβή μειώθηκε κατά 22% έναντι αυτής του 2008, πάνω από 30% των ελαχίστων υποχρεωτικών.
Ουδείς μηχανικός, παρά τον εντονότατο ανταγωνισμό στον οποίο μαθηματικά οδηγεί το γεγονός ότι στην Ελλάδα ο αριθμός τους είναι σε αναλογία κατοίκων τριπλάσιος του μέσου όρου των χωρών της Ε.Ε., δήλωσε αμοιβές κάτω των επιτρεπομένων ορίων. Αντίθετα πριν υπάρξει η σχετική ρύθμιση το γεγονός αυτό ήταν το σύνηθες. Αποτελούσε δε σημείο τριβής και έντονων αντιπαραθέσεων με τις φορολογικές αρχές, με κατά κανόνα θύμα τα Βιβλία των μηχανικών, τα δεδομένα των οποίων δεν αναγνωρίζονταν.
Επειδή υπήρξε η συγκεκριμένη ρύθμιση, ως συνέπειά της και με συναίνεση του ΤΕΕ διατυπώθηκε η εξαίρεση της παρ. 2 του άρθρου 15 του Ν.1642/1986: «οι διατάξεις των περιπτώσεων α’ και β’ της παραγράφου αυτής δεν ισχύουν για τις χορηγούμενες εκπτώσεις και τη μερική επιστροφή τιμήματος σε περίπτωση παροχής υπηρεσιών από τα πρόσωπα της παραγράφου 5 του άρθρου 49 του Ν.2238/1994». Είναι προφανές ότι με την παρ. 1 του άρθρου 7 του νομοσχεδίου δεν καταργείται και τύποις η παρ. 5 του άρθρου 49, μόνο και μόνο για να μην καταργηθεί η συγκεκριμένη διάταξη. Με νομοθετικά τρικ δεν πρόκειται να αντιμετωπισθεί η πολύ σκληρή πραγματικότητα που δημιουργείται.
Ψευδή μηνύματα αντί ειλικρινούς διαβούλευσης. Επικίνδυνοι ερασιτεχνισμοί.
Αυτήν την περίοδο, την περίοδο της κρίσης και της λήψης των πιο σκληρών μέτρων ενάντια σε κατακτημένα δικαιώματα όλων των εργαζομένων, ελάχιστο και αναγκαίο είναι να διατυπωθεί ένα πειστικό αναπτυξιακό πρόγραμμα δεκαετίας, να υπάρχει ειλικρίνεια και αληθής διάλογος.
Το Υπουργείο Οικονομικών για τέσσερις μήνες πέρασε ψευδή μηνύματα όσον αφορά τον τρόπο φορολόγησης των μηχανικών, ισχυριζόμενο ότι δεν έχουν λογιστικό σύστημα φορολόγησης και κατατάσσοντάς τους με επαγγελματίες (οδηγούς ταξί, οδηγούς φορτηγών, πράκτορες ΟΠΑΠ, λιανοπωλητές λαϊκών αγορών), οι οποίοι έχουν τελείως διαφορετικό φορολογικό καθεστώς. Είναι πρωτίστως στο Υπουργείο γνωστό ότι οι μηχανικοί αποτελούν ειδική κατηγορία ελευθερίου επαγγέλματος, με σαφή ομοιογένεια, το οποίο τους διαφοροποιεί από τα λοιπά ελευθέρια επαγγέλματα. Συνέπεια αυτού ήταν στο πρώτο διάστημα να χαρακτηρίζονται από τα ΜΜΕ οι μηχανικοί ως φοροφυγάδες, πράγμα που σε μεγάλο μέρος ανασκευάσθηκε μετά την παράθεση στοιχείων από το ΤΕΕ. Παρέμεινε όμως ως αναφορά ότι οι μηχανικοί δεν έχουν λογιστικό σύστημα φορολόγησης.
Στην κεντρική επιτροπή αναθεώρησης του φορολογικού συστήματος όπως και στις ομάδες εργασίας που σύστησε το Υπουργείο η διαβούλευση ακυρώθηκε ως έννοια. Κατατέθηκαν οι θέσεις των φορέων, υπήρξαν ολιγόλεπτοι μονόλογοι από τους εκπροσώπους τους. Ουδέποτε αντικρούστηκαν επί της ουσίας από την πολιτική και υπερεσιακή ηγεσία του Υπουργείου. Όμως το φορολογικό είναι ένα δίκαιο που εξελίσσεται ενσωματώνοντας όλες τις διαφορετικότητες που υπάρχουν. Οφείλει να διαμορφώνεται στη βάση κοινών κανόνων, όχι όμως με λογικές απόλυτων γενικεύσεων, χωρίς μελέτη των στοιχείων και των επιπτώσεών τους. Το Υπουργείο Οικονομικών αρνείται να αντιπαραθέσει στα στοιχεία του ΤΕΕ τα στοιχεία που το ίδιο διαθέτει. Και αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με ερασιτεχνικές προσεγγίσεις, αλλά ότι αυτές είναι και επικίνδυνες για την οικονομία της χώρας.
Τα μειονεκτήματα της ανάκλησης της συγκεκριμένης ρύθμισης και από την επαναφορά στο προ δεκαεξαετίας καθεστώς.
Εισερχόμαστε σε ένα καθεστώς μη λογιστικό για τους μηχανικούς. Η φορολόγηση θα γίνεται αποκλειστικά επί εσόδων. Μεγάλο μέρος των δαπανών τους δεν θα υπολογίζεται, θα είναι ως μη γενόμενο γιατί δεν θα αντιστοιχίζεται από έσοδα που πραγματοποιήθηκαν την ίδια περίοδο. Αυτό αντιμετωπίζεται στη Δ’ πηγή για τις ΑΕ και ΕΠΕ, δεν αντιμετωπίζεται στη Ζ’ πηγή για τα φυσικά πρόσωπα, τις ΟΕ και ΕΕ. Δεν μπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι αυτό είναι ένα λογιστικό σύστημα, πολύ περισσότερο ότι είναι ένα δίκαιο σύστημα. Και σε κάθε περίπτωση το ισχύον σύστημα, αν παρεκκλίνει από το να χαρακτηρισθεί αμιγώς λογιστικό, είναι πολύ περισσότερο λογιστικό από αυτό που τώρα νομοθετείται.
Ως προς το σκέλος των δαπανών θα οδηγηθούμε στην εξής στρέβλωση. Τις χρονιές που οι μηχανικοί θα εμφανίζουν έσοδα αλλά δεν θα έχουν έξοδα, θα εξαγοράζουν δελτία παροχής υπηρεσιών. Στις χρονιές που θα έχουν δαπάνες αλλά δεν θα έχουν έσοδα ή θα τις «μεταβιβάζουν – πωλούν» ή θα αδιαφορούν για τη συλλογή τους. Στο παρελθόν δεν ήταν καθόλου σπάνια η υπογραφή μελετών ή η ανάληψη επιβλέψεων από άλλο άτομο ώστε να μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση, με όλες τις φορολογικές, αστικές και ποινικές επιπτώσεις.
Ως προς το σκέλος των εσόδων ποιος θα εγγυάται το πραγματικό τους ύψος, με τι μηχανισμό και σε ποιους χρόνους; Τα τελευταία χρόνια, υπό το σημερινό φορολογικό καθεστώς, το κάνει το ΤΕΕ. Στο καθεστώς πριν το 1994, όμως, ήταν διαρκής η αμφισβήτησή τους από μέρους των εφοριακών ελεγκτών.
Εισερχόμαστε λοιπόν με την κατάργηση της παρ. 5 του άρθρου 49 σε ένα καθεστώς αμφισβήτησης και των εσόδων και των δαπανών, δηλαδή σε συνθήκες που μπορεί να αναπτυχθεί κάθε είδους αισχρή και παράνομη συναλλαγή.
Η διαδικασία καταβολής του φόρου θα κοστίζει σε χρόνο και χρήμα, περισσότερο στους μηχανικούς. Όχι σε όφελος των δημοσίων εσόδων. Αλλά ως συνέπεια των όσων αναφέρθηκαν παραπάνω.
Οι πολίτες θα υποστούν τη συνέπεια της ουσία αποδέσμευσης των μηχανικών από τα ελάχιστα όρια αμοιβών τους. Ο ανταγωνισμός πλέον θα εκδηλωθεί ως άκρατος αθέμιτος επί των αμοιβών των μελετών και θα μετατοπιστεί από τον ανταγωνισμό επί της ποιότητας των μελετών, άρα καλύτερης, ασφαλέστερης και φθηνότερης κατασκευής.
Οι αρνητικές συνέπειες επί των εσόδων του κράτους.
Το κράτος θα υποστεί τη μείωση των εσόδων του. Από τη συνολικότερη μείωση του «τζίρου», αλλά ακόμη και επί του ίδιου «τζίρου», από το ότι στον υπολογισμό τους θα υπάρχουν πλέον διαμεσολαβητές, από την καθυστέρηση είσπραξής τους λόγω αμφισβητήσεων.
Επιπλέον το κράτος θα υποστεί τις συνέπειες από το γεγονός ότι μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα προς τους μηχανικούς ότι δεν υπερασπίζεται το ίδιο τα έσοδά του. Άρα γιατί να μη κάνουν αυτό και οι ίδιοι. Πολύ περισσότερο όταν με τη διατύπωση μιας εμφανιζομένης ως «αθώας» φορολογικής διάταξης μπαίνουν στην πραγματικότητα τα θεμέλια διάλυσης του τρόπου που ασκείται το επάγγελμα, χωρίς μάλιστα να δίνεται καμιά προοπτική.
Το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει αναπτυξιακά κίνητρα, δεν έχει κατεύθυνση άρσης ανισοτήτων, δεν δίνει προοπτικές δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης, μόνης πραγματικής διεξόδου για την αύξηση των εσόδων του. Το ΤΕΕ θα στηρίξει κάθε διάταξη, και υπάρχουν τέτοιες στο νομοσχέδιο, που οδηγεί στο κτύπημα της φοροδιαφυγής, στη φορολόγηση της παραοικονομίας. Αλλά θεωρεί ότι αν αυτά τα μέτρα έχουν αρνητικές συνέπειες σε αναγκαίες πολιτικές, όπως π.χ. είναι η στήριξη της πρώτης και της κοινωνικής κατοικίας, θα πρέπει να υπάρξουν άμεσα, άλλα, μέτρα ενίσχυσής τους.
Θα ήταν καλό η Κυβέρνηση να κάνει ρυθμίσεις που θα εξειδίκευαν το φορολογικό καθεστώς των μηχανικών και να αποσύρει τη σχετική διάταξη που επαναφέρει τη φορολόγηση των μηχανικών σε ένα καθεστώς αθλιότητας και συναλλαγής που ίσχυε πριν από δεκαέξι χρόνια. Εάν επιμείνει, ας είναι βέβαιη ότι η ζωή της συγκεκριμένης διάταξης θα είναι πολύ μικρή. Μέχρι τότε, το ΤΕΕ και οι μηχανικοί, αυτοί που βίωσαν τα διαφορετικά καθεστώτα και αυτοί που τώρα θα τα γνωρίσουν, θα υπερασπίζονται αυτήν τη θέση, κυρίως γιατί είναι υπέρμετρα δυσμενείς οι συνέπειες για δεκάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους, μικρούς και μεσαίους ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς. Εν τέλει πώς θα βγει η Ελλάδα από την κρίση εάν εξοντώσει, χωρίς κανένα κέρδος, το επιστημονικό της δυναμικό;
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος
Γιάννης Αλαβάνος
Τετάρτη 24 Μαρτίου 2010
A.T.E.I. Α-δουλειά! ...καλά θα 'ταν να έχετε και λεφτά να πληρώνετε να δουλεύετε....
Ο κ. Πανάρετος επανέλαβε την θέση της κυβέρνησης ότι την ευθύνη για την απονομή των επαγγελματικών δικαιωμάτων θα πρέπει να έχουν οι διευρυμένοι επαγγελματικοί φορείς.
Από τη μια μοιράζει παραπλανητικές υποσχέσεις περί «επαγγελματικών δικαιωμάτων» κι από την άλλη... λίγες γραμμές παρακάτω στο ίδιο δελτίο Τύπου τις αναιρεί δείχνοντας ότι θέση της κυβέρνησης είναι η πλήρης αποσύνδεση του πτυχίου από το επάγγελμα και ότι το δικαίωμα στη δουλειά θα κρίνεται από αλλεπάλληλες πιστοποιήσεις και ταξικά φίλτρα, δείχνοντας με αυτή την ομολογία το μάταιο και την αυταπάτη που καλλιεργείται στα ΤΕΙ με την υπόθεση των «επαγγελματικών δικαιωμάτων»... που εκκρεμούν. ....θα γίνει και το "μικρό ΤΕΕ" που λέγαμε....
Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010
ποντικοί! ποντικοί! ...μπήκανε στο e-μιπι!
Διακοπή εργασίας και στάση ζωής
Συνάδελφοι,
Η 13η Σύνοδος των Πρυτάνεων των Κοσμητόρων των Πολυτεχνικών Σχολών Ελλάδας, του Προέδρου και των εκπροσώπων του ΤΕΕ, της Πρυτανείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του ΓΕΩΤΕΕ κατέληξε μεταξύ άλλων:
* Προασπιζόμαστε τα διπλώματα των ενιαίων 5ετών σπουδών των Διπλωματούχων και Γεωτεχνικών Μηχανικών, ως προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος στην υψηλότερη βαθμίδα τεχνικής ευθύνης και τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος. Άλλωστε, βάσει των προδιαγραφών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαπίστευσης των Προγραμμάτων Σπουδών των Μηχανικών, τα διπλώματα αυτά αντιστοιχούν στο ευρωπαϊκό Master. Διατυπώνουμε, έτσι, τη σφοδρότατη αντίθεση μας στην άδικη και αναιτιολόγητη θέση του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (όπως διατυπώνεται στο από 16.02.10 έγγραφό του), στο πάγιο αίτημα της αναγνώρισης της ισοτιμίας των διπλωμάτων ως Master.
* Το Υπουργείο δείχνει να αγνοεί την αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων και το δημόσιο συμφέρον, ασκώντας πολιτική χωρίς διάλογο.
* Αυτή η τακτική εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο απορύθμισης των αντίστοιχων επαγγελμάτων με ασφαλιστικές, φορολογικές και μισθολογικές επιπτώσεις.
Η διεθνής και εθνική κρίση έχει λόγους που υπάρχει, πλήττει τους Μηχανικούς, χωρίς να είναι υπεύθυνοι για αυτήν.
Η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με «συνταγές» που οδήγησαν σε αυτήν. Το ΤΕΕ έχει προτάσεις. Μόνο μέσα στο 2010 έχει δημοσιοποιήσει θέσεις για την απασχόληση, την οικοδομή, τα δημόσια έργα, τις μεταφορές, τη βιομηχανία, την ενέργεια, το περιβάλλον.
Υπάρχουν και πόροι: ΕΣΠΑ, Κτηματολόγιο, ευρωπαϊκά προγράμματα. Τα αποθεματικά του ΤΣΜΕΔΕ αξιοποιούν πάντα χωρίς ρίσκο τις δράσεις των ασφαλισμένων τους.
Το ΤΕΕ έχει συγκεκριμένες προτάσεις και για την απασχόληση του επιστημονικού δυναμικού.
Προς το παρόν αντιμετωπίζουμε την απαξίωση.
Δεν είμαστε απλοί παρατηρητές, αλλά ενεργοί πολίτες, εργαζόμενοι, επιστήμονες.
Για αυτούς του λόγους η ΔΕ του ΤΕΕ καλεί όλους τους Μηχανικούς, Γεωτεχνικούς και αντίστοιχους ακαδημαϊκούς να συμμετάσχουν ενεργά στη διακοπή κάθε επαγγελματικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας την Παρασκευή 19.03.10 από τις 11.00 έως τις 15.00, σύμφωνα και με όσα αποφασίσθηκαν στη σχετική Σύνοδο.
Συναδελφικά
Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ
Συνάδελφοι,
Η 13η Σύνοδος των Πρυτάνεων των Κοσμητόρων των Πολυτεχνικών Σχολών Ελλάδας, του Προέδρου και των εκπροσώπων του ΤΕΕ, της Πρυτανείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του ΓΕΩΤΕΕ κατέληξε μεταξύ άλλων:
* Προασπιζόμαστε τα διπλώματα των ενιαίων 5ετών σπουδών των Διπλωματούχων και Γεωτεχνικών Μηχανικών, ως προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος στην υψηλότερη βαθμίδα τεχνικής ευθύνης και τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος. Άλλωστε, βάσει των προδιαγραφών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαπίστευσης των Προγραμμάτων Σπουδών των Μηχανικών, τα διπλώματα αυτά αντιστοιχούν στο ευρωπαϊκό Master. Διατυπώνουμε, έτσι, τη σφοδρότατη αντίθεση μας στην άδικη και αναιτιολόγητη θέση του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (όπως διατυπώνεται στο από 16.02.10 έγγραφό του), στο πάγιο αίτημα της αναγνώρισης της ισοτιμίας των διπλωμάτων ως Master.
* Το Υπουργείο δείχνει να αγνοεί την αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων και το δημόσιο συμφέρον, ασκώντας πολιτική χωρίς διάλογο.
* Αυτή η τακτική εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο απορύθμισης των αντίστοιχων επαγγελμάτων με ασφαλιστικές, φορολογικές και μισθολογικές επιπτώσεις.
Η διεθνής και εθνική κρίση έχει λόγους που υπάρχει, πλήττει τους Μηχανικούς, χωρίς να είναι υπεύθυνοι για αυτήν.
Η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με «συνταγές» που οδήγησαν σε αυτήν. Το ΤΕΕ έχει προτάσεις. Μόνο μέσα στο 2010 έχει δημοσιοποιήσει θέσεις για την απασχόληση, την οικοδομή, τα δημόσια έργα, τις μεταφορές, τη βιομηχανία, την ενέργεια, το περιβάλλον.
Υπάρχουν και πόροι: ΕΣΠΑ, Κτηματολόγιο, ευρωπαϊκά προγράμματα. Τα αποθεματικά του ΤΣΜΕΔΕ αξιοποιούν πάντα χωρίς ρίσκο τις δράσεις των ασφαλισμένων τους.
Το ΤΕΕ έχει συγκεκριμένες προτάσεις και για την απασχόληση του επιστημονικού δυναμικού.
Προς το παρόν αντιμετωπίζουμε την απαξίωση.
Δεν είμαστε απλοί παρατηρητές, αλλά ενεργοί πολίτες, εργαζόμενοι, επιστήμονες.
Για αυτούς του λόγους η ΔΕ του ΤΕΕ καλεί όλους τους Μηχανικούς, Γεωτεχνικούς και αντίστοιχους ακαδημαϊκούς να συμμετάσχουν ενεργά στη διακοπή κάθε επαγγελματικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας την Παρασκευή 19.03.10 από τις 11.00 έως τις 15.00, σύμφωνα και με όσα αποφασίσθηκαν στη σχετική Σύνοδο.
Συναδελφικά
Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ
ποντικοί! ποντικοί! ...μου εφάγαν το χαρτί!....
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Διακοπή κάθε επαγγελματικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας των μηχανικών, γεωτεχνικών και αντίστοιχων ακαδημαϊκών στους χώρους εργασίας και μάθησης
Την Παρασκευή στις 19.3.2010, 10:00-14:00
Η 13η Σύνοδος των Πρυτάνεων των Πολυτεχνείων και των Κοσμητόρων των Πολυτεχνικών Σχολών Ελλάδας, του Προέδρου και εκπροσώπων του ΤΕΕ, της Πρυτανείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του ΓΕΩΤΕΕ συνήλθε σήμερα στις 10.3.2010 στο Ε.Μ.Π. με αφορμή το έγγραφο του Υπουργείο Παιδείας με αριθμ.πρωτ.17412/Β7/16.2.2010 με το οποίο η πολιτική ηγεσία ανακοινώνει ότι “…δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν νομοθετική ρύθμιση που αφορά στο θέμα της ισοτιμίας των διπλωμάτων πενταετούς διάρκειας που χορηγούνται από τις πολυτεχνικές σχολές με μεταπτυχιακά διπλώματα…”.
Μετά από συζήτηση κατέληξε ομόφωνα στα εξής:
* Προασπιζόμαστε τα διπλώματα των ενιαίων και αδιάσπαστων 5ετών σπουδών των Μηχανικών και Γεωτεχνικών, ως προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος στην υψηλότερη βαθμίδα τεχνικής ευθύνης, για την διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος. Όλα τα Πολυτεχνεία και οι Πολυτεχνικές Σχολές της χώρας και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναγνωρίζουν ήδη τα διπλώματα αυτά ως ακαδημαϊκώς ισοδύναμα με το Ευρωπαϊκό Master. Άλλωστε και βάσει των προδιαγραφών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαπίστευσης των Προγραμμάτων Σπουδών των Μηχανικών, τα διπλωματά αυτά αντιστοιχούν στο Ευρωπαϊκό Master.
* Η Σύνοδος έχει προτείνει και διεκδικήσει από την Πολιτεία την κατάταξη των Μηχανικών και των Γεωτεχνικών πενταετούς διάρκειας σπουδών στο 7ο επίπεδο στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων και με παράλληλη διασφάλιση της διαβάθμισης τεχνικής ευθύνης με τα πτυχία των ΤΕΙ στο 5ο και τα Πανεπιστημιακά Διπλώματα 4ετών σπουδών στο 6ο επίπεδο.
* Διατυπώνει την σφοδρότατη αντίθεση όλου του κόσμου των Μηχανικών, των Γεωτεχνικών και της Ακαδημαϊκής τους κοινότητας στην τελείως άδικη και αναιτιολόγητη θέση του Υπουργείου Παιδείας, Δ.Β.Μ.Θ., όπως διατυπώνεται στο παραπάνω έγγραφο, απέναντι στο πάγιο αίτημα της αναγνώρισης της ισοτιμίας των διπλωμάτων ως Master. Το Υπουργείο δείχνει να αγνοεί την αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων και το δημόσιο συμφέρον ασκώντας πολιτική χωρίς τον διάλογο που έχει ζητηθεί από τον προηγούμενο Νοέμβριο. Δείχνει επιπλέον να εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο απορρύθμισης των αντίστοιχων επαγγελμάτων με πολλαπλές ασφαλιστικές, φορολογικές, μισθολογικές και εργασιακές επιπτώσεις.
* Γι αυτούς τους λόγους αποφασίζει και καλεί όλους τους μηχανικούς, γεωτεχνικούς και αντίστοιχους ακαδημαϊκούς να συμμετάσχουν την Παρασκευή στις 19.3.2010, 10:00-14:00, σε διακοπή κάθε επαγγελματικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας στους χώρους εργασίας και μάθησης.
Διακοπή κάθε επαγγελματικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας των μηχανικών, γεωτεχνικών και αντίστοιχων ακαδημαϊκών στους χώρους εργασίας και μάθησης
Την Παρασκευή στις 19.3.2010, 10:00-14:00
Η 13η Σύνοδος των Πρυτάνεων των Πολυτεχνείων και των Κοσμητόρων των Πολυτεχνικών Σχολών Ελλάδας, του Προέδρου και εκπροσώπων του ΤΕΕ, της Πρυτανείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του ΓΕΩΤΕΕ συνήλθε σήμερα στις 10.3.2010 στο Ε.Μ.Π. με αφορμή το έγγραφο του Υπουργείο Παιδείας με αριθμ.πρωτ.17412/Β7/16.2.2010 με το οποίο η πολιτική ηγεσία ανακοινώνει ότι “…δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν νομοθετική ρύθμιση που αφορά στο θέμα της ισοτιμίας των διπλωμάτων πενταετούς διάρκειας που χορηγούνται από τις πολυτεχνικές σχολές με μεταπτυχιακά διπλώματα…”.
Μετά από συζήτηση κατέληξε ομόφωνα στα εξής:
* Προασπιζόμαστε τα διπλώματα των ενιαίων και αδιάσπαστων 5ετών σπουδών των Μηχανικών και Γεωτεχνικών, ως προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος στην υψηλότερη βαθμίδα τεχνικής ευθύνης, για την διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος. Όλα τα Πολυτεχνεία και οι Πολυτεχνικές Σχολές της χώρας και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναγνωρίζουν ήδη τα διπλώματα αυτά ως ακαδημαϊκώς ισοδύναμα με το Ευρωπαϊκό Master. Άλλωστε και βάσει των προδιαγραφών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαπίστευσης των Προγραμμάτων Σπουδών των Μηχανικών, τα διπλωματά αυτά αντιστοιχούν στο Ευρωπαϊκό Master.
* Η Σύνοδος έχει προτείνει και διεκδικήσει από την Πολιτεία την κατάταξη των Μηχανικών και των Γεωτεχνικών πενταετούς διάρκειας σπουδών στο 7ο επίπεδο στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων και με παράλληλη διασφάλιση της διαβάθμισης τεχνικής ευθύνης με τα πτυχία των ΤΕΙ στο 5ο και τα Πανεπιστημιακά Διπλώματα 4ετών σπουδών στο 6ο επίπεδο.
* Διατυπώνει την σφοδρότατη αντίθεση όλου του κόσμου των Μηχανικών, των Γεωτεχνικών και της Ακαδημαϊκής τους κοινότητας στην τελείως άδικη και αναιτιολόγητη θέση του Υπουργείου Παιδείας, Δ.Β.Μ.Θ., όπως διατυπώνεται στο παραπάνω έγγραφο, απέναντι στο πάγιο αίτημα της αναγνώρισης της ισοτιμίας των διπλωμάτων ως Master. Το Υπουργείο δείχνει να αγνοεί την αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων και το δημόσιο συμφέρον ασκώντας πολιτική χωρίς τον διάλογο που έχει ζητηθεί από τον προηγούμενο Νοέμβριο. Δείχνει επιπλέον να εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο απορρύθμισης των αντίστοιχων επαγγελμάτων με πολλαπλές ασφαλιστικές, φορολογικές, μισθολογικές και εργασιακές επιπτώσεις.
* Γι αυτούς τους λόγους αποφασίζει και καλεί όλους τους μηχανικούς, γεωτεχνικούς και αντίστοιχους ακαδημαϊκούς να συμμετάσχουν την Παρασκευή στις 19.3.2010, 10:00-14:00, σε διακοπή κάθε επαγγελματικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας στους χώρους εργασίας και μάθησης.
Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2010
εμπρησμοί......http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=133869
ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΧΑΝΝΑΝ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗ
Η συναγωγή των Χανίων
«Η συνύπαρξη με τους εμπρηστές δεν είναι πρόβλημα της συναγωγής, αλλά όλων των Χανίων»
Υπάρχει στην Ελλάδα ρατσισμός ή αντισημιτισμός; Με αφορμή τους απανωτούς εμπρησμούς της συναγωγής των Χανίων, θα έπρεπε να έχει ξεσπάσει τουλάχιστον δημόσια συζήτηση. Τίποτε τέτοιο δεν έγινε. Η κοινωνία δέχθηκε με ανακούφιση ότι για τον εμπρησμό συνελήφθησαν «τέσσερις ξένοι κι ένας Ελληνας». Είναι πάντα βολικό να φταίει κάποιος άλλος...
Ο ραβίνος Εβλαγόν Χανίων Στις 5 και στις 16 Ιανουαρίου έγιναν δύο απόπειρες εμπρησμού της εβραϊκής συναγωγής Etz Hayyim των Χανίων, μιας από τις παλαιότερες της Ευρώπης. Η δεύτερη απόπειρα προξένησε ζημιές 200.000 ευρώ, χώρια τα δυσεύρετα βιβλία και αντικείμενα τέχνης που κάηκαν. Από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η συναγωγή λειτουργούσε ως αποθήκη και κινδύνευε να γκρεμιστεί. Τη δεκαετία του '90, ο Νίκος Χαννάν Σταυρουλάκης ανέλαβε το μοναχικό και δύσκολο έργο να την αναστηλώσει. Ζωγράφος, μελετητής ισλαμικών σπουδών, ιστορικός, εξαιρετικός μάγειρας και συγγραφέας ενός βιβλίου που αναζητά τις πολιτισμικές ρίζες των Εβραίων της Ελ- λάδας μέσα από τις κουζίνες τους, μας ξεναγεί στην ιστορία των Εβραίων των Χανίων και το λόγο ύπαρξης μιας συναγωγής σε ένα μέρος χωρίς εβραϊκή κοινότητα.
Πόσο παλιά είναι η εβραϊκή κοινότητα των Χανίων; «Μέχρι το τέλος της βυζαντινής περιόδου δεν έχουμε ακριβή στοιχεία. Υποθέτουμε ότι τον 1ο αιώνα μ.Χ. υπήρχε εβραϊκή κοινότητα στην Κίσσαμο και ότι τον 10ο αι. υπήρχε εβραϊκή κοινότητα στο Ηράκλειο, που τότε λεγόταν Χάνδαξ, και είναι πιθανό να είχε εξαπλωθεί και στα Χανιά. Στα τέλη του 15ου αι., επί Ενετοκρατίας, στο Ηράκλειο ζούσαν 400 εβραϊκές οικογένειες. Οταν οι Οθωμανοί κατέκτησαν την Κρήτη, πολλοί Εβραίοι είχαν αρχίσει να μεταναστεύουν προς τη Βενετία και το Ιόνιο. Οταν η Κρήτη ενσωματώθηκε στο ελληνικό κράτος, στα Χανιά ζούσαν 364 Εβραίοι· μόλις οκτώ ακόμα Εβραίοι ζούσαν στο Ρέθυμνο και το Ηράκλειο».
Πώς ζούσαν; «Υπήρχαν δυσκολίες και περιοδικές εντάσεις με τους Χριστιανούς. Αλλά, σε γενικές γραμμές, οι Κρητοεβραίοι ήταν ενσωματωμένοι στην τοπική κοινωνία. Δεν μπορούσες να τους ξεχωρίσεις από τους χριστιανούς. Ιδια βράκα φορούσαν, ίδιο γιλέκο, ίδιες κάλτσες, ίδιες μπότες. Από τα δημογραφικά στοιχεία, που δυστυχώς χάσαμε στον εμπρησμό της συναγωγής, φαίνεται ότι οι μεγάλες εβραϊκές οικογένειες στα Χανιά είχαν ρίζες ενετικές. Δεν ήταν μόνο έμποροι, αλλά και γιατροί, φιλόσοφοι, ραβίνοι, οτιδήποτε. Οι πλούσιοι ζούσαν στη Χαλέπα, οι φτωχοί στην Οβραϊκή γειτονιά και στη Νέα Χώρα. Υπήρχαν, μάλιστα, και εβραϊκά χωριά, κάτι σπάνιο στην Ευρώπη, και ορισμένοι έπαιρναν το όνομά τους από τα χωριά αυτά. Και φτιάχναν μέλι, κρασί και τυρί, που ήταν φημισμένα σε όλη τη Μεσόγειο».
Η οικογένεια Σολομώντος Κωνσταντίνη, σε προπολεμική φυσικά φωτογραφία, που χάθηκε κι αυτή στα νερά της Μήλου, μαζί με ολόκληρη την εβραϊκή κοινότητα Χανίων και αρκετούς ιταλούς και έλληνες αιχμαλώτους Η συναγωγή πότε έγινε; «Το κτήριο πρέπει να κτίστηκε ανάμεσα στα 1400 με 1500· μάλλον ήταν ο καθολικός ναός της Αγίας Αικατερίνης, τον οποίο αναφέρει ένας ενετός περιηγητής του 19ου αι., ο Τζερόλα. Γύρω στο 1535 με 1540 ο οθωμανικός στόλος βομβάρδισε τα Χανιά και ο ναός καταστράφηκε. Μετά το 1550 οι Ενετοί έχτισαν καινούργια, μεγάλα τείχη γύρω από τα Χανιά, το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο. Εχουμε τα ονόματα 36 Εβραίων, που δούλεψαν εθελοντικά στα τείχη, όπως είχαν βοηθήσει και στην άμυνα. Φαίνεται πως οι Ενετοί έδωσαν ως ανταπόδοση ή πούλησαν τη γκρεμισμένη εκκλησία στην εβραϊκή κοινότητα κι έτσι έγινε η συναγωγή, γύρω στα 1560».
Σε τι κατάσταση τη βρήκατε εσείς; «Σε άθλια κατάσταση. Πριν από τον πόλεμο υπήρχαν δύο συναγωγές, που μοιράζονταν μια κοινή αυλή. Η άλλη συναγωγή καταστράφηκε στον πόλεμο με το βομβαρδισμό των Χανίων· έμειναν μόνο κάτι επιγραφές. Σώθηκε αυτή εδώ η συναγωγή, που μετά τον αφανισμό των Εβραίων από τους Γερμανούς λειτουργούσε ως στάβλος και χωματερή. Η συναγωγή χωρίστηκε σε τμήματα και έμεναν τέσσερεις οικογένειες. Οταν πρωτοεπισκέφθηκα τη συναγωγή το 1957, μόλις είχε φύγει η τελευταία οικο- γένεια και ήταν γεμάτη σκουπίδια. Από τότε κρατούσαν μέσα σκυλιά, κατσίκες και κότες και πετούσαν σκουπίδια και μπάζα. Εχουμε ένα λειτουργικό λουτρό στη συναγωγή, το λεγόμενο "μικβέ". Οταν ξεκινήσαμε την αναστήλωση στη δεκαετία του '90, μας πήρε τρεις μήνες να το αδειάσουμε, γιατί δεν αντέχαμε να δουλέψουμε πάνω από δύο ώρες την ημέρα· βγάζαμε σκελετούς από σκυλιά, από γάτες, αποφάγια, σπασμένες κατσαρόλες, παλιά ποδήλατα, τενεκέδες, μπάζα, ό,τι ήθελες».
Τι απέγινε η εβραϊκή κοινότητα; «Το 1944 στα Χανιά ζούσαν 267 Εβραίοι. Τα ξημερώματα της 29ης Μαΐου ο γερμανικός στρατός τούς διέταξε ξαφνικά να βγουν από τα σπίτια τους, αφού πάρουν ρούχα και τροφή για 8 ημέρες. Τους κράτησαν στη φυλακή της Αγιάς περίπου 10 ημέρες, και μετά τους έβαλαν σ' ένα πλοίο, το "Τάναϊς", με έλληνες και ιταλούς αιχμαλώτους. Γύρω στο 1950 αποκαλύφθηκε ότι ένα βρετανικό υποβρύχιο παρακολουθούσε το "Τάναϊς" και, έξω από τη Μήλο, του έριξε τρεις τορπίλες και το βύθισε μέσα σε 15 λεπτά. Που σημαίνει ότι υπήρχε έλεος».
Ελεος; «Ελεος. Αν είχαν φτάσει στην Αθήνα, θα τους είχαν πάει στο Χαϊδάρι, όπου θα περίμεναν τους Εβραίους από τη Ρόδο και την Κέρκυρα· στη συνέχεια θα τους είχαν βάλει σε φορτηγά μέχρι τη Λάρισα. Από τη Λάρισα μέχρι το Αουσβιτς, τότε, το ταξίδι έπαιρνε 11 με 12 ημέρες. Και οι Γερμανοί έκαναν παράπονα για τα "φορτία" που έφταναν από την Ελλάδα, πως οι μισοί είχαν αυτοκτονήσει ή είχαν τρελαθεί από τη ζέστη και την πείνα. Είναι σκληρό, αλλά τουλάχιστον οι Χανιώτες τελείωσαν γρήγορα και στη θάλασσα της Κρήτης».
Είχε περάσει περισσότερος από ένας χρόνος από το «ξεκλήρισμα» των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, όπως το λέει ο Γιώργος Ιωάννου. Πώς στα Χανιά δεν είχαν προσπαθήσει να διαφύγουν; «Οταν ήμουν διευθυντής του Εβραϊκού Μουσείου της Ελλάδας, είχε έρθει ένας κύριος, δυστυχώς δεν κράτησα τα στοιχεία του, και μου είπε ότι το 1944 δούλευε στην Τράπεζα της Ελλάδος στην Αθήνα. Εμαθαν εκεί πως οι Γερμανοί ήταν έτοιμοι να πιάσουν τους Εβραίους των Χανίων και ειδοποίησαν το υποκατάστημα της τραπέζης στα Χανιά να ενημερώσει τους Εβραίους. Ο επισκέπτης μού είπε πως, απ' ό,τι άκουσε μετά, οι άντρες της κοινότητας συγκεντρώθηκαν στη συναγωγή. Και οι μισοί έλεγαν, «Γιατί σ' εμάς; Ελληνες είμαστε, δεν είμαστε Ισπανοί, όπως στη Θεσσαλονίκη». Δεν είχαν καλό όνομα οι Σεφαραδίτες της Θεσσαλονίκης σε ορισμένες από τις ρωμανιώτικες κοινότητες της Ελλάδας. Αλλοι, πάλι, πίστευαν αυτό που είχαν κυκλοφορήσει οι Γερμανοί, πως θα τους πήγαιναν στην Πολωνία και εκεί θα έφτιαχναν ένα κράτος μόνο για Εβραίους. Κι άλλοι έλεγαν, "Τι θα γίνει με τα μαγαζιά μας, τι θα κάνουμε στα βουνά;". Βλέπεις, εκείνη την περίοδο η εβραϊκή κοινότητα δεν είχε ισχυρό ηγέτη να τους καθοδηγήσει. Ενώ στον Βόλο και στη Χαλκίδα οι Εβραίοι έφυγαν στα βουνά, έκαναν αντίσταση κι έζησαν. Εδώ δεν ήξεραν τι να κάνουν, απλώς περίμεναν».
Η συναγωγή και η γειτονιά της σε πιο ευτυχείς εποχές Δεν σώθηκε κανείς; «Μέχρι πρόσφατα πίστευα πως είχε σωθεί μόνο μια γυναίκα, η Βικτόρια Φέρμον. Ετυχε το προηγούμενο βράδυ να κοιμηθεί αλλού. Το πρωί, πλησιάζοντας τα τείχη, κάτι γριές χριστιανές της φώναξαν να φύγει, να μην την πιάσουν. Και η Βικτόρια έφυγε. Πήγε στο φίλο της, κρύφτηκε, αργότερα παντρεύτηκαν, και πέθανε πριν από δεκαπέντε χρόνια. Πέρυσι ήρθε μια κυρία από το Ισραήλ και μου είπε ότι ο θείος της, που είχε πεθάνει τον περασμένο χρόνο, ήταν από εδώ και είχε σωθεί εκείνη την ημέρα. Είχε πάει στη Νέα Χώρα να ψαρέψει πρωί πρωί, όταν άκουσε τις σειρήνες. Τον φυγάδευσαν οι άλλοι ψαράδες στα βουνά κι από κει έφυγε για την Παλαιστίνη, νομίζοντας ότι είχε χαθεί όλη του η οικογένεια. Ακου τώρα σύμπτωση: την επόμενη μέρα έρχεται μια γυναίκα από τη Νέα Υόρκη και μας λέει ότι ο θείος της, που είχε πεθάνει πριν από τρία χρόνια, είχε σωθεί στα Χανιά. Ελέγξαμε τα ονόματα και βρέθηκε ότι ήταν αδερφός αυτού που είχε φύγει στην Παλαιστίνη! Εκείνο το πρωί ο αδερφός που είχε μείνει στη στεριά πήδηξε από ένα παράθυρο στο διπλανό σπίτι, τον κρύψανε οι χριστιανοί σ' ένα ντουλάπι για τρεις ημέρες και τον έστειλαν στα βουνά· στη συνέχεια το έσκασε από την Κρήτη στην Καλαμάτα κι από κει στη Νέα Υόρκη. Και νόμιζε κι αυτός πως όλη η οικογένειά του είχε πεθάνει. Αυτά είναι τα συγκινητικά στοιχεία που βγαίνουν εδώ πέρα».
Εσείς πώς καταλήξατε στην Ελλάδα; Σχεδιάζατε να μείνετε; «Οχι. Σχεδίαζα να πάω στην Ινδία· είχα πάρει μία από τις πρώτες υποτροφίες της ινδικής κυβέρνησης για το Πανεπιστήμιο Visna Bharati στη δυτική Βεγγάλη. Αλλά διαγνώστηκα φυματικός. Οι γιατροί μού απαγόρευσαν να πάω στην Ινδία, γιατί η ζέστη και η υγρασία θα με σκότωναν. Βρισκόμουν ήδη στην Ελλάδα· πήγα για λίγο στην Κωνσταντινούπολη και επέστρεψα στην Ελλάδα. Βρήκα δουλειά ως καθηγητής στη βρετανική στρατιωτική ακαδημία και, τελικά, εγκαταστάθηκα εδώ. Βρήκα ακόμα μία ρίζα και έ- νιωθα ενθουσιασμένος».
Νιώθετε πολίτης του κόσμου; «Ενα πράγμα για το οποίο νιώθω ιδιαίτερα υπερήφανος, ως Εβραίος, είναι ότι μπορώ να ανήκω παντού. Μπορώ να είμαι Γάλλος, Αγγλος, Ελληνας, Τούρκος, να πάρω τα καλύτερα στοιχεία όλων των λαών και να κρατήσω την ταυτότητά μου. Σε μια συνάντηση διευθυντών εβραϊκών μουσείων, πριν από μερικά χρόνια, τους είπα: "Δεν παρουσιάζουμε τους εαυτούς μας σωστά. Εμείς είμαστε οι μόνοι αληθινοί Ευρωπαίοι. Μας έδιωξαν από την Αγγλία, πήγαμε στη Γαλλία, μας έδιωξαν από τη Γαλλία, πήγαμε στην Ισπανία, από κει στην Ελλάδα, στην Τουρκία, παντού. Αυτή η ικανότητα προσαρμογής πρέπει να χαρακτηρίζει τους ανθρώπους"».
Η οικογένεια Ιωσήφ Βεντούρα, επιβάτες και αυτοί στο τελευταίο ταξίδι του «Τάναϊς» στις 29 Μαΐου 1944 Δεν το βλέπουν, πιστεύω, έτσι όλοι οι χριστιανοί ούτε όλοι οι Εβραίοι. «Υπάρχουν, νομίζω, δύο μεγάλες εβραϊκές παραδόσεις που σχετίζονται με το ζήτημα. Οταν καταστράφηκε ο ναός του Σολομώντα το 71-80 μ.Χ., οι Εβραίοι αντιμετώπισαν ένα πρόβλημα: σύμφωνα με τους νόμους τους, το μόνο μέρος όπου μπορούν να προσεύχονται είναι ο ναός του Σολομώντα. Αρα, όταν ο ναός καταστραφεί, δεν μπορώ να προσευχηθώ και επισύρω την οργή του Θεού; Υπήρξαν δύο απαντήσεις: Η μία ότι ήδη από την εξέγερση των Ασμοναίων, 300 χρόνια νωρίτερα, ο ναός είχε χάσει την εύνοια του Θεού - γι' αυτό και ο προφήτης Ησαΐας λέει ότι οι Εβραίοι καλούνται να βγουν στον κόσμο και να διδάξουν το θέλημα του Θεού. Οι Εβραίοι της Κρήτης και των ελληνιστικών περιοχών αντιπροσωπεύουν αυτήν την αντίληψη της διασποράς».
Η άλλη απάντηση; «Για τους περισσότερους Εβραίους, η καταστροφή του ναού ήταν η τιμω ρία του Θεού. Είδαν, λοιπόν, την έξοδό τους στον κόσμο ως εξορία, όχι ως διασπορά. Απ' αυτήν τη δεύτερη σχολή σκέψης προέρχονται οι απαρχές του σιωνισμού και η θεωρούμενη λήξη της εξορίας με τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ το 1948. Γι' αυτούς, ο μόνος τρόπος να είναι κανείς Εβραίος, είναι να ζει ακριβώς όπως ο νόμος ορίζει, κι αυτό σημαίνει να βρίσκεται στο Ισραήλ. Για πολλούς από μας, τους υπόλοιπους, δεν έχει μεγάλη σημασία αν βρισκόμαστε εκεί ή εδώ· το να είμαστε Εβραίοι έχει να κάνει με το πώς ζούμε, πώς σεβόμαστε τον άλλον, πώς επικοινωνούμε. Αλλά τελικά οι ραβίνοι εξαφάνισαν τη νοοτροπία των Εβραίων των ελληνιστικών περιοχών και κυριάρχησε η νοοτροπία της εξορίας».
Πρόκειται για πρόβλημα ταυτότητας; «Ασφαλώς. Το έχουν οι Εβραίοι, το έχουν οι Ελληνες, το έχουν και οι Τούρκοι. Γι' αυτό οι Ελληνες και οι Εβραίοι δεν τα πάνε πολύ καλά· είναι ίδιοι. Εκλεκτός λαός ο ένας, εκλεκτός και ο άλλος. Δίνουν έμφαση στην ύπαρξη μιας γλώσσας, μιας εθνότητας, ενός πολιτισμού, μιας ιστορίας. Οι Ελληνες, όμως, βγάζουν τελευταία μια επιθετικότητα που νομίζω ότι δεν είναι φυσική τους. Πριν από χρόνια, στην Κρήτη και στην Αθήνα, υπήρχε μια ευγένεια και μια ανοιχτωσιά. Αυτήν πρωτοαγάπησα στην Ελλάδα και νομίζω ότι έχει χαθεί».
Πώς σας αντιμετώπισαν εδώ; «Στην αρχή δεν ήξεραν πολλά για μένα. Μιλούσα σπαστά ελληνικά, αλλά είχα κρητικό όνομα. Για πολλούς ήμουν ένας παράξενος Κρητικός. Το εξηγούσαν μέσω του πατέρα μου, που τον θυμόνταν κι αυτόν παράξενο. Μετά το εξηγούσαν μέσω της μητέρας μου: "Α, η μητέρα του ήταν ξένη, αυτό λέει πολλά". Τότε ερχόμουν εδώ μια φορά κάθε έναν, ενάμιση μήνα, για να κάνω εργασίες στο σπίτι μου. Αργότερα, όταν έγινα διευθυντής του Εβραϊκού Μουσείου, δεν προλάβαινα να έρθω καθόλου. Ηρθα πάλι όταν παραιτήθηκα από το μουσείο και εγκαταστάθηκα στα Χανιά για να ασχοληθώ με το σπίτι μου και με τη ζωγραφική μου».
Με τη συναγωγή πώς ασχοληθήκατε; «Οταν έγινε ο σεισμός το '94, πήγα στην Αθήνα, στο Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο, και τους είπα ότι η συναγωγή ήταν έτοιμη να καταρρεύσει. Εκείνη την περίοδο μου ζητήθηκε να δώσω στη Ν. Υόρκη μια ομιλία στο Παγκόσμιο Ταμείο Μνημείων για τα εβραϊκά μνημεία της Ελλάδας που κινδύνευαν, και μίλησα για τη συναγωγή. Παντού, όμως, με αντιμετώπιζαν με ειρωνεία: "Πάλι αυτός ο Σταυρουλάκης, με τη συναγωγή τού ενός ατόμου στα Χανιά!" Κι αυτό με πείσμωνε. Δέχτηκα τελικά ένα τηλεφώνημα από τη Νέα Υόρκη, ότι έβαλαν τη συναγωγή στη λίστα με τα 100 παγκόσμια μνημεία που κινδυνεύουν. Εμενε να πειστεί το ΚΙΣ και να βρεθούν τα χρήματα».
Η αλληλογραφία του αφανισμού μεταξύ ελληνικών αρχών και γερμανικού στρατού κατοχής, προκειμένου να καταγραφούν οι Εβραίοι των Χανίων, προτού μεταχθούν προς το θάνατο Πώς αντέδρασε η τοπική κοινωνία; «Στην αρχή υπήρχε μια συγκαλυμμένη καχυποψία· άρχισαν να αποδίδουν την παραξενιά μου στο ότι ήμουν Εβραίος. Οταν τα έργα ολοκλη- ρώθηκαν και πλησίαζαν τα εγκαίνια, εμφανίστηκε στον κρητικό Τύπο μια σειρά άρθρων, υπογεγραμμένων από "σφακιανούς παπάδες", που επικαλούνταν μεταξύ άλλων τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών, που υποθέτω ότι μόνο στην Ελλάδα κυκλοφορούν επισήμως. Κι έλεγαν και τα γνωστά για τον θεοκτόνο λαό και για τους Εβραίους που κλέβουν και σφάζουν παιδιά. Υπήρχε, επίσης, μια επιστολή του νομάρχη Χανίων, ο οποίος είχε εκλεγεί με τη στήριξη του ΣΥΝ, που αντιδρούσε στη λειτουργία της συναγωγής· και υπήρξε και αντίδραση από τον εδώ μητροπολίτη Ειρηναίο. Γενικά, θεώρησαν τη συναγωγή ως το πρώτο βήμα για μια ισραηλινή επιδρομή στην Κρήτη».
Πώς απαντήσατε; «Δεν το πήρα στα σοβαρά. Συνειδητοποίησα ότι το μέρος είχε έναν προορισμό πολύ πιο σημαντικό. Το βράδυ των εγκαινίων με πήρε παράμερα ο ραβίνος της Θεσσαλονίκης και με ρώτησε: "Τώρα τι θα κάνεις;" Πάλι το ίδιο ερώτημα: γιατί μια συναγωγή σ' ένα μέρος όπου υπάρχει μόνο ένας Εβραίος; Δεν μ' ενδιέφερε να κάνω τη συναγωγή μου- σείο, είχα ήδη ασχοληθεί αρκετά με μουσεία. Ετσι το επόμενο πρωί κατέβηκα στη συναγωγή και προσευχήθηκα. Από τότε, αν και στη ζωή μου δεν ήμουν ιδιαίτερα πιστός, κατέβαινα να προσευχηθώ στη συναγωγή κάθε πρωί».
Αρχίσατε να τηρείτε το τελετουργικό ως αντίδραση; «Δεν ξέρω. Είχα ξαναστήσει τη συναγωγή, οπότε το επόμενο βήμα ήταν να πάω παραπέρα και να ολοκληρώσω το έργο. Επειτα από μερικές μέρες, βλέπω στην πόρτα της συναγωγής τρεις τυπικές ελληνίδες γριές, μαυροφορεμένες, και στο χέρι κρατούσαν κεριά. Με ρώτησαν: "Κύριε Νίκο, μπορούμε να τα ανάψουμε;" Είπα, "Φυσικά". Μπήκαν, άναψαν τα κεριά, έκαναν το σταυρό τους, κι όταν βγήκαν μου εξήγησαν: όταν ήταν μικρές, ήταν φίλες με δυο κορίτσια που χάθηκαν μαζί με τους άλλους το '44. Κι ήρθαν ν' ανάψουν ένα κερί στη μνήμη τους. Αυτό, λοιπόν, αποτέλεσε έναν πραγματικό σύνδεσμο με το παρελθόν. Γιατί νομίζω ότι αυτή είναι η μόνη συναγωγή στην Ευρώπη με τις πόρτες ανοιχτές σε όλους - χωρίς κανείς να ρωτά αν είσαι χριστιανός ή μουσουλμάνος ή Εβραίος».
Είναι ένα μέρος διαθρησκευτικής συνάντησης; «Παραδοσιακά, η συναγωγή δεν είναι ναός. Εχει τρεις λειτουργίες: είναι ένα μέρος όπου συγκεντρώνονται όλοι, Εβραίοι και μη Εβραίοι, να συζητήσουν τα κοινά τους προβλήματα. Είναι, επίσης, ένα μέρος μελέτης των γραφών και, τέλος, ένα μέρος όπου οι πιστοί πηγαίνουν να προσευχηθούν προς την Ιερουσαλήμ. Οταν καθίσαμε να συζητήσουμε τι μας φέρνει όλους μαζί στη συναγωγή, κάπου 15 ανθρώπους εδώ και άλλους 500 που μας στηρίζουν από το εξωτερικό, ορίσαμε τη συναγωγή ως μέρος προσευχής, στοχασμού και συμφιλίωσης. Είναι το μέρος όπου οι χριστιανοί, οι Εβραίοι και οι μουσουλμάνοι μπορούν να μοιραστούν μια σειρά αξιών, κοινών και στις τρεις θρησκείες. Τα υπόλοιπα είναι συνέπειες μιας πολιτισμικής διαδρομής, της γλώσσας και της Ιστορίας, και εγώ στη δική μου ζωή προσπαθώ να τα βάλω στην άκρη».
Το εσωτερικό της συναγωγής σε προπολεμική φωτογραφία Σας εξέπληξε ο εμπρησμός; «Ναι, εντελώς. Δεν είχα αντιμετωπίσει τόσο το μίσος όσο την αδιαφορία. Ολα αυτά τα χρόνια μού είχαν τύχει μόνο δύο περιστατικά κάπως βίαια. Το ένα, μάλιστα, σε σχέση με τα γεγονότα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Εγώ δεν είχα καμία σχέση με το Ισραήλ και ο σκοτωμός των Παλαιστινίων δεν ήταν δικό μου έργο. Μάλιστα, ένας από τους λόγους που έφυγα το 1967 από το Τελ Αβίβ, όπου δίδασκα, ήταν ότι άρχισαν να χτίζουν τους οικισμούς γύρω από την Ιερουσαλήμ και έβλεπα πού οδηγούνται τα πράγματα με τον εποικισμό. Υπάρχει, ευτυχώς, μια ισχυρή ομάδα αριστερών στο Ισραήλ, που είναι αντίθετοι με τους εποικισμούς».
Υπάρχει αντισημιτισμός στα Χανιά; «Α, είναι μια πολύ φορτισμένη λέξη λόγω της νοοτροπίας των Εβραίων της βόρειας Ευρώπης. Είναι διαφορετικός ο αντισημιτισμός στην Ελλάδα από αυτόν της Ευρώπης. Αντανακλά και τη θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που δοξάζει, για παράδειγμα, τον Κύριλλο της Αλεξανδρείας, ο οποίος σε μια νύχτα οδήγησε 400.000 Εβραίους έξω από την Αλεξάνδρεια, στην έρημο. Αλλά έχει να κάνει και με τον τρόπο σκέψης των Ελλήνων. Μου έλεγε ένας φίλος από την Πάτρα ότι ο καλύτερος φίλος του πατέρα του ήταν ένας γείτονας, ο Γιώργος· έτρωγαν μαζί, τα έπιναν κάθε βράδυ. Αλλά κάθε Μεγάλη Παρασκευή, στις 5 το πρωί, ακουγόταν μια κανάτα να σπάει έξω από την πόρτα τους και κάποιον να φωνάζει "Παλιοεβραίε!". Και ήταν ο Γιώργος. Αρα το θέμα του αντισημιτισμού δεν μπορεί να το δει κανείς απλοϊκά».
Αν δεν μιλήσουμε για αντισημιτισμό, πώς θα μιλήσουμε για τον εμπρησμό; «Δεν ξέρω πώς να μιλήσω γι' αυτό. Δεν ξέρω τι έφερε στην ίδια παρέα αυτούς τους ανθρώπους που την έκαψαν. Αυτό που με ενόχλησε στις αντιδράσεις των Χανιωτών ήταν ότι δεν έβαλαν το ζήτημα στη σωστή του διάσταση. Ο εμπρησμός δεν αφορά μόνο τη συναγωγή. Αφορά όλη την τοπική κοινωνία. Θα μπορούσαν να είχαν αρπάξει φωτιά τα μαγαζιά τους, να είχαν καεί οι ίδιοι. Η συναγωγή είναι μέρος της τοπικής κοινωνίας. Είναι μέρος της οικονομικής ζωής της πόλης. Βγάζουν εκατομμύρια από τους επισκέπτες που έρχονται να τη δουν. Τι κάνουν, λοιπόν, στα Χανιά τέσσερεις άνθρωποι μ' αυτά τα μυαλά; Γιατί δουλεύουν σαν κράχτες σε μαγαζιά των Χανίων; Γιατί η πόλη τούς δέχεται κι ανέχεται να συμβαίνουν αυτά εδώ; Η ύπαρξη αυτών των ανθρώπων, οι πράξεις τους, δεν είναι πρόβλημα της συναγωγής, είναι πρόβλημα ολόκληρων των Χανίων».
Δύο εμπρησμοί, πολλά ερωτήματα
Το αστυνομικό σκέλος της υπόθεσης δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα από όσα λύνει. Μετά τον δεύτερο εμπρησμό της 16ης Ιανουαρίου, το θέμα πήρε διεθνείς διαστάσεις και η αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη πέντε υπόπτων: δύο Αμερικανών, δύο Βρετανών και ενός Ελληνα.
Κάποιοι ανακάλυψαν ξένο δάκτυλο στην υπόθεση, λέγοντας μάλιστα ότι η αμερικανική βάση είχε φυγαδεύσει τους δύο Αμερικανούς, μια πληροφορία που αποκαλύφθηκε ψευδής, καθώς ο ένας συνελήφθη την ίδια ημέρα από την αστυνομία. Η τοπική κοινότητα των Χανίων απορεί πώς άνθρωποι τόσο διαφορετικοί αποφάσισαν να προβούν σε μια τέτοια ενέργεια. Ηταν απλώς πέντε άνθρωποι που έτυχε να βρεθούν μαζί, να μισούν τους Εβραίους και, σε μια βραδιά μέθης, να αποφασίσουν να κάψουν τη συναγωγή - και να ξαναπροσπαθήσουν, αφού απέτυχαν την πρώτη φορά;
Το τελευταίο διάστημα τα Χανιά έχουν γνωρίσει έξαρση ξενοφοβικών επιθέσεων, που περιλαμβάνουν τον εμπρησμό του Στεκιού Μεταναστών και την αναγραφή του συμβόλου της σβάστικας στους τοίχους του και, επίσης, τον ξυλοδαρμό μεταναστών σε κεντρική πλατεία της πόλης. Ομως, ο τοπικός σύνδεσμος της Χρυσής Αυγής των Χανίων αρνείται ότι συνδέεται με τον εμπρησμό της συναγωγής. Κάποιοι πιθανολογούν την ύπαρξη ενός παράλληλου εθνικιστικού και ξενοφοβικού δικτύου στην πόλη, χωρίς να το συνδέουν με τον εμπρησμό.
Η τοπική κοινότητα, επίσης, σπεύδει να αποσείσει τη ρετσινιά της ξενοφοβίας και του αντισημητισμού. Επισημαίνει ότι τα Χανιά ήταν από τις πρώτες πόλεις της Ελλάδας που διοργάνωσαν φεστιβάλ εθνοτήτων τη δεκαετία του '90 και υπογραμμίζει ότι το αντιρατσιστικό κίνημα είναι ενεργό.
Και όμως, λίγο πριν από τα εγκαίνια της αναστηλωμένης συναγωγής, στα τέλη του '90, σειρά άρθρων δημοσιεύτηκαν στον τοπικό Τύπο, κάποια από τον τότε νομάρχη Χανίων Γ. Κατσανεβάκη, ο οποίος είχε υποστηριχτεί από τον Συνασπισμό, και από τον τότε μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου Ειρηναίο, οι οποίοι αντιτάσσονταν στη λειτουργία της συναγωγής και αρνήθηκαν να παραστούν στα εγκαίνια (ο μητροπολίτης, τελικά, παρέστη έπειτα από πιέσεις τρίτων).
Κάποιοι λένε ότι εκείνα τα περιστατικά είναι μεμονωμένα και δεν χαρακτηρίζουν τη σημερινή κοινωνία των Χανίων. Η σιωπηλή συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά του εμπρησμού της συναγωγής δεν συγκέντρωσε περισσότερα από 30 άτομα, όσους δηλαδή δραστηριοποιούνται ενεργά στο αντιρατσιστικό κίνημα. Σύμφωνα με το διευθυντή της συναγωγής Νίκο Χαννάν Σταυρουλάκη, οι επίσημες αντιδράσεις των Αρχών ήταν είτε καθυστερημένες είτε δεν συνοδεύτηκαν από μια στοιχειώδη επίσκεψη στη συναγωγή. Ο ίδιος κάνει λόγο για μη μεμονωμένο περιστατικό. Πολλοί από την τοπική κοινωνία, μολονότι επισημαίνουν τα αντιρατσιστικά ανακλαστικά της τοπικής κοινωνίας, αναφέρονται σε έναν υφέρποντα αντισημιτισμό, ο οποίος βγαίνει στην επιφάνεια από κουβέντες σε παρέες μέχρι σε βιτρίνες βιβλιοπωλείων που φιλοξενούν τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών, ακόμα και σε δημοσιεύματα στον τοπικό Τύπο. Ισως, λένε οι ίδιοι, αυτός ο υφέρπων αντισημιτισμός ευθύνεται για τον εμπρησμό της συναγωγής, αν μη τι άλλο, διότι δημιουργεί μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα ανοχής.